Кіріспе

Британдық газет иесі (1868–1940)

Харольд Сидни Хармсворт, 1-ші виконт Ротермир, (26 сәуір 1868 – 26 қараша 1940) – жетекші британдық газет иесі, Associated Newspapers Ltd. компаниясына ие болған. Ол, ағасы Альфред Хармсворт, кейін Нортклифф виконты сияқты, Daily Mail және Daily Mirror газеттерін дамытумен ең танымал. Ротермир – танымал таблоидтық журналистиканың негізін қалаушы және Ұлыбритания мен нацистік Германия арасындағы жақым қатынастарды ынтамен қолдаған, оның көрнекті британдық жақтаушысы болған. Ротермирдің үш ұлының екеуі Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. 1930 жылдары ол Германия мен Ұлыбритания арасындағы бейбіт қарым-қатынасты жақтады және осы мақсатта бұқаралық ақпарат құралдарындағы ықпалын пайдаланды. Фашизмді ашық қолдауы және нацизм мен Британдық фашистер одағын мақтауы 1930 жылдары осы көзқарастардың танымалдылығына септігін тигізді. Ротермирдің ең танымал болған бұл мақсаты орындалмады және ол соғыстың басында Бермудада қайтыс болды.

Өмірбаян

Хармсворт Альфред пен Джеральдин Мэри Хармсворттың екінші ұлы болды. Оның он үш бауыры мен қарындасы Альфред Хармсворт, 1-ші виконт Нортклифф, Сесил Хармсворт, 1-ші барон Хармсворт, сэр Лестер Хармсворт, 1-ші баронет, және сэр Хилдебранд Хармсворт, 1-ші баронет болды. Хармсворт Санкт-Марилебон грамматикалық мектебінде оқыды, кейін Сауда кеңесінің кеңсе қызметкері болып жұмыс істеу үшін мектепті тастады. 1888 жылы ол үлкен ағасы Альфредтің газет компаниясына қосылды, ал 1894 жылы ол ағасымен бірге Evening News газетін 25 000 фунт стерлингке сатып алды.

Флит көшесіне кіру

1896 жылы Хармсворт ағасы Альфредпен бірге Daily Mail газетін құрды, содан кейін Daily Mirror газетін де жариялады. 1910 жылы Хармсворт Глазго рекорд және поштасын сатып алды, ал 1915 жылы «Жексенбілік суреттер» газетін иеленді. 1921 жылға қарай ол Daily Mirror, Sunday Pictorial, Glasgow Daily Record, Evening News және Sunday Mail газеттерінің иесі болды, ал 1918 жылы виконт Нортклифф атанған ағасы Альфредпен бірге Associated Newspapers компаниясының меншігін бөлісті. Оның ең үлкен жетістігі 1922 жылы үш миллион тиражға жеткен Daily Mirror газеті болды.

Гранд-Фолс, Ньюфаундленд

1904 жылы ағасы Альфред атынан, Хамсворт және Мейсон Битон, әйгілі автор Изабелла Битонның ұлы, «Шаруашылықты жүргізу кітабы» авторы, Ньюфаундлендке ағаш қорларын іздеу және целлюлоза-қағаз фабрикасын салуға және іске қосуға жарамды жер табу үшін сапар жасады. Экплойтс өзені бойында іздеу кезінде олар 1768 жылы Джон Картрайт атымен аталаған Гранд Фоллзға кездесті. Екі британдық ер адам жерді сатып алғаннан кейін, ағаш өңдеушілерді қолдау үшін компаниялық қалашық салдырды. Ол Grand Falls Windsor болып дамыды. Хармсворт Ньюфаундленд ағаштарын жинап, қағаз өндіру үшін Англо-Ньюфаундленд корпорациясын құрды, ол Ньюфаундлендтегі ең ірі корпорациялардың біріне айналды.

Әуе қатынасы

1903 жылы алғашқы ұшу орын алды, және 20-шы ғасырдың бірінші жартысында авиацияның жаңа технологиясы өте романтикалық және қызықты бейнеге ие болды. Хармсворт авиацияға қызығушылық танытқандардың қатарында болды және 1906 жылы Хармсворт газеттері арқылы Англия арнасын алғашқы болып кесіп ұшқан адамға 1000 фунт стерлинг сомасында сыйлық беруді ұсынды. Хармсворт осы шақыруды Лондоннан Манчестерге ұшқан бірінші адамға 10 000 фунт стерлинг сыйлық берумен жалғастырды.

