Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2015 жылдан 2020 жылға дейін Хорватия президенті
President of Croatia from 2015 to 2020
Колинда Грабар Китарович (; 1968 жылдың 29 сәуірінде туған) – 2015 жылдан 2020 жылға дейін Хорватия президенті қызметін атқарған хорват саясаткері және дипломаты. 1990 жылғы көппартиялық сайлаудан және 1991 жылы Югославиядан тәуелсіздік алғаннан бері ол осы лауазымға сайланған алғашқы әйел болды. 46 жасында ол президенттікке кіріскен ең жас адам атанды. Хорватия президенті болып сайлануға дейін Грабар Китарович бірқатар үкіметтік және дипломатиялық қызметтер атқарды. Ол 2003 жылдан 2005 жылға дейін Еуропа істері министрі, 2005 жылдан 2008 жылға дейін Сыртқы істер және Еуропалық интеграция министрі, 2008 жылдан 2011 жылға дейін Хорватияның АҚШ-тағы елшісі, ал 2011 жылдан 2014 жылға дейін НАТО Бас хатшылары Андерс Фог Расмуссен мен Йенс Столтенберг басшылығымен қоғамдық дипломатия жөніндегі бас хатшының көмекшісі болды. Ол Фулбрайт өмірлік жетістіктері сыйлығымен және көптеген ұлттық және халықаралық наградалармен, марапаттармен, құрметті докторлық дәрежесімен және құрметті азаматтықпен марапатталды. Грабар Китарович 1993 жылдан 2015 жылға дейін консервативті Хорватия демократиялық одағы партиясының мүшесі болды және сонымен қатар Үшжақты комиссияның үш хорват мүшесінің бірі болды. Алайда, ол 2015 жылы президенттік лауазымға кіріскен кезде екі лауазымнан да кетуге міндетті болды, себебі хорват президенттерінің өкілеттігінде басқа саяси лауазымдарды немесе партия мүшелігін атқаруға рұқсат етілмейді. Президент ретінде ол 2015 жылы Польша президенті Анджей Дудамен бірлесіп Үш теңіз бастамасын іске қосты. 2017 жылы Forbes журналы Грабар Китаровичті әлемдегі ең беделді әйелдердің 39-шысы деп тізімдеді. 2020 жылы ол Халықаралық Олимпиада комитетіне Хорватия өкілі болып сайланды.
Kolinda Grabar Kitarović (; born 29 April 1968) is a Croatian politician and diplomat who served as President of Croatia from 2015 to 2020. She was the first woman to be elected to the office since the first multi party elections in 1990 and independence from Yugoslavia in 1991. At 46 years of age, she also became the youngest person to assume the presidency. Before her election as President of Croatia, Grabar Kitarović held a number of governmental and diplomatic posts. She was minister of European Affairs from 2003 to 2005, the first female minister of Foreign Affairs and European Integration from 2005 to 2008, Croatian ambassador to the United States from 2008 to 2011 and assistant secretary general for public diplomacy at NATO under Secretaries General Anders Fogh Rasmussen and Jens Stoltenberg from 2011 to 2014. She is a recipient of the Fulbright Lifetime Achievement Award and a number of national and international awards, decorations, honorary doctorates and honorary citizenships. Grabar Kitarović was a member of the conservative Croatian Democratic Union party from 1993 to 2015 and was also one of three Croatian members of the Trilateral Commission, but she was required to resign both positions upon taking office as president in 2015, as Croatian presidents are not permitted to hold other political positions or party membership while in office. As president, she launched the Three Seas Initiative in 2015, together with Polish President Andrzej Duda. In 2017, Forbes magazine listed Grabar Kitarović as the world's 39th most powerful woman. In 2020 she was elected Croatia's representative in the International Olympic Committee.
Ерте өмір және білім
Колинда Грабар 1968 жылғы 29 сәуірде Хорватияның Риека қаласында дүниеге келді, ол кезде Югославия құрамында болған. Оның әкесі Бранко Грабар (1944 жылы туған) және анасы Дубравка (1947 жылы туған) болды. Ол негізінен Риеканың солтүстігіндегі ата-анасының Лопача ауылында өсті, онда отбасы ет дүкені мен шаруашылық ұстады. Югославияға қайтқаннан кейін ол Загреб университетінің гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар факультетіне түсіп, 1993 жылы ағылшын және испан тілдері мен әдебиеті бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1995-1996 жылдары Вена дипломатиялық академиясында дипломдық курсты бітірді. 2000 жылы Загреб университетінің саясаттану факультетінде халықаралық қатынастар магистрі дәрежесін алды. Ол сонымен қатар Гарвард университетінің Гарвард Кеннеди мектебінде Луксик стипендиясын және Джонс Хопкинс университетінің Халықаралық қатынастар жоғары мектебінде қонақ ғалым ретінде тағылымдамадан өтті.
