Кіріспе

Құс зерттеу ұйымы

The Royal Australasian Ornithologists Union (RAOU), қазір BirdLife Australia құрамына кіреді, Австралияның ең ірі үкіметтік емес, коммерциялық емес құстарды қорғау ұйымы болды. Ол 1901 жылы Австралияның және оған іргелес аймақтардың жергілікті құс түрлерін зерттеу және қорғауды ілгерілету үшін құрылған, бұл оны Австралияның ең көне ұлттық құстар қауымдастығы етеді. 1996 жылы ұйым көпшілік мақсаттары үшін Birds Australia саудалық атауын қабылдады, бірақ заңдық мақсаттарда және өзінің журналы – Emu баспасы ретінде бастапқы атауын сақтап қалды. 2012 жылы RAOU Bird Observation & Conservation Australia ұйымымен бірігіп, BirdLife Australia құрды. RAOU Австралия құстарының атласы жобасын бастады. Сондай-ақ, ол (Оксфорд университетінің баспасымен бірлесіп) Австралия, Жаңа Зеландия және Антарктика құстарының энциклопедиялық анықтамалығын жариялады. Оның тоқсан сайынғы түрлі-түсті мүшелік журналы Wingspan аталды. RAOU BirdLife International ұйымының Австралиядағы серіктесі болып табылады және "Білім арқылы сақтау" деген ұранына ие болды.

Құру

RAOU (Австралиялық орнитологтар одағы) 1901 жылғы 1 шілдеде Мельбурн қаласында, Виктория штатында, 1896 жылдан бері әуесқой орнитологтардың шағын тобы өткізген бірқатар бейресми жиналыстардан кейін ресми түрде құрылды. Одақтың құрылуына Арчибальд Дж. Кэмпбелл жетекшілік етті. Оның негізгі құрамы 137 мүшеден тұрды, оның ішінде алты әйел және 10 шетелдік мүше болды. Мүшелердің алғашқы жалпы жиналысы 1901 жылғы 1 қарашада Аделаидада өтті, онда басшылық лауазымдарға сайлау болды. Бірінші президент – Тасманиялық полковник Уильям Винсент Легге, хатшы – Дадли Ле Суф, қазынашы – Роберт Холл, ал редакторлар – Арчибальд Дж. Кэмпбелл және Генри Кендалл болды. Бұдан кейін жыл сайын "конгресс" деп аталған мұндай жалпы жиналыстар өткізіліп, олар әдетте бірнеше күндік жылдық "лагерь" іс-шараларымен бірге жүргізілді, бұл мүшелерге кездесуге, сондай-ақ үлгілер мен жұмыртқалар жинауға мүмкіндік берді.

Алғашқы жылдар

ХХ ғасырдың басында RAOU-ның көптеген мүшелері өздерін "оологтар" деп атады, бірақ оологияның ғылыми дисциплинасы мен қарапайым жұмыртқа жинау арасындағы шекара нашар болды. Көптеген жағдайларда, ең көп таралған және айқын түрлерді анықтау үшін зерттеу үшін теріге айналдырылатын үлгілер жиналды. Қазіргі заманғы анықтамалықтар болған жоқ, ал Джон Гулд пен Грегори Мэтьюстің көп томдық, көркем суреттермен толық кітаптарын көбісі ала алмады. Дегенмен, Арчибальд Кэмпбелл мен Альфред Норт австралиялық құстардың ұялары мен жұмыртқалары туралы жан-жақты нұсқаулықтар жазды, құстардың өзі емес, жұмыртқаларының суреттерін көрсетті, бұл сол кездегі орнитологияда жұмыртқа мен тері жинаудың үстемдігін көрсетеді. 1905 жылдың 12 сәуірінде Мельбурн мүшелерінің бір тобы құс бақылаушылар клубын құрды, оның мақсаты жиірек және ресми емес жиналыстар мен экспедицияларды ұйымдастыру болды. Одаққа мүшелік, клубқа қатысудың алғы шарты болды. 1916 жылы одақ жиналыстар өткізу және сыйға берілген үлгілерді сақтау үшін өз бөлмесін алғаннан кейін, клуб бөлмені пайдалану мүмкіндігінен айырылды. Бұл клубтың келесі бірнеше жылға белсенділігін тоқтатуына әкелді, бірақ ол 1927 жылы тәуелсіз ұйым ретінде қайта жандандырылды. 1907 жылы құстарды қорғау мәселесі Артюр Маттинглидің "Эму" журналында аштықтан өлген құс балапандарының суреттері мен мақалаларын жариялағаннан кейін қызу талқыланды. Бұл суреттер халықаралық сауданы тоқтату мақсатымен жүргізілген науқанның бөлігі ретінде кеңінен қайта басылды. Нәтижесінде, қауырсынмен әшекейленген бас киімдерді тағуға деген сұраныс азайды және нарық құлдырады. 1909 жылы одақ Джесси МакМайкл құрған және Виктория білім беру департаментінің табиғатты зерттеу директоры Джон Альберт Лич қолдаған "Gould League of Bird Lovers" ұйымының алғашқы маңызды демеушісі болды. 1910 жылы, таққа жаңадан отырған король Георг V одаққа "Австралиялық орнитологтар одағы" атауына "Royal" префиксін қосуға рұқсат берді. 1913 жылдың басында Австралия құстарының алғашқы ресми тізімі "Эму" журналына қосымша ретінде жарияланды. Көптеген жылдар бойы тізімдерді жасау және оларға үнемі қосымшалар енгізу маңызды жұмыс болды, ал Тізімдер комитетінің төрағасы лауазымы өте маңызды болды. Бірінші тізім жарияланғаннан кейін бірден екінші басылымды дайындау қажеттігі анық болды, ол ақыры 1926 жылы жарық көрді.