Құрметтер

1910 жылы Хармсворт Норфолк графтығындағы Хорсиде барондыққа өкіл етілді. Хармсворт газеттерінің басты қарсыластарының бірі Макс Эйткенге (кейін Лорд Бивербрук) тиесілі Daily Express болғанына қарамастан, 1913 жылдың мамырында Хармсворт Эйткенмен бірге Батыс Канадаға ұзақ сапарға шықты. Канадаға жасаған сапар Эйткен мен Хармсворт отбасы арасындағы ерекше одақтың бастауын берді, бұл одақ Daily Mail мен Daily Express арасындағы бәсекелестікке қарамастан, сақталды. Эйткен Хармсвортты екі бауырдың ішіндегі жақынырақ деп есептеді, себебі Лорд Нортклиффпен қарым-қатынасы қиын болған. 1914 жылы Хармсворт Кент графтығындағы Хемстедтің бароны, Ротермир атанды. 1917 жылы Эйткен Барон Бивербрук титулын алғанда, Ротермир оның Лордтар палатасына алғаш рет кірген кезде қолдау көрсетушілерінің бірі болды.

Қоғамдық өмір

Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Роттермирге ең жақын саясатшы Адмиралтействоның бірінші лорды Уинстон Черчилль болды. 1915 жылы Роттермир Черчилльге өзінің бұрынғы репортерлерінің бірі Джек Крузды Корольдік әскери-теңіз дивизиясының капитаны шеніне көтеруді сұрап хат жазды, және бұл өтініш қабылданды. Черчилль бастама көтерген Дарданелл жорысы олардың достығына жарық түсірді. 1915 жылдың күзіне қарай Галлиполи шайқасы тоқтап, одақтастар Галлиполи биіктіктеріне көтеріле алмай, ал Османдықтар одақтастарды теңізге итеруге күш жеткізбеді. Лорд Нортклифф өзінің газеттерін Дарданелл жорығындағы одақтастардың сәтсіздіктерін жариялау үшін пайдаланды және одақтастардың Галлиполиден кетуін талап етті. Дарданеллдегі жеңіліс Черчилльдің беделін күрт түсірді, ал Хармсворт ағасын қолдағандықтан, оның Черчилльмен қарым-қатынасы белгілі бір деңгейде суытылды. Дегенмен, Роттермир Черчилльмен байланысын үзбеді және оны Daily Mail газетіне авиация тақырыбында арнайы жазушы ретінде уақыт-уақыт жұмысқа тартатын болды. Роттермирдің ұлдарының бірі, Вер Хармсворт Корольдік әскери-теңіз дивизиясында қызмет етіп, 1916 жылдың 16 қарашасында Камбрейдің екінші шайқасында қаза тапты. Вивьян Хармсворт 1916 жылы алған жараларынан 1918 жылы көз жұмды. Оның қайғысын арттырған нәрсе – Роттермирдің әйелі Лилианның оның кіші інісі Сент-Джонмен байланысқа түскенінен оның некесі бұзылды. Британияда 1967 жылға дейін ажырасу туралы қатаң заңдар болды, және Роттермир әйелінің адалдығын сотта дәлелдемейінше ажыраса алмады, ал бұл жағдайды жұртқа жария етуге ол дайын болмады. Некесінің бұзылуы және үш ұлының екеуінің қазасы Роттермирді жалғыз және бақытсыз қалдырды. Роттермир Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дэвид Ллойд Джордж үкіметінде Әуе кеңесінің президенті болып қызмет етті, ал 1919 жылы Кент графтығындағы Хемстедтің виконты Роттермир атанды. Роттермир өзінің кәсіпкерлік өмірі мен баспасөз империясын диктаторлық түрде басқару тәжірибесімен кабинетке үйлеспеді, себебі кабинет мүшелерінің пікір білдіруіне және келісімге келуіне қабілетті болуы қажет еді, ал Роттермирде мұндай дағды болмады. Британдық тарихшы Пол Аддисон Роттермирдің "ақылды және шешімді" бизнес-лидер болғанын, бірақ ол өз ұсыныстарын кабинет арқылы өткізуге тырысқанда келіссөздер жүргізу және келісімге келу қабілетінің жетіспеушілігін айтты. Оның басты қызығушылығы – британдық армияның Корольдік ұшу корпусы мен Корольдік әскери-әуе қызметін біріктіріп, үшінші әскери қызмет – Корольдік әуе күштерін құру болды. Роттермир өзінің пікірлеріне келіспейтін кабинет әріптестеріне қарсы үнемі қастандық жасады, одақтас табуға тырыспады, нәтижесінде бес айдан кейін кабинеттен қуылды. 1921 жылы ол мемлекеттік шығындардың артық екенін анықтау үшін Anti Waste League (Қалдықтарға қарсы лига) ұйымын құрды.