Kolinda Grabar was born on 29 April 1968 in Rijeka, Croatia, then part of Yugoslavia, to Dubravka (b. 1947) and Branko Grabar (b. 1944). She was raised mainly in her parents' village of Lopača, just north of Rijeka, where the family owned a butcher shop and a ranch. Upon her return to Yugoslavia, she enrolled at the Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Zagreb, graduating in 1993 with a Bachelor of Arts in English and Spanish languages and literature. From 1995 to 1996, she attended the Diploma Course at the Diplomatic Academy of Vienna. In 2000 she obtained a master's degree in international relations from the Faculty of Political Science at the University of Zagreb. She also received a Luksic Fellowship at the Harvard Kennedy School at Harvard University and was a visiting scholar at the School of Advanced International Studies at Johns Hopkins University.
Мансап
1992 жылы Грабар Китарович Ғылым және технология министрлігінің халықаралық ынтымақтастық департаментінің кеңесшісі болды. 1993 жылы ол Хорватия Демократиялық Одағына (HDZ) қосылды. Сол жылы ол Сыртқы істер министрлігіне кеңесші болып ауысты. 2000 жылғы сайлаудан кейін Хорватияның Социал-демократиялық партиясы (СДП) билікке келген кезде Тонино Пикула Сыртқы істер министрі болды. Ол қызметке келгеннен кейін бірден Хорват Демократиялық Одағы (HDZ) тағайындаған саяси тағайындалған қызметкерлерді жоғары дипломатиялық лауазымдардан ауыстыруды бастады. Грабар Китаровичке алты апта ішінде Канададан Хорватияға оралуға бұйрық берілді, бірақ ол бастапқыда жүкті болғандықтан және Канадада босануды жоспарлағандықтан бұдан бас тартты. Алайда, министрліктен қатты қысым көрсеткеннен кейін ол оралуға келісті. Ауруханада жатқанда ол халықаралық қатынастар және қауіпсіздік саясатын оқу үшін Фулбрайт стипендиясына өтініш берді. Кейін ол АҚШ-қа көшіп, Джордж Вашингтон университетіне түсті. Бітіргеннен кейін ол Хорватияға оралып, Риекада тұруын жалғастырды. Екі жылдан кейін ол 2003 жылғы парламент сайлауында Хорватия Демократиялық Одағының мүшесі ретінде жетінші сайлау округінен Хорватия Парламентіне сайланды. ХДЗ төрағасы Иво Санадер басқаратын жаңа үкімет құрылғаннан кейін ол Еуропалық интеграция министрі болды, бұл Хорватияның Еуропалық Одаққа қосылуына қатысты келіссөздерді бастауды талап етті. Грабар Китарович Оттава шартының президенті болып тағайындалған алғашқы әйел болды. 2007 жылғы парламент сайлауында HDZ жеңіске жеткеннен кейін және екінші Санадер кабинеті құрылғаннан кейін ол қайтадан сыртқы істер министрі болып тағайындалды, бірақ 2008 жылдың 12 қаңтарында күтпеген жерден қызметтен алынды. Оның қызметтен алыну себебі әлі белгісіз. Оның орнын Гордан Яндрокович иеленді. 2008 жылдың 8 наурызында, Хорватия президенті Стьепан Месич болған кезде, ол Невен Юриканың орнын басып, Хорватияның АҚШ-тағы елшісі болды. Ол 2011 жылдың 4 шілдесіне дейін елші қызметін атқарды. 2008 жылдың 24 қазанында Грабар Китарович президент Джордж Буш пен НАТО Бас хатшысы Яап де Хоп Шеффер Ақ үйдің Шығыс залында Албания мен Хорватияның НАТО одағына қосылуын қолдау үшін НАТО-ға қосылу хаттамаларын қол қойған кезде олармен бірге болды. 2010 жылдың 6 мамырында Хорватия елшілігі Хорватия, Үндістан, Лихтенштейн, Тринидад және Тобаго, Гренада, Сенегал және Антигуа және Барбуда елшілерінің қатысуымен әйел дипломаттарды құттықтауға арналған қабылдау шарасын өткізді. Іс-шараны Грабар Китарович менторлыққа қатысты шағын қадамдардың маңыздылығын талқылау арқылы ашты. 2010 жылы Вашингтондағы Хорватия елшілігі Грабар Китаровичтің күйеуі Яковтың ресми елшілік көлігін пайдаланатын кезде үнемі түсіріліп тұрғанын анықтады. Елшіліктің қауіпсіздік қызметкерінің бірі Китаровичтің қозғалысын бақылап, түсірілген видеоны YouTube-қа жариялаған. Нәтижесінде Сыртқы істер министрі Гордан Яндрокович елшіліктің қауіпсіздік қызметкерінің дипломатиялық қызметкерлер мен олардың отбасы мүшелерін рұқсатсыз түсіруіне қатысты ішкі тергеуді бастады. Оның отбасын түсірген елшіліктің қауіпсіздік қызметкері жұмыстан босатылды. 2011 жылы Грабар Китарович НАТО-дағы қоғамдық дипломатия жөніндегі Бас хатшының орынбасары болып тағайындалды, бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел болды. Оның міндеті «коммуникация стратегиясын» жүзеге асыру және «НАТО-ны қарапайым халыққа жақындату» болды. НАТО-дағы әріптестері оны SWAMBO (Тыңдаулы болуға тиіс әйел) деп атады. Ол 2014 жылдың 2 қазанына дейін қызмет етті. Ол Үшжақты комиссияға шақырылып, 2013 жылдың сәуірінде ресми мүше болды.
