Кіріспе

Организмдер тобы. Негізгі қоректік топтар – тіршілік ету, өсу және көбею үшін қажетті энергия мен көміртек көздеріне қарай бөлінген организмдер тобы. Энергия көздері жарық немесе химиялық қосылыстар болуы мүмкін; көміртек көздері органикалық немесе органикалық емес болуы мүмкін. Аэробты тыныс алу, анаэробты тыныс алу және ферментация (субстрат деңгейінде фосфорлану) терминдері негізгі қоректік топтарды көрсетпейді, ал белгілі бір организмдердегі электрон қабылдаушылардың әртүрлі пайдаланылуын көрсетеді, мысалы, аэробты тыныс алудағы O2, анаэробты тыныс алудағы нитрат (NO3−), сульфат (SO42−) немесе фумарат, ал ферментациядағы әртүрлі метаболизмдік аралықтар.

Энергияның негізгі көздері

Фототрофтар фоторецепторларда жарықты сіңіріп, оны химиялық энергияға түрлендіреді. Хемотрофтар химиялық энергияны босатады. Босатылған энергия АТФ, көмірсулар немесе белоктар түрінде потенциалдық энергия ретінде жинақталады. Соңында, бұл энергия қозғалыс, өсу және көбею сияқты тіршілік әрекеттеріне пайдаланылады. Өсімдіктер және кейбір бактериялар жарыққа қолжетімділігіне қарай фототрофия мен хемотрофия арасында алмасады.

Кеме қатынасының негізгі көздері

Органотрофтар электрон/сутек доноры ретінде органикалық қосылыстарды пайдаланады. Литотрофтар электрон/сутек доноры ретінде органикалық емес қосылыстарды пайдаланады. Электрондар немесе сутек атомдары, қайтарушы эквиваленттерден (электрон донорлары), фототрофтар мен химиотрофтарға редукция-тотығу реакцияларында қажет, олар АТФ синтезінің (гетеротрофтарда) немесе биосинтездің (автотрофтарда) анаболикалық процестерінде энергияны тасымалдайды. Электрон немесе сутек донорлары қоршаған ортадан алынады. Органотрофты организмдер көбінесе гетеротрофты болып табылады, органикалық қосылыстарды электрон мен көміртектің көзі ретінде пайдаланады. Сол сияқты, литотрофты организмдер көбінесе аутотрофты болып табылады, олар органикалық емес электрон көздерін және CO2-ні органикалық емес көміртек көзі ретінде пайдаланады. Кейбір литотрофты бактериялар қол жетімді донорларға байланысты әртүрлі электрон көздерін пайдалана алады. Аэробтық немесе анаэробтық тыныс алу және ферментацияның катаболикалық процестерінде қажетті электрон қабылдағыштар ретінде қолданылатын органикалық немесе органикалық емес заттар (мысалы, оттегі) бұл жерде қарастырылмайды. Мысалы, өсімдіктер литотрофтар болып табылады, себебі олар тилакоид мембранасындағы электрон тасымалдау тізбегі үшін суды электрон доноры ретінде пайдаланады. Жануарлар органотрофтар болып табылады, өйткені олар АТФ синтезі үшін органикалық қосылыстарды электрон доноры ретінде пайдаланады (өсімдіктер де осылай істейді, бірақ бұл ескерілмейді). Екеуі де тыныс алу кезінде оттегіні электрон қабылдағыш ретінде пайдаланады, бірақ бұл белгі оларды литотрофтар ретінде анықтау үшін қолданылмайды.

Көміртегі негізгі көздері

Гетеротрофтар өсуі мен дамуы үшін көміртек алуға органикалық заттарды метаболизмдейді. Автотрофтар көміртек көзі ретінде көмірқышқыл газын (CO2) пайдаланады.