Кіріспе

1977 жылы ұшырылған рентгендік телескоп

HEAO 1 – 1977 жылы ұшырылған рентгендік телескоп. HEAO 1 аспанды электромагниттік спектрдің рентген сәулелері бөлігінде (0,2 кэВ – 10 МэВ) зерттеді, эклиптикалық полюстер маңындағы рентген сәулелерінің көздерін дерлік үнемі бақылап, 3–6 сағатқа созылған бақылаулар арқылы бірнеше нысандарды егжей-тегжейлі зерттеді. Бұл НАСА-ның үш жоғары энергиялы астрономиялық обсерваториясының біріншісі, HEAO 1, ол 1977 жылдың 12 тамызында Centaur жоғарғы сатысы бар Atlas зымыранымен ұшырылды және 1979 жылдың 9 қаңтарына дейін жұмыс істеді. Осы кезеңде ол рентген сәулелері аспанын шамамен үш рет сканерледі.

HEAO құрамында A1, A2, A3 және A4 деп аталатын төрт рентген және гамма сәулелері астрономиялық құралы болды (ұшыру алдында HEAO 1 HEAO A деп аталған). Орбиталық бұрылыс шамамен 22,7 градусқа тең болды. HEAO 1 1979 жылдың 15 наурызында Жер атмосферасына қайта кірді.

А1: Үлкен аумақты аспанды зерттеу аспабы

А1 немесе Үлкен аумақты аспан шолуы (LASS) құралы, жеті үлкен пропорционалды санау тіркегішін пайдалана отырып, 0,25–25 кэВ энергия диапазонын қамтыды. Ол Бас зерттеуші доктор Герберт Д. Фридманның басшылығымен Әскери-теңіз зерттеу зертханасында (NRL) жобаланып, іске қосылып, басқарылды, ал негізгі мердігер TRW болды. HEAO A 1 рентген көздерінің каталогына 842 дискретті рентген көзі кірді.

А2: Космикалық рентгендік эксперимент

Годдард ғарыш ұшу орталығының A2, немесе Космикалық рентгендік эксперименті (CXE) 2–60 кэВ энергия диапазонын жоғары кеңістіктік және спектралдық ажыратымдылықпен қамтыды. Бас тергеушілер доктор Элиху А. Болдт және доктор Гордон П. Гармайр болды.

А3: Модуляциялық коллиматор құралы

А3 немесе Модуляциялық коллиматор (MC) құралы рентген сәулелерінің көздерінің өте жоғары дәлдікпен орналасуын қамтамасыз етті, бұл оптикалық және радио қарсылықтарын анықтауға мүмкіндік беретін келесі бақылауларды жүргізуге жеткілікті болды. Оны Астрофизика орталығы (Смитсониан астрофизикалық обсерваториясы және Гарвард колледжі обсерваториясы, SAO/HCO) ұсынды. Басқа зерттеушілер – SAO-дан доктор Дэниел А. Шварц және MIT-тен доктор Хейл В. Брэдт.