In 1992, Grabar Kitarović became an advisor to the international cooperation department of the Ministry of Science and Technology. In 1993 she joined the Croatian Democratic Union (HDZ). In the same year she transferred to the Foreign ministry, becoming an advisor. When Social Democratic Party of Croatia (SDP) came to power after 2000 elections Tonino Picula became minister of Foreign Affairs. After taking office he immediately started to remove politically appointed staff that had been appointed by the Croatian Democratic Union (HDZ) to high ranking diplomatic positions. Grabar Kitarović was ordered to return to Croatia from Canada within next six weeks, which she at first refused to do because she was pregnant and had already made plans to give birth in Canada, however she eventually decided to return after being strongly pressured by the ministry to do so. During her stay in the hospital, she applied for Fulbright scholarship for studying international relations and security policy. She eventually moved to the United States and enrolled at George Washington University. After graduating, she returned to Croatia and continued to live in Rijeka. Two years later, she was elected to the Croatian Parliament from the seventh electoral district as a member of the Croatian Democratic Union in the 2003 parliamentary elections. With the formation of the new government led by HDZ chairman Ivo Sanader she became Minister of European integration, which entailed the commencement of negotiations regarding Croatia's accession to the European Union. Grabar Kitarović was the first woman to be named president of the Ottawa Treaty. Following the HDZ's victory in the 2007 parliamentary election and the subsequent formation of the Second Sanader Cabinet, she was reappointed as foreign minister, but was suddenly removed from the position on 12 January 2008. The exact reason for her removal is not known. Gordan Jandroković succeeded her. On March 8, 2008, while the President of Croatia was Stjepan Mesić, she became the Croatian ambassador to the United States, where she replaced Neven Jurica. She served as ambassador until 4 July 2011. On October 24, 2008, Grabar Kitarović joined President George W. Bush and NATO Secretary General Jaap De Hoop Scheffer during the signing of NATO accession protocols in the East Room of the White House, in support of the nations of Albania and Croatia joining the NATO alliance. On May 6, 2010, the Croatian Embassy held a reception to celebrate women diplomats at the Croatian Embassy, which was attended by ambassadors to the U. S. from Croatia, India, Liechtenstein, Trinidad and Tobago, Grenada, Senegal, and Antigua and Barbuda. The event was opened by Grabar Kitarović by discussing the importance of taking small steps when it comes to mentoring. In 2010 Croatian Embassy in Washington, DC discovered that Grabar Kitarović's husband, Jakov, had been continually filmed while using an official embassy car. A member of the embassy's security staff had followed and filmed Kitarović, recording footage that was posted on YouTube. As a result, Foreign Minister Gordan Jandroković launched an internal investigation into the unauthorized filming of members of the diplomatic staff and their families by a member of the embassy's security staff. A member of the embassy's security staff who had filmed her family was fired. In 2011, Grabar Kitarović was appointed Assistant Secretary General for Public Diplomacy at NATO, the first women to hold the position. Her task was to take care of the "communication strategy" and to "bring NATO closer to the common people". Her colleagues at NATO often referred to her as SWAMBO (She Who Must Be Obeyed). She served until 2 October 2014. She was invited to join the Trilateral Commission and became an official member in April 2013.
2014-2016 жылдардағы хорват соғысының ардагерлерінің шатырлық наразылығын қолдау
Президенттік үміткерлігі кезінде Колинда Грабар Китарович, орталық шатырдың жанындағы наразылық көрсетушілердің көлік қозғалысын тоқтатып, Савска көшесінде бензин бөтелкелерін әкелгеніне, тіпті полиция шегінбесе, оларды өртеуге ұсыныс жасағандарына қарамастан, соғыс ардагерлерін қолдады. Зорлық-зомбылықпен қауіптенгеніне қарамастан, соғыс ардагерлерін қолдау, алдағы президенттік сайлауда оңшыл көзқарасты сайлаушылардың қолдауын алу үшін қабылдауға болмайтын популистік қадам деп есептелді.