Сананы өзгерту

1911 жылы Джон Альберт Личтің «Австралиялық құс кітабы» жарық көрді. Алғашқы басылымның үлкен сұранысы 1960 жылдарға дейін бірнеше басылым мен қайта басылымдардың шығуына әкелді. 1931 жылы Невилл Кейлидің «Бұл қай құс?» атты кітабының тұңғыш басылымы жарық көрді, оның келесі басылымдары 1980 жылдарға дейін жарияланып тұрды. Бұл кітаптар құстарды жинау емес, анықтауға бағытталған және қарапайым халыққа қолжетімді болды. Олар 20-ғасырдың бірінші жартысында әуесқой орнитологтардың құстарды жинаудан бақылауға көшуінің өзгеруін көрсетті. Жыл сайынғы лагерьлер құстарды бақылау, фотосуретке түсіру және құрылысын бұзбайтын зерттеулер үшін жақсы мүмкіндіктерге айналды. 1933 жылы Море қаласының (Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты) жанындағы лагерьде оологтардың жұмыртқа жинауы басқа мүшелердің көптеген сын-ескертпелеріне себеп болды; жұмыртқа жинаушылар кейіннен ресми түрде жазаланды. Мүшелердің құстарды зерттеуге қатысты көзқарастарының арасындағы бұл келіспеушілік 1935 жылы Марлодағы (Шығыс Виктория штаты) лагерьде одан әрі күшейді, мұражай орнитологы Джордж Мак партия бақылап отырған ұядағы қызыл құсты атып тастады. Бұл көптеген мүшелердің наразылығын тудырды және РАОУ кеңесі жинау мәселесін қайта қарау үшін комиссия құру туралы шешім қабылдады. Нәтижесінде, үкіметтік рұқсатсыз үлгілерді жинауға тыйым салынды және лагерьлерде мүлде жинау жүргізілмеуі керек болды.