Баспасөз бароны

1922 жылы ағасы мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін, Хармсворт Associated Newspapers компаниясындағы бақылау үлесін 1,6 миллион фунт стерлингке сатып алды. Келесі жылы ол Hulton газеттерінің тізбегін сатып алып, үш ұлттық таңғы газетке, үш ұлттық жексенбілік газетке, екі лондондық кешкі газетке, төрт облыстық күнделікті газетке және үш облыстық жексенбілік газетке иелік етуге мүмкіндік алды. Нортклифтің мүлігі бойынша мұрагерлік салықты төлеу үшін Ротермир Associated Press және The Times газеттерін сатты. 1922 жылы Ротермир 780 миллион фунт стерлингке бағаланған байлығымен Ұлыбританиядағы үшінші бай адам болды. Оның замандасы оны "мақтаншы, қатал өнеркәсіп капитаны" деп сипаттап, оның кешірімсіз мінезіне тоқтады. Ротермирдің саясатқа қатысты элиталық көзқарасы болды, ол Ұлыбританияның табиғи көшбасшылары – өзі сияқты жоғарғы тапқа жататын адамдар деп сенді және 30 жастан асқан әйелдерге дауыс беру құқығын беру және төменгі тапқа жататын еркектердің сайлау құқығын жоғарлату шешіміне қарсы болды. Британдық әйелдер мен төменгі тапқа жататын еркектердің мәселелерді түсінуге қабілетсіз екенін сезінген Ротермир демократияға деген сенімін жоғалта бастады. Ротермирдің пікірлері Daily Mail газетінің бас редакторында жарияланды, онда 1918 жылғы демократиялық реформалар Ұлыбритания үшін апатқа ұшырады деп айтылды және "қазіргі уақытта дауыс беру құқығына ие болмауы керек болған бірнеше адам бар" делінді. Ротермир 1918 жылғы сайлаудан бастап Еңбек партиясының күшеуінен қорқып, бүкіл британдық жұмысшы табына дауыс беру құқығын берудің нәтижесінде Еңбек үкіметі құрылуы мүмкін екенін ойлады, бұл 1918 жылға дейін көзге көрінбейтін нәрсе еді. Ротермирдің ресми өмірбаяуын жазуға тағайындаған журналист Коллин Брукс: "Оның басым көңіл-күйі саяси тұрғыдан ең терең пессимизммен, ал жеке өмірінде – шулы әлеуметтік қуанышпен сипатталды. Ол Ұлыбританияның құлдырау кезеңіне енгеніне, бұрынғы күресші қасиеттерін жоғалтып алғанына және оның жұмсақтығында бейбітшілік, ұлтшылдық және өзін-өзі сендіруге кедерілтін нәрселерге құмарлық танытқанына сенімді болды. Оның отбасы бұрын либералды болған, бірақ олардың арасында ол Джонсон мектебінің темпераментті ториі болды" деп жазды. Ротермирде үнемі жалыққандық сезімі болды, ол оны әр таңертең Лондон көшелерінде жаңа нәрсе іздеуге немесе Лондоннан жалыққанда әлемді аралап саяхаттауға итерді. Сондай-ақ, ол көптеген әуесқойларымен, 1927 жылы принцесса Стефани фон Хохенлогемен танысқанға дейін, қысқа мерзімді қарым-қатынас жасаған әйелдерге құмар болды, себебі Ротермир оны жатынға алып жатқаннан кейін-ақ әуесқойлығына қызығушылық танытпайтын. Аддисон Ротермирдің психологиялық тұрғыдан қиын жағдайда болғанын, оның маниялық көңіл-күйінің өзгеруін, ұзақ қарым-қатынас жасай алмауын және истерияға бейімділігін дәлелдеді. Ротермирдің пессимизмдік көзқарасы оны түнгі уақытта корпоративтік қызметкері сэр Джордж Саттонға телефон соғып, оның байлығының нақты сомасы туралы ақпарат талап етуге мәжбүр етті, өйткені Ротермир келесі күні кем байлықпен ояну мүмкіндігінен түнгі уайымға ұшырады. Қаладағы қор нарығындағы бағалардың төмендеуі немесе әлемнің кез келген жеріндегі экономикалық қиындықтар туралы хабарлар Ротермирден дүрбелеңмен реакция жасады, ол өзінің Ұлыбританияның ең бай адамдарының бірі екеніне қарамастан кедейленетініне сенді және Саттоннан оның байлығын сақтау үшін шаралар қабылдануына дереу сендіруді талап етті. Саттон оған осындай қадамдар жасап жатқанын, оның байлығы қауіпсіз екенін айтып, қайтадан ұйықтайтын. 