During her presidential candidacy, Kolinda Grabar Kitarović supported protesting war veterans, despite the fact that the group of protesters near the central tent blocked the traffic and brought bottles of gasoline on Savska street which they apparently threatened to ignite if the police refused to back off. This support for war veterans, regardless threats of violence, was considered an unacceptable populist posture in order to gain the support of more of the right leaning electorate in the upcoming presidential election.
2014-15 жылғы президенттікке үміткерлік
Хорватияның Jutarnji List күнделікті газеті 2012 жылдың қыркүйегінде Грабор Китаровичтің 2014–2015 жылғы Хорватия президенттік сайлауына Хорватия Демократиялық одағы (HDZ) тарапынан қарастырылып жатқанын хабарлаған мақала жариялады. 2014 жылдың ортасында оның партияның ресми үміткері болары расталды, ол қазіргі президент Иво Йосиповичпен және жаңа үміткерлер Иван Вилибор Синчич пен Милан Куюнджичпен бақ сынасты. 2014 жылдың желтоқсанындағы сайлаудың бірінші турында Грабор Китарович дауыстардың 37,2%-ын алды, бұл көрсеткіш 38,5% дауыс жинаған Йосиповичтен кейін екінші орынды иеленді, ал Синчич пен Куюнджич тиісінше 16,4% және 6,3% дауысқа ие болды. Ешбір үміткер 50%-дан астам дауыс жинамағандықтан, екі аптадан кейін Йосипович пен Грабор Китарович арасында сайлаудың екінші турында күш сынасу жоспарланды. Грабор Китарович 2014 жылдың желтоқсаны мен 2015 жылдың қаңтарында өткен президенттік сайлауға жалғыз әйел үміткер ретінде қатысты (барлығы төрт үміткердің ішінде), бірінші турда екінші орынды алып, екінші турда қазіргі президент Иво Йосиповичті шамалы айырмамен жеңді (1,48% айырмашылықпен). Бұған қоса, елде 2009 жылдан 2011 жылға дейін Ядранка Косор әйел премьер-министр болғандықтан, Грабор Китаровичтің президент болып сайлануы Хорватияны мемлекет басшысы және үкімет басшысы әйел адамнан тұратын парламенттік республикалардың шағын тобына қосты. Екінші тур 2015 жылдың 11 қаңтарында өтті, онда Грабор Китарович дауыстардың 50,7%-ын алды. Осылайша ол Хорватияның тәуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы әйел президенті және 15 жылдан бері елдің алғашқы консервативті президенті атанды. Ол 15 ақпанда салтанатты түрде ант берді және 19 ақпанда түн ортасында ресми түрде қызметке кірісті. Сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Грабор Китарович Еуропада қайта сайлануға түскен президентті жеңген алғашқы әйел болды, сондай-ақ 1990 жылы Никарагуаның Виолета Чаморродан кейін әлемдегі екінші әйел атанды. Ол сондай-ақ Хорватияның қазіргі президентін жеңген кез келген жыныстың алғашқы үміткері. Сонымен қатар, Грабор Китарович – Хорватия президенттік сайлауында бірінші турда ең көп дауыс жинамай жеңіске жеткен жалғыз үміткер, өйткені ол бірінші турда 1,24% немесе 21 000 дауыспен жеңіліске ұшырады. Бұдан өзге, екінші турда ол алған 1,114 миллион дауыс Хорватиядағы президенттік сайлауда жеңіске жеткен кез келген үміткер үшін ең төмен көрсеткіш болып табылады, ал Йосиповичке қарсы 1,48% жеңіс айырмасы осы уақытқа дейін осындай сайлаудағы ең шағын көрсеткішті құрайды.
Croatian daily newspaper Jutarnji List published an article in September 2012 stating that Grabar Kitarović was being considered as a possible candidate for the 2014–15 Croatian presidential election by the Croatian Democratic Union (HDZ). It was confirmed in mid 2014 that she was to become the party's official candidate, going up against incumbent Ivo Josipović and newcomers Ivan Vilibor Sinčić and Milan Kujundžić. In the first round of election in December 2014 Grabar Kitarović won 37.2% of the vote, second to Josipović who received 38.5%, while Sinčić and Kujundžić won 16.4% and 6.3% of the vote respectively. Since no candidate received more than 50% of the vote, a run off election was scheduled between the top two candidates, Josipović and Grabar Kitarović, in two weeks time. Grabar Kitarović contested the presidential election held in December 2014 and January 2015 as the only female candidate (out of four in total), finishing as the runner up in the first round and thereafter proceeding to narrowly defeat incumbent president Ivo Josipović in the second round (by a margin of 1.48%). Furthermore, as the country had previously also had a female prime minister, Jadranka Kosor, from 2009 until 2011, Grabar Kitarović's election as president led to Croatia's inclusion in a small group of parliamentary republics which have had both a female head of state and head of government. The run off took place on 11 January 2015, with Grabar Kitarović winning 50.7% of the vote. She thereby became Croatia's first female post independence head of state and the country's first conservative president in 15 years. She was ceremonially sworn into office on 15 February, and assumed office officially at midnight on 19 February 2015. Upon election, Grabar Kitarović became the first woman in Europe to defeat an incumbent president running for reelection, as well as the second woman in the world to do so, after Violeta Chamorro of Nicaragua in 1990. She is also the first candidate of any gender to defeat an incumbent Croatian president. In addition, Grabar Kitarović is the only presidential candidate to date to have won a Croatian presidential election without having won the most votes in the first round of elections, as she lost it by 1.24% or 21,000 votes. Furthermore, the 1.114 million votes she received in the second round is the lowest number of votes for any winning candidate in a presidential election in Croatia and the 1.48% victory margin against Josipović is the smallest in any such election to date.
