Кіріспе

Биоқарыштық егіншілік – ең аз жер көлемінен максималды өнім алуға, сонымен бірге биологиялық түрлердің әртүрлілігін арттыруға және топырақтың құнарлылығын сақтауға бағытталған органикалық егіншілік жүйесі. Бұл әдістің мақсаты – жабық цикл негізінде ұзақ мерзімді тұрақтылықты қамтамасыз ету. Ол дамып келе жатқан елдердегі бақша өсірушілер мен шағын фермерлер үшін ерекше тиімді, сондай-ақ шағын коммерциялық шаруашылықтарда да сәтті қолданылған.

Тарих

Биоинтенсивті әдіске үлес қосатын көптеген техникалар ежелгі қытай, грек, майя цивилизацияларының және Еуропадағы Жаңа заманның ауыл шаруашылығында, сондай-ақ Батыс Африкада (Фута Джалонның тападелерінде) кем дегенде 18 ғасырдың соңынан бері кездесетін. Биологиялық әртүрлілікті сақтауға, қоректік заттарды қайта өңдеуге, дақылдар, жануарлар, топырақ және басқа да биологиялық компоненттер арасындағы өзара әрекетке, сондай-ақ ресурстарды жаңарту мен сақтауға баса назар аударатын тұрақты биоинтенсивті шаруашылық (ТБШ) жүйесі – агроэкологиялық тәсілдің бір түрі. Бұл баламалы тәсіл аштық, кедейлік, азық-түлік және тамақтану қауіпсіздігі, сондай-ақ тұрмыстық жағдайды жақсарту сияқты маңызды мәселелерді шешуге мүмкіндік береді (Раджбандри, 1999).

Жануарлар

Биомаңызды әдіс көбінесе вегетариандық диетаға бағытталған. Бұл биоинтенсивті шаруашылық мал өсіруді мүлдем қабылдамайды дегенді білдірмейді. Биоинтенсивті тәжірибешілер жануарларды тұрақты деп санамаса да, оларды биоинтенсивті жүйелерге енгізуге болады, бірақ бұл жер және еңбек шығындарын едәуір арттырады. Ecology Action веб-сайтының «Жиі қойылатын сұрақтар» бетінен алынған, жануарларды биоинтенсивті жүйеге интеграциялау тақырыбындағы мақаладан үзінді:

Мал [биоинтенсивті] жүйеге сәйкес келе алады, бірақ әдетте [вегетариандық диетаны өсіруге қарағанда] көбірек аумақ қажет етеді. Әдетте 1 сиырға/төрт аяқты малға (сүт/ет үшін) немесе 2 ешкіге (сүт/ет/жүн үшін) немесе 2 қойға (сүт/ет/жүн үшін) шамамен 40 000 шаршы фут жайылымдық жер керек. [Ал] [биоинтенсивті шаруашылық] және вегетариандық диетадағы жеуге жарамды калория мөлшерін барынша арттыру арқылы бір адамның толыққанды, теңдестірілген диетасын шамамен 4000 шаршы фут жерде – әлдеқайда кіші аумақта өсіруге болады. [Азық-түлік үшін мал өсірудегі] қиындық – 2014 жылға қарай әлем халқының 90%-ы бір адамға шаққанда 4500 шаршы футқа жуық өңделетін жерге ғана қол жеткізе алады, егер олар өсімдіктер мен жануарлардың генетикалық әртүрлілігін және әлемдік экожүйелерді қорғау үшін тең аумақты жабайы күйде қалдырса! Мал шаруашылығын жүзеге асыру үшін қажетті жер көлемі туралы төмендегі ақпараттан көрінетіндей, бұл мәселе туындайды. Мақалада сондай-ақ әртүрлі малдарға жем-шөп өсіруге қажетті шаршы фут мөлшері (және топырақты жаңарту үшін компост) және мал тыңайтқышын тыңайтқыш/компостқа қосымша ретінде пайдалану туралы талқылау ұсынылады.

Жылжыту

2010 жылы БҰҰ Шөлейттенумен күрес жөніндегі конвенциясы (UNCCD) биоинтенсивті егіс жүйесі – шөлейттенуге қарсы күресу құралы – туралы биоинтенсивті ауыл шаруашылығының артықшылықтарын егжей-тегжейлі баяндайтын мақала жариялады.