1921 жылдың қараша айында Ротермир Бивербрукқа жазған хатында: "Менің ойымша, біз әлемдік дағдарыстың алдында тұрмыз. Оның маңызды салдары Ұлы соғысты да шамалы етіп көрсететініне сенімдімін. Ресейдің, Австрияның, Венгрияның, Балқан мемлекеттерінің, Түркияның, Еуропаның және Азияның экономикалық құлдырауында және Германияның құлдырауының жақындауында біз адамзат тарихында жазылған кез келген оқиғадан да қауіпті салдарларға толы драманың өз көз алдымызда біртіндеп ашылып жатқанын көріп отырмыз" деді. Бұл хат Ротермирдің көзқарасын көрсетеді, онда қайталанатын тақырып – оның жақын арада болады деп сенетін өркениеттің құлдырауына деген сенімі. Ротермир газеттерінде тараған "ұлттық бүліну" туралы әңгіме Evening Standard газетінде "Сары жігіттер ақ қыздарды гипноздайды" деген тақырыппен жарияланды. Лондонның қытай ауданындағы "алаңдатарлық фактілер" туралы хабарламада "қытай жігіттерінің қолында ақ қыздардың төмендеуі" туралы егжей-тегжейлі айтылды. Хабарламада: "Ағылшын әйелдері қытайларға өздерін сатуда; олар бұрынғы соғысқа дейін ешқандай ақ әйелдің бармаған көшелерде азиялықтарды іздеп табуда. Бұл жағдай полиция мен әлеуметтік қызметкерлерге түсініксіз. "Құтқарылған" және жаңа өмір бастаған әйелдер қайтадан бұрынғы жағдайға оралып, тіпті бұрынғыдан да төмендеп кетті. Жартылай нәсілді баласы бар жалғыз ана – туындаған көптеген мәселелердің бірі ғана. Әрине, теңізге кемемен жүретін адамдар арасында ақ әйелдердің арзандауы Шығыста және ақ және түрлі-түсті нәсілдер қатар тұратын әлемнің кез келген бөлігінде әсер етеді" делінді. Британдық тарихшы Рафаэль Сэмюэл бұл хабарлама Ротермир газеттерінің "әдемі түрде расистік" екенін көрсетеді, олар әдетте демондық "өзге" бейнесін ұсынады, бұл жағдайда – Ұлыбританияның құлдырауына қауіп төндіретін қытай иммигранттары. 1922 жылдың қазан айында Daily Mail газеті Италиядағы фашистердің "Римге жорығын" мақұлдады, газет демократия Италияда сәтсіздікке ұшырағанын, сондықтан Бенито Муссолини әлеуметтік тәртіпті сақтау үшін фашистік диктатурасын құруға мәжбүр болғанын айтты. 1923 жылдың мамырында Ротермир The Daily Mail газетінде "Еуропа Муссолиниге не борышкер" деген мақала жариялады, онда ол Муссолиниге деген "шынайы құрметін" білдірді және Италияны құтқарып, Еуропаны қиратуға әкелер болған большевизмнің жолына тосқанын мақтады. Менің ойымша, ол бүкіл Батыс әлемін сақтап қалды. Муссолини Италияда большевизмді құлатқандықтан, ол Венгрияда құлап, Бавария мен Пруссияда жақтастарының қатары азайды". 1923 жылдың жазында Daily Mail газеті Италияның Корфуға басып кіруін қолдады және Грецияға қарсы итальяндық агрессияға қарсы риторикалық түрде қарсы шыққан Ұлыбритания үкіметін айыптады. 1924 жылдың 25 қазанында Daily Mail газеті Zinoviev хатын бас бетіне жариялады және газет Рэмзи Макдональдтың Еңбек үкіметіне қарсы күресті күшейтті, оны коммунизмге қарсы әлсіз деп есептеді. Zinoviev хаты Мәскеуде емес, Берлинде Владимир Григорьевич Орловпен, Кеңес Одағына қарсы сенімсіздік пен қорқыныш тудыруға арналған жалған ақпаратты жасаумен айналысатын ресейлік эмигрантпен жазылған. Хат MI6 арқылы Daily Mail газетіне берілген. MI6 Zinoviev хатының жалған екенін білгені әлі күнге дейін белгісіз. Ротермир Zinoviev хатының шынайылығына сенген сияқты (шетел істері министрлігі куәландырған), бұл оның Еңбек партиясы туралы барлық қорқыныштарын растады. Сайлаудан кейін Ротермир 1924 жылдың 1 қарашасында Бивербрукқа жазған хатында Zinoviev хаты Еңбек партиясына шамамен 100 орынды құрбан еткенін және консерваторлардың көпшілігіне шешуші үлес қосқанын мақтанды. 1923 жылы лорд Ротермир және Daily Mail газеті басқа ірі баспасөз магнаты лорд Бивербрукпен одақтасты. Олардың қарсыласы консервативтік саясаткер және көшбасшы Стэнли Болдуин болды. Ротермир Болдуиннің орталық-оң консерватизміне және консервативтік партияның үндеуін кеңейту туралы шешіміне ашуланды. Ротермир әйелдерге дауыс беру құқығын апат деп есептемеген Болдуиннан айырмашылығы, ол әйелдер дауыс берушілеріне үндеу жасауға тырысты, бұл саяси тактика...