Төрағалық (2015-2020)
Грабар-Китаровичтің қызметке кіріскенге тоғыз айдан аспағанда, Еуропалық мигранттық дағдарыс Грекия мен Македонияға көптеген мигранттардың кіруімен және Сербиядан Венгрияға өтуімен күшейе бастады. Соның салдарынан, Венгрия оңтүстік шекарасында қоршау салуды бастады. 2015 жылдың қыркүйегінде Венгрия қоршау салып, Сербиямен шекарасын жапқаннан кейін, мигранттар ағыны Хорватияға қайта бағытталды. 19 қыркүйекке дейін елге 21 мыңнан астам мигрант кірді, ал олардың саны 39 мыңға жетті. 32 мың мигрант Хорватиядан Словения және Венгрия арқылы шығып кетті. Ол Андрия Хебрангты босқындар дағдарысы жөніндегі комиссары етіп тағайындады. Парламенттің 25 қыркүйекке дейін таратылуы күтілуімен, Грабар-Китарович 2015 жылдың 8 қарашасына парламенттік сайлауды тағайындады. Сайлау нәтижесі шешімсіз болды және үкімет құру жөніндегі келіссөздер 76 күнге созылды. Грабар-Китарович 2015 жылдың 22 желтоқсанында егер келесі 24 сағат ішінде премьер-министрлік лауазымға үміткер туралы келісімге қол жеткізілмесе, мерзімінен бұрын сайлау жариялайтынын және партиялық емес ауыспалы үкіметті тағайындайтынын мәлімдеді (басшысы Дамир Ванджелич болатын). Бұл жаңа үкіметті құру жөніндегі келіссөздерге қатысатын саяси партияларға шешім табу үшін үлкен қысым жасады. Дағдарыс 2015 жылдың 23 желтоқсанында аяқталды, Грабар-Китарович ХДЗ және MOST премьер-министрді тағайындау үшін президенттің берген уақыты аяқталуға бірнеше сағат қалғанда таңдаған партиялық емес хорват-канадтық кәсіпкер Тихомир Орешковичке үкімет құруға 30 күндік мандат берді. 2015 жылдың 24 тамызында Грабар-Китаровичке Қарулы күштердің Бас қолбасшысы ретінде Хорватия Қарулы күштерінде ресми қолдануға "За дом спремни" (Отан үшін дайын) салютін енгізу туралы петиция ұсынылды. Ол петицияны дереу қабылдамады, оны "әдепсіз, қабылдауға болмайтын және провокациялық" деп атады. Ол бұл салютті "хорват тарихындағы сәлемдеме" деп атады, бірақ ол "бұрмаланған және қабылдауға болмайтын" еді. Кейбір тарихшылардың бұл салют тарихи емес екенін айтқаннан кейін, Грабар-Китарович мәлімдемесінің осы бөлігінде қателескенін мойындады. 2015 жылдың 29 қыркүйегінде Грабар-Китаровичтың бастамасымен Атлант кеңесі Нью-Йоркте Адриатика, Балтық және Қара теңіз елдерінің лидерлерінің бейресми жоғары деңгейдегі кездесуін ұйымдастырды, ол кейін Үш теңіз бастамасына айналды. Бұл бастама ресми түрде 2016 жылы құрылды және алғашқы саммиті 2016 жылдың 25-26 тамызында Дубровникте (Хорватия) өтті. 2016 жылдың 11 сәуірінде АҚШ Мемлекеттік хаттарының Холокост жөніндегі арнайы өкілі Николас Динмен кездескеннен кейін Грабар-Китарович "Хорватия Тәуелсіз Мемлекеті (ХТМ) ең аз тәуелсіз және хорват халқының мүдделерін ең аз қорғады" деді. Ол сондай-ақ "Усташе режимі қылмыстық режим болды", "фашизмге қарсылық Хорватия Конституциясының негізінде жатыр" және "қазіргі Хорватия мемлекеті Хорватия Тәуелсіздік соғысының негізінде өсті" деп қосты. 2016 жылдың мамыр айында Грабар-Китарович Иран президенті Хасан Руханидің шақыруымен Тегеранға сапар шекті. Рухани Хорватияны Иранның Еуропамен байланысының қақпасы болуға шақырды. Екі президент екі ел арасындағы дәстүрлі жақсы қарым-қатынасты растады және экономикалық ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Грабар-Китарович Гаагада сотталып жатқан кезде өзіне-өзі қол жұмсаған Слободан Праляк отбасына көңіл айтты, оны "өз қылмыстарын жасаған жоқ деп сенген адам, тірі қалудан гөрі өмірін беруді жөн көрген адам" деп атады. Ол "оның әрекеті хорват халқының жүрегіне терең ойып тұрды және бұрынғы Югославия үшін халықаралық қылмыстық трибуналға өз міндеттерін орындау туралы мәңгілік күмән салмағын қалдырды" деді. 2018 жылдың наурызында Грабар-Китарович Буэнос-Айрес қаласының құрметті азаматы атанған салтанатта сөйлеген сөзінде ол "Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген хорваттар Аргентинада өздерінің патриотизмін көрсетуге және хорват халқы мен отанының бостандығы үшін әділ талаптарын білдіруге мүмкіндік тапты" деді. Соғыс аяқталғаннан кейін және коммунистік режим орнағаннан кейін 20 мыңға жуық хорват, көбінесе саяси эмигранттар Аргентинаға көшіп барды. Олардың кейбіреулері Усташе қозғалысының мүшелері болғандықтан, оның мәлімдемесін кейбіреулер, соның ішінде Симон Визенталь орталығының Эфраим Зуров, оларды қолдау ретінде түсіндірді. Баспасөз хабарламасында Грабар-Китарович өз мәлімдемесінің "жаман түсіндірілгенін" айтты. Хорват әншісі Марко Перковичтің салтанаттағы өнері туралы сөйлегенде, Грабар-Китарович "мұндай әндерді естіген емеспін" және "олардың бар екенін көрген дәлелім жоқ" деді, сондай-ақ оның кейбір әндері "ұлттық бірлікке пайдалы" екенін және оған қатысты дауларға дәлел жоқ екенін мәлімдеді. Ол нацизм, фашизм және коммунизм сияқты барлық тоталитарлық режимдерді айыптады. Грабар-Китаровичке 2019 жылғы Фулбрайт қауымдастығының өмір бойы жетістіктері үшін сыйлығы "лидер, дипломат және мемлекеттік қызметкер ретіндегі ең маңызды үлесі" үшін табысталды.