Төмендеу және бөліну

RAOU-ға мүшелік 1920 жылдары ең жоғары деңгейге жеткеннен кейін Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде төмендеді, сондай-ақ «Эму» басылымын шығаруға кеткен шығындарды өтеу қиындық тудырды. Соғыстан кейін мүшелік саны қайтадан өсе бастады. Дегенмен, 1950-1960 жылдары мүшелер арасында жаңадан бөлініс орын алды. Бір топ мүшелер лагерьтердегі жайлы, клубтық атмосфераны және «Эму» журналының әңгімелі стильін ұнатты. Екінші топ, оның ішінде орнитологиямен кәсіби түрде айналысатындар мен ғылыми талаптарға сәйкес келетін әуесқойлар RAOU-дың ғылыми тұрғыдан сенімді болуын және халықаралық деңгейде танылатын орнитологиялық журнал шығаруын қалады. 1960 жылы «Эму» журналының редакторы Чарльз Брайанттың күтпеген өлімі тағы бір соққы болды. Ол 30 жылдан астам уақыт бойы журналды редакциялап, басылымды басқарды, бірақ ізбасарына дайындық жасамады. 1960 жылдары оның орнына келгендер журналды мүшелердің және уақыттың талабына сай ұстап тұруға, тіпті дамытуға күш жіберді, бірақ баспамен байланысты мәселелер туындағандықтан журналдың шығарылымы тұрақсыз болды. Сонымен қатар, қаржы есептері дұрыс жүргізілмей, әкімшілік жұмыстар жыл сайын жиналып, артты. Мүшелер тарапынан, әсіресе ACT бөлімшесінен, көптеген шағымдар түсті, олардың арасында кәсіби ғалымдардың үлесі жоғары болды. 1966 жылдың шілдесінде RAOU кеңесінің отырысына жіберілген хатта ACT бөлімшесі «Эму» журналының сапасын, әкімшілік тәртіпсіздікті және табиғатты қорғау және далалық зерттеулерге салғыш көзқарасты қатты сынады. Хатта екі ресми ұсыныс енгізілді: 1) ғылыми зерттеулерді, жариялауды және білім беруді ұйымдастыру жөніндегі белсенді саясатты қабылдау және 2) бірінші ұсынысты іске асыру үшін комитет құру. Содан кейін 1966 жылдың қыркүйегінде Кит Хиндуд төрағалығымен реформа комитеті құрылды. Алайда, комитет мүшелері арасындағы келіспеушілік бір жылға жетпей, 1967 жылдың тамызында комитетті таратуға әкеп соқты. RAOU дағдарысқа ұшырады.

Реформа және қайта өрлеу

Осы уақытқа дейін Emu RAOU-ның барлық мүшелері үшін жарияланған жалғыз тұрақты басылым болды және ұйым үшін ең үлкен қаржылық жүк болып келді. Көптеген мүшелер үшін журналды алу RAOU-мен тікелей байланыс құрудың жалғыз мүмкіндігі еді. Алайда, Emu мазмұнына екі жақтан сын бағытталды: "ғалымдар" көбірек ғылыми талаптар мен ұйымдық материалды азайтуды қаласа, ал "әуесқойлар" көптеген мақалалардың ғылыми тілін ұнатпады. Ұзақ мерзімді шешім – екі топтың мүддесін жеке-жеке қамтамасыз ету болатын. Бұл процестің бастауы 1968 жылы RAOU кеңесінің Emu-ға жазылымсыз мүшелікке рұқсат беруімен басталды. Келесі қадам – 1968 жылы Джек Хайетт Emu редакторы қызметінен кеткеннен кейін, ACT филиалы Стивен Марчантты редакторлыққа ұсынды және ол қарсылықсыз сайланды. Марчант келесі он екі жыл бойы редактор болып жұмыс істеді және Emu-ды "ғалымдар" қалаған нақты және ғылыми журналға айналдырды. Басқа да қажетті реформалар үшін жаңа президент Аллан МакЭви екі мүшеден тұратын жаңа комиссия құрды: Дом Сервенти мен өзі. CSIRO ғалымы Сервенти комиссия есебінің негізгі авторы болды және ол RAOU ненің қажеттілігін түсінуі және оны іске асыруға мүмкіндік беретін құрылымды қарастырды. Реформа ұсыныстарына (мысалы, Кеңес құрамын қырық мүшеден тоғызға дейін азайту) қарсылық болғанымен, есеп 1969 жылдың сәуірінде Кеңес тарапынан бекітілді және 1969 жылдың маусымында кезектен тыс жалпы жиналыста қабылданды, дауыс берудің 80 пайызынан астам бөлігі жақтады. Сол жылы RAOU бюллетенінің бірінші саны жарық көрді, ол кейіннен Wingspan журналына айналды. Реформалардың болжамды салдары – кейбір мүшелер мен Кеңес қызметкерлерінің шеттетілуі болды. Кеңес мүшелерінің санын күрт қысқарту әсіресе көптеген өңірлік лауазымдардың жойылуына әкелді. Кейбір мүшелер ұйымнан шығып, көптегендары Құс бақылаушылар клубына адалдығын ауыстырды. Жаңа тәртіпке наразы болғандарды қамтамасыз ету үшін тәуелсіз өңірлік топтар құрылды, олар бұрынғы RAOU филиалдарын алмастырды. 1968 және 1972 жылдар аралығындағы Кеңес мүшелерінің тізімін салыстыру толық жаңаруды көрсетті, ең көп өзгеріс 1969 және 1970 жылдар аралығында болды. Жаңару процесі қиын болды және кейбіреулер үшін шеттетілу сезімі қалыптасты. Реформаланған RAOU-ның сынағы 1974 жылы Канберрада өткен Халықаралық орнитологиялық конгреске (IOC) қатысу деңгейі болды, онда шамамен 800 делегат қатысты. Конгрестің бас хатшысы (яғни негізгі ұйымдастырушы) доктор Гарольд Фрит болды, ол реформаға дейінгі RAOU-ның "ғалымдар" тобының қатал өкілі ғана емес, сонымен қатар реформалар орындалмаса, өзінің журналымен бәсекелес ұйым құрумен қорқытқан. Ақырында RAOU IOC-тің табысына қаржы (Австралия ғылым академиясымен (AAC) бірге) және CSIRO-ның әкімшілік көмегі арқылы, сондай-ақ делегаттар үшін экскурсияларды ұйымдастыру арқылы үлкен үлес қосты. 1974 жылы Томми Гарнеттінің RAOU хатшысы болып тағайындалуы да дамушы ұйымның өсіп келе жатқан әкімшілік талаптарына тәртіп келтіруге көмектескен қадам болды.