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі келісімдерді қайта қарауды қолдау

1927 жылдың көктемінде Монте-Карлодағы казинода рулетка ойнап жүргенде, Ротермер принцесса Стефани фон Хохенлогемен танысты, ол көп ұзамай оның сүйіктісіне айналды. Рулетка үстеліндегі кездесу кездейсоқ болған жоқ, себебі принцесса фон Хохенлоге Роттермерді баурап алу мақсатымен Монте-Карлоға келген және онымен кездеспей тұрып, оның махаббат өмірі туралы жан-жақты зерттеу жүргізген. Ол Роттермердің бұрынғы сүйіктісі Аннабель Крузеге онымен бір үстелде ойнауын қамтамасыз ету үшін пара берді. Ол кезде Роттермер Венгрияның тіпті бар екенін білмейтін және оны картадан таба алмаған, сондықтан Хохенлоге оған Венгрияның қайда орналасқанын көрсетуін сұрады. Хохенлоге оған Венгрияның орналасқан жерін көрсеткенде, ол: "Білесіз бе, жаным, бүгінге дейін Будапешт пен Бухарест екі түрлі қала екенін білмеппін", - деп ашық айтты. Сүйіктісінің ықпалымен Ротермер Трианон келісімін бұзуға бағытталған венгр реваншизмін өз мақсаты ретінде қабылдады. Венгрия басшылары Трианон келісімін бұзуға бел буған, бірақ венгр әскерінің әлсіздігі соғысты мүмкін емес етті. 1920 жылдары Корольдік венгр армиясы 9 бригададан тұратын, олардың танкылары, ауыр артиллериясы және ұшақтары болған жоқ, ал олардың әлеуетті қарсыластары Румыния, Югославия және Чехословакиядан келген 60 дивизияны құрады. Сонымен қатар, Румыния, Югославия және Чехословакия Франциямен одақтас болды. Сондықтан венгрлер Трианон келісімін бұзуға деген ниеттерін іске асыру үшін басқа да құралдарға жүгінді, мысалы, күшті мемлекеттердің қолдауын алуға тырысты. Ол өзінің сұлулығы мен ашкөздігімен танымал болған сұлу әйелді венгр барлау қызметі британдық қоғамдық пікірге ықпал ететін адамдарды баурап алу үшін жалдаған. Ротермер Трианон келісімін Венгрияның пайдасына қайта қарауды қатты қолдады. 1927 жылдың 21 маусымында ол Daily Mail газетінде "Венгрияның күн астындағы орны" атты редакциондық мақала жариялады, онда ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында жоғалтқан аумақтың үлкен бөлігін Венгрияға қайтарудың егжей-тегжейлі жоспарын қолдады. Венгрияда оның осы батыл венгршілдік ұстанымы ризашылықпен қарсы алынды. "Күн астында Венгрияның орны" атты еңбегінде Роттермер Венгрияның саяси және экономикалық жағынан "батыр және соғысшыл аристократиясымен" басқарылатынын мақұлдап жазды, ол өткен ғасырларда Осман империясымен күрескенін айтып, бүкіл Еуропаның "Махаммед пайғамбардың күштері бекерге қарсы шыққан Еуропаның қорғаны" болған венгр аристократиясына үлкен қарыздар екендігі туралы қорытынды жасады. Роттермер "асыл" венгрлердің "жабайы және көшпенді нәсілдердің" билігі астында болуы әділетсіз деп мәлімдеді, ол Румыния, Чехословакия және Югославия халықтарын білдірді. Роттермер өзінің басшылығында Судет немістерінің мәселесіне де қол қойды, ол Судет жері Германияға өтуі керек деп жазды. Роттермер мадьярлардың жағында қолданған нәсілдік аргументтерді пайдаланып, славяндық чехтарға судет немістері сияқты "асыл" халықтарды билеуге рұқсат берілмеуі керек деп жазды. Ол чехтерді "аждаһаның тістерін себумен" айыптады, өйткені Чехословакияның құлдырауы сөзсіз, себебі мадьярлар мен судет немістері сияқты "жоғары" халықтардың өздерін көрсетуі табиғи. Алайда Роттермердің басты қызығушылығы - венгр реваншизмі. Роттермер мақаласын "Барлығын қайтарып беріңіз!" деген сөзбен аяқтады, ол мадьяр тілінен аударғанда "mindent vissza!" деген мағынаны білдірді, бұл Венгрияда танымал ұранға айналды. "Барлығын қайтарып беріңіз!" деген ұран, Венгрия Трианон келісіміне сәйкес жоғалтқан барлық жерлерді қайтарып алуы керек дегенді білдіргенімен, Роттермер шын мәнінде Венгрияның қазіргі оңтүстік Словакия мен Украинаның батыс шетін, сондай-ақ Трансильвания мен Воеводинаның бөліктерін Венгрияға қосуын жақтады. Роттермер "Венгрияның күндегі орны" мақаласын "Еуропаның ұнтақ құмырасы" атты тағы бір мақаласымен жалғастырды, ол Трианон келісімінің жалғасуы тағы бір дүниежүзілік соғысқа әкелетінін болжады. Роттермер Венгрияға деген қолдауын нәсілдік тұрғыдан түсіндіріп, "жоғары" халықтардың "төмен" халықтарға үстемдік етуі "табиғи" деп, Чехословакия, Югославия және Румынияның басшылығындағы мадьярлардың жағдайын британдықтардың колонияларындағы адамдар британдықтардың үстінен билік жүргізсе, болатын жағдаймен салыстырды. Англияда көптеген адамдар Роттермердің мажарлық істі жалындаған қолдауымен таң қалды, ал баспасөз бароны мажар әйелінің сүйкімділігімен оған қолдау көрсеткені туралы әңгімелер тарады, ол кейіннен австриялық Стефани фон Хохенлоге, неке бойынша принцесса екені анықталды. Роттермердің мақаласы Югославия, Чехословакия және Румынияда үлкен алаңдаушылық тудырды, онда оның мақаласы британдық үкімет саясатын көрсетеді деп сенді. Чехословакияның Сыртқы істер министрі Эдвард Бенеш осы мәселе бойынша тығырысқа тіреліп, Лондонға сапар шегіп, Роттермерді жек көретін және өте жамандаған тіл қолданған V Георг патшамен кездесті, сондықтан Бенеш патшаның сөздерін Прагаға баяндауға батыл болмады. Шындығында, Роттермердің "Венгрияға әділеттік" науқаны, ол 1939 жылдың ақпанына дейін жалғасты, Сыртқы істер министрлігі үшін мазасыздық тудырды, ол Чехословакия, Югославия және Румыниямен қарым-қатынастың үнемі нашарлауына шағымданып, осы елдердің басшылары Роттермердің британдық үкімет атынан сөйлеп отырғанына сеніп отырды. Бұл мәселе туралы жақсы білетін адамдардың бірі Роттермердің басты қарсыластарының бірі, Лондонның чехословакиялық толық өкілетті министрі Ян Масарик болды. Масарик Прагаға Роттермердің Whitehall атынан әрекет етпей, принцесса фон Хохенлоге атынан әрекет ететінін хабарлады. Масарик Роттермердің Хохенлогеден эмоционалды және сексуалды жағынан тәуелді екенін айтып, оны қуанту үшін кез келген нәрсені істейтінін жазды. Масарик цинизммен Роттермердің венгр реваншизміне деген қызығушылығы жаңа сүйіктісі табылар-ақ тоқтатылатынын болжады. 1928 жылдың 30 сәуірде жазылған хатында Роттермер принцесса фон Хохенлогеге мойынбұрып: "Мен сізге бірнеше рет айтқандай, Венгрияға деген қызығушылығым негізінен сізбен байланысты. Венгрияның қайғы-қасіреттерін және оның әділетсіздікке ұшырауын баяндау осылайша бүкіл әлемдегі осыншама үлкен ықылас тудыратынын білмеппін", - деді. Сыртқы істер министрі сэр Остин Чемберлен Лига Ұлттарының сессиясына қатысу үшін Женеваға сапар барысында Венгрияның премьер-министрі граф Иштван Бетленге: "Ол [Роттермер] газетінде не халыққа ұнайтындығын жазады, бірақ көбінесе осы мәселеде жаңылысады. Бірақ лорд Роттермер бүгін бір нәрсені қабылдап, ертең оны оңай тастап кететін адам", - деді. Лондонның венгр дипломаттары Daily Mail газетінің көптеген оқырмандарының қылмыс, сендалыстар және сенсациялық жаңалықтарды оқуға қызығушылық танытатынын байқады. Сондықтан Лондонғы венгр елшілігінің қызметкерлері Daily Mail газетінің көптеген оқырмандарына Трианон келісімін қайта қарауға қызығушылық танытпайтынын хабарлады, Роттермер осы мәселені қаншалықты мақұлдағанмен. Хохенлоге кейін Роттермер туралы: "Ол тұрақсыз, тез өзгеретін көңіл-күйге ие, миллиондарын кездейсоқ ойларға жұмсай алатын, кез келген ұсынысқа ашық және журналистік даңқ немесе жеке бедел әкелетін кез келген схеманы жүзеге асыруда мүлдем тәуелсіз" деді. Ол Венгрияға ешқашан сапар шекпегенімен, Роттермер Венгрияда ұлттық батырға айналды, барлық венгр газеттері Роттермермен сұхбаттасу үшін тілшілерді Лондонға жіберді. "Венгрияның күндегі орны" мақаласынан кейін Роттермер Венгриядан 200 000 хат, телеграмма және бейнехат алды, ол барлық хаттарды венгр тілінен ағылшын тіліне аудару үшін екі аудармашыны жұмысқа алуға мәжбүр болды. Роттермер Венгриядан генерал Хадиктың 18 ғасырлық қылышы сияқты көптеген сыйлықтармен шашырап қалды...