Less than nine months into Grabar Kitarović's term the European migrant crisis began to escalate with large numbers of migrants entering Greece and Macedonia and crossing from Serbia into Hungary, with the latter beginning the construction of a fence on its southern border as a result. In September 2015, after Hungary constructed a fence and closed its border with Serbia, the flow of migrants was redirected towards Croatia, causing over 21,000 migrants to enter the country by 19 September, with the number rising to 39,000 immigrants, while 32,000 migrants exited Croatia, leaving through Slovenia and Hungary. She appointed Andrija Hebrang her commissioner for the refugee crisis. With the parliament expected to dissolve by 25 September, Grabar Kitarović called parliamentary elections for 8 November 2015. They proved inconclusive and negotiations on forming a government lasted for 76 days. Grabar Kitarović had previously announced on 22 December 2015 that if there was no agreement on a possible Prime Minister designate in the next 24 hours, she would call for an early election and name a non partisan transitional government (which would have reportedly been headed by Damir Vanđelić), thereby putting intense pressure on the political parties involved in the negotiations regarding the formation of the new government, to find a solution. The crisis finally ended on 23 December 2015 when Grabar Kitarović gave the 30 day mandate to form a government to the non partisan Croatian Canadian businessman Tihomir Orešković, who had been selected by HDZ and MOST only hours before the expiration of the President's delegated time frame for the naming of a Prime Minister designate. On 24 August 2015, Grabar Kitarović was, as Armed Forces Commander in Chief, presented with a petition for the introduction of a salute Za dom spremni to the official use in the Croatian Armed Forces. She immediately rejected the petition, calling it "frivolous, unacceptable and provocative". She called the salute a "Croatian historical greeting" that was "compromised and unacceptable". Following a backlash from some historians that the salute was not historical, Grabar Kitarović admitted that she was wrong in that part of the statement. On 29 September 2015, at the initiative of Grabar Kitarović the Atlantic Council co hosted an informal high level Adriatic Baltic Black Sea Leaders' Meeting in New York City which would later grow to Three Seas Initiative. The Initiative was officially formed in 2016 and held its first summit in Dubrovnik, Croatia, on 25–26 August 2016. On 11 April 2016, after meeting with Nicolas Dean, the special envoy for Holocaust of the United States Department of State, Grabar Kitarović stated that the "Independent State of Croatia (NDH) was least independent and was least protecting the interests of the Croatian people". Adding that the "Ustaše regime was criminal regime", that "anti fascism is in the foundation of the Croatian Constitution" and that the "modern Croatian state has grown on the foundations of the Croatian War of Independence." In May 2016, Grabar Kitarović visited Tehran on the invitation of Iranian President Hassan Rouhani. Rouhani called on Croatia to be the gateway to Iran's ties with Europe. The two presidents reaffirmed the traditionally good relations between their countries and signed an agreement on economic cooperation. Grabar Kitarović expressed her condolences to Slobodan Praljak's family after he committed suicide in The Hague where he was facing trial, calling him "a man who preferred to give his life, rather than to live, having been convicted of crimes he firmly believed he had not committed", adding that "his act struck deeply at the heart of the Croatian people and left the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia with the weight of eternal doubt about the accomplishment of its tasks". In a speech held at the ceremony at which Grabar Kitarović was named honorary citizen of Buenos Aires in March 2018, she