Жобалар, персонал және мүлік

RAOU-дағы революцияның маңызды бөлігі, 1960 жылдардың соңында және 1970 жылдардағы оның дамуы, еріктілердің қатысуымен ғылыми далалық зерттеулер жүргізуге күшті итерме берді. Осы бағытта алғашқы ірі жоба – Австралия құстарының атласы болды. Бұл жобаға қатысты далалық жұмыстар бес жылға созылды (1977-1981) және ұйымның жаңаруына ықпал етті. Паулин Райли RAOU президенті болды және жобаның далалық жұмыс кезеңіне дейін атласты ынтамен қолдады, содан кейін жобаны бақылаған Атлас комитетінің төрағасы қызметін атқарды. RAOU-ның алғашқы жалақылы қызметкерлері осы жобамен байланысты тағайындалды, ал 1976 жылы Солтүстік Мельбурндағы Дрибург көшесіндегі шағын үй оған кеңсе ретінде сатып алынды. Бірақ көп ұзамай үйдің тым кішкентай екені және жаңарту қажеттігі анықталды; 1979 жылы ол Муни-Пондстағы Гладстон көшесіндегі үймен алмастырылды. 3000 ерікті атлассерлердің континенттің құс фаунасын картаға түсірумен айналысатын ұлттық құс атласын жүзеге асырудың логистикасы ұйымның ресурстарын шектен тыс жүктеді, бірақ RAOU осы процесте өсуге мәжбүр болды. Алғашқы Атлас кезеңі құс обсерваторияларын далалық зерттеу орталықтары ретінде құрумен бірге жүрді. Олар: 1976 жылы – Эйр, 1979 жылы – Ротама аралы, 1982 жылы – Баррен, ал 1988 жылы – Брум. Кейіннен, далалық орталықтарды құрудан ауысып, 1997 жылы Глюпот қорығы мен 2000 жылы Ньюхейвен қорығын сатып алу арқылы мекенді қорғауға басымдық берілді.

"Аматорлармен" татуласу...

Бірінші Атлас жобасының басталуы мен аяқталуы аралығында RAOU мүшелерінің саны мыңнан азырақтан екі мыңнан астамға дейін өсті. Барлық Атлас қатысушылары мүше болмады, бірақ көптегендері болды, және олардың көпшілігі «Эму» журналына жазылуға қызығушылық танытпады, бірақ RAOU хабарламаларын, бұрынғы «Эму» журналында жарияланған ақпараттарды қуана қабылдады. 1991 жылы хабарлама бюллетені «Wingspan» деп аталды, ол барлық мүшелерге жіберілетін жылтыр, түрлі-түсті журнал болды. 2004 жылы RAOU мүшелерінің 20 пайызынан азы ғана «Эму» журналына жазылған. 1996 жылы RAOU көпшілік мақсаты үшін «Birds Australia» деген атауды ресми қабылдады және логотипін жалғыз эмудан балапандар отбасымен бірге бейнеленген эмуға жаңартты, бұл оның аймақтық топтарының саны мен мөлшерінің өсуін көрсетті.