Болдуинмен ажырасу: Біріккен империя партиясының қимылы

Ротермир Болдуин үкіметінің әйелдердің сайлау жасын 30 жастан 21 жасқа дейін төмендету шешіміне қарсы болды, себебі ол Daily Mail және басқа газеттерін пайдаланып, жас әйелдерге дауыс беруге рұқсат беру 1929 жылғы сайлауды Лейбористік партияға тигізерін дәлелдеді. Әйел сайлаушыларға қарсылығынан бөлек, Ротермир Болдуиннің басшылығын әлсірету үшін осы мәселені пайдаланды, оның пікірінше, дауыс беру жасын төмендету 1929 жылғы сайлауда Лейбористердің жеңісіне себеп болды. Ротермирдің "флэппер дауысына" қарсы науқаны консерваторлардың көп бөлігінде күшті резонанс тудырды, және консерваторлардың бірнеше облыстық ұйымдары Болдуиннің әйелдер үшін дауыс беру жасын төмендетуіне қарсылық білдіретін хабарламаларды консерваторлардың орталық кеңсесіне жіберді. "Флэпперлердің" бейнесі көбінесе ақылсыз, бос сөзді, жыныстық құштар, өзімшіл және бейшара жастар ретінде қалыптасқан. Ротермирдің 1927-1929 жылдардағы "флэппер дауысын тоқтату" науқаны "флэпперлердің" ақылды да жауапты емес екендігі туралы қалыптасқан көзқарастарға үлкен әсер етті. Консерваторлар 1929 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін Ротермирдің Болдуинмен араздасуы шиеленісті күйге жетті. Рамзи Макдональд басшылығындағы Лейбористік партия азшылықпен жеңіске жеткендіктен, кез келген уақытта жалпы сайлау күтілуде. Ротермир Болдуиннен газеттерінің қолдауын алмасу үшін вето құқығына ие болатын ықтимал министрлердің тізімін ұсынуын талап етті, бірақ Болдуин бұл талапты қабылдамады. Ротермирдің газет иелігінде "Дейли мейлдің" басты тақырыбы Радждың сақталуын қолдау болды, ал Ротермирдің Болдуинге қарсылығының көп бөлігі Болдуиннің Үндістанның тәуелсіздігіне жеткілікті қарсы болмағанына сенгеніне негізделген. 1929 жылдың қараша айында Макдональд Үндістанға Доминион мәртебесін берген кезде, "Дейли мейл" газеті Черчилльдің Үндістанға Доминион мәртебесін Британ империясының соңының бастамасы деп айыптаған мақаласын жариялады. 1930 жылдың басында Болдуин бұқаралық ақпарат құралдарының магнаттарының талаптарын қабылдамады, ол Ротермир мен Бивербрукты консервативтік партияны басып алуға тырысқандары үшін айыптаған атақты сөз сөйледі: "Егер біз осы асыл адамдармен келісімге келмесек, бүкіл ел бойынша кандидаттар ұсынылатынын естідік. Өткен сайлаудағы Ллойд Джордж кандидаттары иіскеді, бұл кандидаттар одан да жаман иіс шығарады. Мен ТҮК-тің шақыруын қабылдағандай, осы шақыруды да қабылдаймын". Одан әрі қысым көрсету үшін Ротермир және оның одақтасы Лорд Бивербрук Біріккен империя партиясын құрды. Ротермир Болдуинды "жартылай социалист" деп сынады және 1930 жылдың ақпан айында "құмарлыққа берілген" Біріккен империя партиясын құрды. Ротермир мен Бивербрук екеуі де Болдуинды құлату мақсатында Консервативтік партияны жою үшін газеттерінің толық қолдауын Біріккен империя партиясына берді. Олардың газеттерін көбінесе консерваторлар оқығандықтан, Болдуинге жасалған шабуылдар айтарлықтай әсер етті, өйткені көптеген торилер Болдуиннің басшылығына наразы болды. Екі "баспасөз лордының" ниеті - Біріккен империя партиясының оңшыл дауысты бөліп, торилердің сайлауда жеңіске жетуіне мүмкіндік бермеу, соның арқасында Болдуиннің отставкаға кетуіне немесе депутаттармен алмастырылуына қысым жасау болды. Болдуин 1929 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін Бивербрук пен Ротермир Консервативтік партияға өздерінің мүдделерін қорғайтын қуыршақ көшбасшыны таңбауға ниеттенді, бұл консервативтік қатарларда үлкен қарсылық тудырды. 