stated that "after World War II, many Croats found a space of freedom in Argentina where they could testify to their patriotism and express their justified demands for the freedom of the Croatian people and homeland." Following the end of the war and the establishment of a communist regime, about 20,000 Croats, mostly political emigrants, moved to Argentina. As some among them were members of the Ustaše movement, her statement was interpreted by some, including Efraim Zuroff of the Simon Wiesenthal Center, as support for them. In a press release, Grabar Kitarović rejected what she described as "malicious interpretations" of her statement. Commenting on the appearance of Croatian singer Marko Perković at the celebration, Grabar Kitarović stated that she “never heard” such songs nor “seen any evidence that they exist”, was "very fond" of some of his songs and that she did not see any evidence for the controversies associated to him, claiming his songs are "good for national unity". She condemned all totalitarian regimes, including nazism, fascism, and communism. Grabar Kitarović was awarded Fulbright Association's 2019 Lifetime Achievement Award for her "remarkable, contributions as a leader, diplomat, and public servant".
2019-20 жылғы Хорватия президенттік сайлауы
2019 жылдың тамызында Книндегі Жеңіс күнін тойлау кезінде Грабар-Китарович алдағы сайлауда президенттікке екінші және соңғы 5 жылдық мерзімге қайта сайлануға ниеттенгенін бейресми түрде айтты және бірнеше күннен кейін оңшыл бағытты ұстанатын «Hrvatski tjednik» (Хорватиялық апталық) басылымына берген сұхбатында бұл туралы ресми түрде хабарлады. Премьер-министр және HDZ партиясының төрағасы Андрей Пленкович оның екінші мерзімге үміткерлігін қолдайтынын мәлімдеді. 2019 жылдың 2 қазанында Грабар-Китарович «Мен Хорватияға сенемін» деген ұранымен қайта сайлауға түсетінін ресми түрде жариялады. Осылайша ол 2019 жылдың 22 желтоқсанында өткен бірінші турда 10 басқа үміткермен бақ сынасты. Оның басты қарсыластары – бұрынғы социал-демократтық премьер-министр Зоран Миланович және консервативті халық әншісі, сондай-ақ бұрынғы парламент депутаты Мирослав Шкоро болды. Зоран Миланович 29,55% дауыс жинап, 26,65% дауыс алған Грабар-Китаровичтен озып кетті, ал Мирослав Шкоро сайлаушылардың 24,45% қолдауын иеленді. 2020 жылдың 5 қаңтарында Миланович пен Грабар-Китарович арасында екінші тур өтті. Нәтижесінде ол Милановичке жеңілді, ол 52,66% дауыс жинады, ал бөлшектенген оңшыл күштерді біріктіруге тырысқан Грабар-Китарович 47,3% дауысқа ие болды. Сайлауға қатысу деңгейі шамамен 55% құрады. Осылайша ол өзінің ізашары Иво Йосиповичтен кейін екінші мерзімге сайланбаған Хорватияның екінші президенті атанды. Грабар-Китарович 2020 жылдың 18 ақпанында президенттік лауазымынан кетіп, билікті Милановичке тапсырды, ол Хорватияның тәуелсіздік алғаннан бергі 5-ші президенті болды.
In August 2019, during the Victory Day celebrations in Knin, Grabar Kitarović informally hinted that she would be seeking reelection to a second and final 5 year term as president in the upcoming election, and formally confirmed this several days later in an interview for the right wing publication Hrvatski tjednik (Croatian Weekly). Prime Minister and HDZ President Andrej Plenković announced that the HDZ would support her bid for a second term. On 2 October 2019, Grabar Kitarović formally announced her bid for re election with the campaign slogan "Because I believe in Croatia". She thus proceeded to face 10 other candidates in the first round on 22 December 2019, with her main challengers being former Social Democratic Prime Minister Zoran Milanović and conservative folk musician and former Member of Parliament Miroslav Škoro. Zoran Milanović won a plurality of 29.55% of the vote, ahead of Grabar Kitarović, who received 26.65% of the vote, while Miroslav Škoro attracted the support of 24.45% of voters. A run off election took place between Milanović and Grabar Kitarović on 5 January 2020. She was eventually defeated in her bid for reelection by Milanović, who won 52.66% of the vote, while Grabar Kitarović, who had tried to unite a fractured right wing, garnered 47.3%. The turnout was about 55%. She is thus the second President of Croatia to not win a second term, after her predecessor Ivo Josipović. Grabar Kitarović left the presidency on 18 February 2020, when she handed over the office to Milanović, who thus became the 5th President of Croatia since its independence.