...осылай "ғалымдарды" қуантып,

1996 жылы Батыс Австралияның Олбэнь қаласында Оңтүстік жарты шардағы алғашқы орнитологиялық конференция (SHOC) өтті. Бұл профессор Брайан Коллинздің, сол кездегі RAOU президентінің бастамасы болды. 2000 жылы Брисбендегі Гриффит университетінде тағы бір SHOC өтті, содан кейін RAOU конференция тұжырымдамасын жетілдіріп, 2001 жылдың желтоқсан айында Жаңа Оңтүстік Уэльстің Батурст қаласындағы Чарльз Стюрт университетімен бірлесе алғашқы Австралиялық орнитологиялық конференцияны (AOC) ұйымдастырды. 2001 жылдан бастап Emu журналын тікелей басқару және жариялау CSIRO Publishing компаниясына жүктелді, ол бұған дейін де көптеген халықаралық және австралиялық ғылыми журналдарды басқарып келген.

ХАНЗАБ

Алғашқы Атласқа ересеккен басқа жобалар да болды, мысалы, Австралия құс санағы (1989–1995). Дегенмен, 1980-жылдардың басынан 2006 жылға дейінгі кезеңде ең басты жоба – Австралия, Жаңа Зеландия және Антарктика құстарының анықтамалығы (HANZAB) болды. Қаржылық тұрғыдан алғанда, бұл жоба барлық жобалардың ең ірісі еді және RAOU ресурстарын ең көп сарқып жіберді. HANZAB қызметкерлеріне лайықты жұмыс жағдайларын қамтамасыз ету қажеттілігі 1994 жылы бас кеңсесін Риверсдейл-роудтағы кеңірек ғимаратқа көшіруге себеп болды.

Австралиядағы құстардың жағдайы

2003 жылдан бері Birds Australia жыл сайын Австралия құстарының жағдайы туралы (SOAB) есеп жариялап келеді. Бұл есептер құс популяцияларындағы өзгерістер туралы ақпаратты жинап, тарату арқылы австралиялықтарды құстардың жағдайы туралы хабардар етеді. 2003 және 2008 жылғы SOAB басылымдары бес жылдық шолулар, ал қалған басылымдар Австралия құс фаунасының түрлі салаларына арналған (мысалы, 2010 жылғы SOAB құстар мен аралдар тақырыбында болды). SOAB-те ұсынылған материалдың бір бөлігі Birds Australia жобаларынан, әсіресе Австралия құстарының атласы жобасынан алынған.

Болашақ

"ХАНЗАБ" кітабының соңғы томы 2006 жылы жарық көрді, соның нәтижесінде RAOU тарихындағы бір дәуір аяқталды. 2007 жылдың наурызында RAOU Ұлттық кеңсесін Мельбурн қаласының Карлтон ауданындағы Лестер көшесіндегі 60 нөмірлі Жасыл ғимаратқа көшірді. 2011 жылдың 21 мамырында Birds Australia және Bird Observation & Conservation Australia (BOCA) ұйымдарының мүшелері өздерінің жылдық бас жиналыстарында екі ұйымды біріктіруге үлкен көпшілік дауыспен келісті, жаңа ұйым BirdLife Australia деп аталды.

Құрметтер мен марапаттар

RAOU әрқашан ұйымға және орнитологияға қызмет көрсетуді мойындап келді, осы үшін аз ғана және шектеулі сандардағы адамдарға Royal Australasian Ornithologists Union (FRAOU) мүшесі атағын табыстады. Сондай-ақ, ол жыл сайынғы сыйлықтар арқылы орнитологиялық білімге елеулі үлес қосуды құрметтейді: Австралия-Азия аймағындағы құстар туралы ең үздік жарияланған еңбектер үшін D. L. Serventy медалі және әуесқой орнитологияға зор үлес қосқандары үшін Джон Хоббс медалі.