1930 жылдың маусым айында Какстон-холлдағы сөйлеген сөзінде Болдуин Ротермирден ықтимал консервативтік кабинет мүшелеріне вето құқығын талап ететін хатты оқып берді және былай деді: "Қазіргі эволюцияда жылдам жасалған орасан зор байлықтың әсерінен және өз газеттеріңізді бақылаудан гөрі қызықты ештеңе жоқ. Ол шарап сияқты басыңнан шығады, және сіз осы жағдайлардың бәрінде журналистикадан тыс жерде диктатура, үстемдік, шантаж жасау үшін әрекеттер жасалды. Мен оны жек көремін және билік құруға деген бұл әрекетімен ақырына дейін күресемін". Болдуин консервативтік депутаттардың қолдауын алды, бірақ оған 150 депутат дауыс берді, ал 80 қарсы болды. Макдональд үкіметі "Дөңгелек үстел" деп аталатын конференция өткізді, онда алғаш рет үндістерге Үндістанды басқаруда кем дегенде бір сөз айту мүмкіндігі берілді, бұл Болдуин сақтанып қолдау көрсетуге дайын болды. Ротермирдің қуанышына орай, Үндістанға Доминион мәртебесін беру туралы ұсыныс Үндістер Доминион мәртебесінің шарттары туралы келісе алмағандықтан сәтсіз аяқталды. Мұсылман лигасының өкілі Мухаммад Али Жинна Үндістан мұсылмандарына Үндістан парламентінің жобасында белгілі бір орындармен бірге "мемлекет ішіндегі мемлекет" ерекше мәртебесін беруді талап етті, бұл талапты Конгресс партиясының өкілдері Джавахарлал Неру мен Махатма Ганди қабылдамады. "Дөңгелек үстел" келісімдерінде Радж қорғаныс, сыртқы саясат, қаржы, ішкі қауіпсіздік және азаматтық қызметті бақылауға алатыны, сондай-ақ Үндістанға қатысты Лондонның жоғары басымдығын сақтайтыны, ал денсаулық сақтау, көлік және білім сияқты басқа да жауапкершіліктер үндістерге берілетіні туралы консенсусқа келді. Бұл тәуелсіздіктен қашық болғанымен, бұл Үндістанның тәуелсіздігіне жасалған алғашқы қадам деп кеңінен сенілді және Үндістанды басқаруға үндістердің қатысуына қарсы "өткір" оппозициядан наразылық тудырды. 1930 жылы Ротермир "Егер біз Үндістанды жоғалтсақ!" деген тақырыппен бірқатар мақалалар жазды, онда Үндістанға тәуелсіздік берудің Британияның ұлы держава ретіндегі соңына әкелетінін мәлімдеді. Сонымен қатар, Ротермир Үндістанның тәуелсіздігі Азия, Африка және Америкадағы басқа британдық колонияларының халықтары да тәуелсіздік талап ететініне әкелетінін болжады. Макдональдтың 1930 жылы "Дөңгелек үстел" келісімдерін ашуы "Дейли мейл" газеті тарапынан Британияның ұлы держава ретіндегі соңының бастамасы ретінде қабылданды. Үндістанның тәуелсіздігіне қарсы науқанының аясында "Дейли мейл" газеті Үндістан халқының білімсіз, варвар, лас және фанатиктер екенін көрсететін бірқатар мақалалар жариялады, Радж Үндістанды үндістерден құтқару үшін қажет екенін айтты, өйткені "Дейли мейл" үндістердің тәуелсіздікті басқаруға қабілетсіз екенін мәлімдеді. Ротермир Үндістанға қатысты "бас тартпау" позициясын қабылдады, газеттері мен Біріккен империя партиясын үндістерге ешқандай жеңілдіктер бермеуді жақтау үшін пайдаланды. Раджға қолдау көрсетуден басқа, Ротермир Үндістан мәселесі Болдуиннің консервативтік партияның көшбасшысы ретінде құлауына себеп болатын "Ахиллес тобы" екеніне сенді. Керісінше, Бивербрук Ұлыбритания үшін империялық преференцияны қорғауға көбірек қызығушылық танытты және Үндістанның тәуелсіздігіне қарсы болғанымен, үндістердің Үндістанды басқаруда сөзді айтуына ашық болды. Болдуин Ротермирдің шабуылдарына "Дейли мейлде" оның Үндістанға қатысты көзқарастары туралы көптеген жалған мәлімдемелер келтіріп жауап берді. Бивербрук Біріккен империя партиясының нақты мақсатына қатысты тартынды, өйткені Болдуинды құлатуды қалай ма, әлде консервативтік партияда лайықты құрметке ие болуды қалай ма, шеше алмады. Бивербрук өзінің канадалық кәсіпкер ретіндегі шығу тегінің Консервативтік партиядағы шеттен келген адам екенін сезінді. Керісінше, Ротермир Болдуинды құлатып, оның орнына одан оңшыл көшбасшыны қоюға бейілді. Болдуин Ротермир мен Бивербрукты қатты жек көріп, оларды "шошқалар" деп атау тіпті таза, адал жануарды да қаралап, жала жабумен тең екенін айтты. Сөз сөйлеген кезінде Болдуин Бивербрук пен Ротермирдің ...