Саяси ұстанымдар
Грабар Китарович 2014–2015 жылғы президент сайлауы кезінде өзін «заманауи консерватор» деп жариялады. Оның саяси ұстанымдары бұқаралық ақпарат құралдарында көбінесе консервативті деп сипатталды. Франс Пресс агенттігі Грабар Китаровичтің өзінің партиясындағы орталық көзқарасты ұстанатындарды ұсынып тұрғанын жазды. Кейбір сарапшылар оның әрекеттерін популистік немесе ұлтшылдық деп сипаттайды. Қоғамдық деңгейде ол партиясының дәстүрлі түрде гомосексуализм мен абортқа қарсы болған ұстанымдарын жұмсартады. Бір жынысты неке мәселесінде Грабар Китарович бір жынысты жұптарға гетеросексуалды жұптармен тең құқықтарды беруге мүмкіндік беретін, бірақ бала асыраудан басқа, «Өмірлік серіктестік туралы» заңды қолдады, оны жақсы келісім деп есептеді. Грабар Китарович абортты тоқтату ешқандай мәселені шешпейді деп санайды және қаламаған жүктіліктің алдын алу үшін білім беруге көңіл бөлу қажеттігін атап өтті. Грабар Китарович бала асырау процесінің қиындығын сынап, «Жүйенің барлығы реформалануы керек, соның арқасында білім беру және әлеуметтік шаралар әрбір әйелдің бала тууына мүмкіндік береді, ал ана мен балаға лайықты күтім көрсетіледі» деді. Грабар Китарович жасыл бастамаларды және климаттың өзгеруінің қоршаған орта мен жаһандық қауіпсіздікке қауіптілігін қолдап сөйледі. 2016 жылы ол Нью-Йорктегі БҰҰ штаб-пәтерінде Париж келісіміне қол қойды. БҰҰ-дағы тағы бір сөйлесуінде ол климаттың өзгеруінің «жаппай қырып салудың күшті құралы» екенін мәлімдеді.
Grabar Kitarović declared herself a "modern conservative" during the 2014–15 presidential election. Her political positions have mostly been described as conservative in the media. Agence France Presse wrote that Grabar Kitarović represents moderates within her party. Some observers describe her actions as populist, or nationalist. On the societal level, she moderates the positions of her party, traditionally reticent towards homosexuality and abortion. On the issue of same sex marriage, Grabar Kitarović expressed her support for the Life Partnership Act, which enabled same sex couples to enjoy rights equal to heterosexual married couples except in adoption, as good compromise. Grabar Kitarović considers that the prohibition of abortion would not solve anything, and stresses that attention should be paid to education in order to prevent unwanted pregnancies. Grabar Kitarović criticized the hard process of adoption and stated that "the whole system has to be reformed so that through education and social measures it enables every woman to give birth to a child, and that mother and the child can eventually be taken care of in an appropriate manner." Grabar Kitarović has spoken in support of green initiatives along with the dangers of climate change for the environment and global security. In 2016, she signed the Paris Agreement at UN Headquarters in New York City. During another speech at the UN, she stated that climate change was a "powerful weapon of mass destruction."
Халықаралық Олимпиада комитеті
2020 жылы ол Халықаралық Олимпиада комитетіне Хорватияның осы ұйымдағы 5-ші өкілі және осы лауазымдағы алғашқы әйел мүшесі ретінде сайланды. Грабар Китарович - діншіл католик. Хорватия католик желісіне берген сұхбатында ол үнемі миссаға қатысатынын және Розарий дұғасын оқитынын айтты. Грабар Китарович Narodni радиосына берген сұхбатында өзінің сүйікті әншісі хорват ұлтшыл әншісі Марко Перкович екенін мәлімдеді. Ол хорват, ағылшын, испан және португал тілдерін жетік меңгерген, ал неміс, француз және итальян тілдерін жақсы түсінеді.
In 2020, she was elected to the International Olympic Committee as the 5th representative of Croatia in this body and first female member in this position. Grabar Kitarović is a practising Roman Catholic. In an interview for Croatian Catholic Network, she stated that she regularly attends Mass and prays the Rosary. In an interview for Narodni radio, Grabar Kitarović stated that her favorite singer was Croatian nationalist singer Marko Perković. She speaks Croatian, English, Spanish and Portuguese fluently and has basic understanding of German, French and Italian.