А4: Қатты рентген сәулелері / төмен энергиялы гамма сәулелері эксперименті

A4 немесе қатты рентген сәулелері / төмен энергиялы гамма сәулелері эксперименті 20 кэВ-тан 10 МэВ-қа дейінгі энергия диапазонын қамту үшін натрий йодиді (NaI) сцинтилляциялық есептегіштерін қолданды. Ол шамамен алтыбұрышты массивте үш түрлі конструкциядағы жеті топталған модульден тұрды. Әрбір детектор айналасындағы CsI сцинтилляторларымен белсенді түрде қоршалған, сондықтан сыртқы бөлшектер немесе гамма сәулелерінің оқиғасы электрондық түрде тоқтатылып, қабылдаудан алынатын болды. (1960-шы жылдардағы эксперименттер көрсеткендей, қорғасын сияқты материалдардан жасалған пассивті коллиматорлар немесе қалқандар, шын мәнінде, жоғары энергиялы (ГэВ) бөлшектердің тудырған екіншілік бөлшектер мен фотондардың қарқынды ағынынан қалаусыз фондық деңгейді арттырады, бұл ғарыш сәулелену ортасына тән.) Гамма сәулелері фотондарына көлденеңінен өткізбейтін пластикалық анти-қосылыс сцинтилляциялық қалқан детекторларды алдыңғы жағынан кіретін жоғары энергиялы зарядталған бөлшектерден қорғады. Барлық жеті модуль үшін артқы жағынан кіретін бөлшектер мен фотондардың қалаусыз әсерлері "фосвич" конструкциясымен басылды, онда белсенді NaI детекторлық элементі артқы бетіне CsI қабатына оптикалық түрде жалғастырылды, ол өз кезегінде әрбір жеті модуль үшін бір фотокөбейтуші түтікке оптикалық түрде жалғастырылды. NaI-дің жауап беру уақыты (~0.25 мкс) CsI-ге қарағанда (~1 мкс) әлдеқайда жылдам болғандықтан, электрондық импульс пішінін ажырататын құрылғылар NaI-дегі жақсы оқиғаларды CsI-дегі бір мезгілдегі өзара әрекеттесумен бірге болатын аралас оқиғалардан ажырата алды. Ең үлкені немесе жоғары энергия детекторы (HED) орталық орынды иеленді және ~120 кэВ-тан 10 МэВ-қа дейінгі жоғарғы диапазонды қамтыды, оның көру өрісі (FOV) 37° FWHM-ге тең болды. Оның NaI детекторының диаметрі және қалыңдығы сәйкес өлшемдерге ие болды. Бұл энергия диапазонындағы фотондардың өте терең ену қабілеті HED-ті қоршаған CsI және алтыбұрыштың басқа алты детекторымен электрондық анти-қосылыста жұмыс істеуге мәжбүр етті. Екі төмен энергия детекторы (LED) алтыбұрыштың қарама-қарсы жағында 180° бұрышпен орналастырылған. Олардың диаметрі ~3 мм қалыңдықтағы, ~10–200 кэВ энергия диапазонын қамтитын нәзік NaI детекторлары болды. Олардың FOV-ы пассивті, параллельді жалаты пластиналы коллиматорлармен 1.7° x 20° FWHM желдеткіш пішіндес сәулелермен анықталды. Екі LED-дің жалатылары HEAO-ның номиналды сканерлеу бағытына ±30°-қа еңкейіп, бірін-бірі 60°-та қиып өтеді. Осылайша, бірлесіп жұмыс істеп, кең көру өрісін қамтыды, бірақ аспан денелерін олардың 1.7° тар өрістерімен анықталатын дәлдікпен орналастыра алды. 80 кэВ — 3 МэВ номиналды энергия диапазоны бар төрт орташа энергия детекторы (MED) қалың NaI детектор кристалдарымен және модульдер алтыбұрышындағы қалған төрт орынды иеленді. Олардың 17° FWHM шеңберлі FOV-тары болды. A4-тің негізгі деректері "оқиға бойынша" телеметриясынан тұрады, ол NaI детекторларындағы әрбір жақсы (яғни, тоқтатылмаған) оқиғаны тізімдейді. Экспериментте әрбір оқиғаны оның импульс биіктігімен (оның энергиясына пропорционалды) және бір немесе екі байттық уақыт белгісімен таңбалауға мүмкіндік болды, бұл гамма сәулелерінің жарылыстары мен пульсарлар сияқты объектілердің уақытын дәл анықтауға мүмкіндік берді. Эксперимент нәтижелері қатаң рентген сәулелерінің (10–200 кэВ) көздерінің орналасуы мен қарқындылығының каталогын, Хер X1 және 4U 0115+634-ке байланысты айналатын нейтрон жұлдыздарында өте күшті магнит өрістерінің (1013 Г шамасында) байқау негізін, 13 және 200 кэВ арасындағы анықталған диффузиялық компонент спектрін, Сигнус X 1 қуат тығыздығы спектрінің қуат заңын табуды және рентген сәулелерінің SMC X 1 және LMC X 4 көздеріндегі баяу қарқындылық циклдерін табуды қамтиды, нәтижесінде шамамен 15 Ph.D. диссертациясы және 100-ге жуық ғылыми жарияланым жарық көрді. A4 құралын Калифорния университеті Сан-Диего және MIT-тің рентгендік тобы бірлесіп ұсынды және басқарды, профессор Лоренс Э. Петерсон басшылығымен, ал A4 деректерін бастапқы өңдеу профессор Уолтер Х. Г. Левин басшылығымен MIT-де жүргізілді.