Кіріспе

Шри-Ланканың Коломбо қаласындағы Бишоп колледжі – 1875 жылдың ақпанында Цейлон Англикан шіркеуі құрған жеке қыздар мектебі.

Сипаттама

Бишоп колледжі – Шри-Ланкадағы жеке төлемді Англикандық қыздар мектебі. Онда балабақшадан 14-сыныпқа дейін барлық сыныптарда шамамен 1900 оқушы білім алады. Мекеменің мекенжайы: 15 Бойд Плейс, Коломбо 3, Шри-Ланка. Қазіргі директор – Кемали Г. Херат.

Шығармашылық негіздері (18571875)

Бишоп колледжі 1857 жылы Англия шіркеуінің Цейлондағы ең алғашқы миссионерлік мектептерінің бірі ретінде ашылды және алғашқыда Бишопскейт мектебі деп аталды. Коломбо епискобы, Өте Қасиетті Джеймс Чэпман (1845–1862) және оның әйелі Фрэнсис мектептің құрылуына зор үлес қосты. Фрэнсис Чэпман Англиядағы демалысында жинаған қаражатпен христиан қыздары үшін мектеп ашуды армандаған. 1857 жылы ол Мутуалдағы өз үйінде Бишопскейт деген атпен мектеп ашты, онда ол қалаған 20 оқушы болды. Мектеп директоры – бұрын Жафнадағы Наллур шіркеу миссионерлік мектебінде қызмет еткен Лонг ханым. Бірақ 1859 жылдың мамырында Фрэнсис Чэпман денсаулығына байланысты Англияға қайтып келді, ал 1861 жылы Лонг ханым қайтыс болды, соның салдарынан мектеп уақытша жабылуға мәжбүр болды. Оның қайта ашылуы туралы Епархиялық мұрағатта ешқандай мәлімет табылмады.

Қайта ашу (1875-1887)

Бишоп колледжінің бастауы 1875 жылға дейін барып жетеді, сол кезде 13 оқушымен мектеп Дарли жолындағы Фэрфилд үйінде Бишопсгейт мектебі деген атпен құрылды. Фэрфилд Хаус қазіргі Link Holdings Ltd орналасқан жері. Күні бүгінге дейін ғимараттың кіреберісінде "Бишопсгейт" деген жазу қашалған күйі тұр. Алғашқы директор болып Джорджина Даун келді, ол жақын маңдағы С. Томас колледжінің музыка директоры, Джозеф Дрюдің ұлы Гарри Дрюге үйленді. Алғашқы қыздардың арасында Минни фон Посснер, Хилда Обейсекера, Дора Асераппа және Каролина Пейрис болды. Балабақшаға алғашқы болып Джеймс, Дональд Обейсекералар және Лесли де Сарамдар қабылданды. Мектепті ай сайын ұстауға шамамен 300 рупий жұмсалды, ол жалға, жалақыға және фортепиано жалдауға кетті. Бірінші айда алынған төлемдердің жалпы сомасы 302 рупий 50 пайсқа жетті! 1882 жылы мектепте жиырма бір оқушы болды, олардың төртеуі мектеп-интернатта оқыды. Бірақ кіріс шығынды жабуға жеткіліксіз болды. Тіпті жиһазды сатқаннан кейін де қарыздар төленбеді. Миссис Дрю 1882 жылдың сәуір айында қызметінен кетті, ал ол кеткен соң мектеп қайтадан жабылуға мәжбүр болды. Миссис Дрю күйеуі мен төрт баласымен бірге Англияға оралды.

Қасиетті Маргарет абысындар (18871955)

1887 жылы Англияның Ист-Гринстед қаласындағы Сент-Маргарет монастырының үш әйел бауырласы миссионерлік жұмыспен Цейлонға келді. Олардың Сент-Маргарет қоғамы 1855 жылы Джон Мейсон Нил құрған, ол енді шетелдік миссияға дейін кеңейген. Грин Паттода қысқа уақыт болғаннан кейін, олар Полваттеде (Коллупития) монастырларын құрды. Олардың бірі, Жоанна Мэри әйел бауырлас, мектептің жұмысына көмектесуге шақырылды. Христиандық миссияның мақсаттарын орындау үшін Цейлонға келген директорлар мен мұғалімдер көбінесе денсаулығының нашарлауына, тропикалық климаттың қиындығына немесе жеке себептерге байланысты кететін. Шешім Сент-Маргарет әйел бауырларында болды, және Бишопсгейт мектебінің директоры болған Анжела әйел бауырлас алғашқысы болды. Мектеп білім беруді дамытуға және христиан отбасыларының қыздары үшін бітіру мектебі болуға тиіс болды. Оқытылатын пәндер оларды Кембридждің жергілікті емтихандарына бағыттады: француз тілі, сурет салу, ән салу және фортепианода ойнау да оқу жоспарында болды. 1890 жылы Коломбоның епископы Реджинальд Коплстон Бойд-плейс, Колпетиге жақын орналасқан Марадатин корица бақтарын сатып алды. Мектеп 1892 жылы Дарли жолынан осы үй-жайларға көшіріліп, Бишоп колледжі деп аталды. Сент-Маргарет әйел бауырлары бірнеше жылдан бері мектептің басқаруымен айналысып келсе де, мектеп осы кезде олардың қамқорлығына берілді. Полваттедегі Сент-Маргарет монастырына жақындығы зор маңызға ие болды. 1895 жылдан 1955 жылға дейінгі 60 жыл бойы осы әйел бауырлар Бишоп колледжінің студенттерін ақыл-ой дамуында ғана емес, қайырымдылық, қоғамдық рухта және қоғамдық қызметте, сондай-ақ мектеп ұраны "Non Sibi Sed Omnibus" (Өз үшін емес, барлығы үшін) ұстануда басшылыққа алды. Осы 60 жылдық кезеңде мектеп директоры немесе директордың міндетін атқарушы 12 әйел бауырлас болды: Бриджит Маргарет, Берта Мэри, Летиция, Ева, Мэри Кэтлин (міндетін атқарушы), Маргарита, Ада Мэри (міндетін атқарушы), Джеральдин Мэри, Мэри Кэтлин, Мейбл, Селестин және Габриэль. Бишоп колледжі мен Полваттедегі Сент-Маргарет монастырі арасында тығыз байланыс орнады, ол бүгінге дейін сақталған. Әйел бауырлар мектептің барлық шараларында құрметті қонақтар болып табылады; Бишоп колледжі олардың барлық ерекше оқиғаларына қатысады және жыл сайынғы жәрмеңкеде және басқа да көптеген жолдармен монастырға қаржы жинауда көмектеседі. Мектеп Бойд-плейске көшіп келгенде оқушылар саны 70 болды. 1896 жылы бұрынғы оқушылар қауымдастығы құрылды. Бишоп колледжі 20 ғасырға қадам басқанда, мектеп шіркеуі 4 ғасырдың римдік дін қызы және шейіті Агнеске арналды. Мектеп оңтүстікте Бойд-плейс, шығыста Арнклиф деп аталатын мүлік, батыста Эджкотт деп аталатын ғимарат және солтүстікте Бейра көлінің жанындағы үкіметтік резервацияға қарап тұрды. Мектеп орналасқан жер Коломбо епархиясының епископы үш мүшеден тұратын кеңеспен басқарылатын сенімділікпен ұсталды. Мектептегі оқушылар саны артқан сайын қосымша қызметкерлерді жұмысқа алу және тұру орындарын ұйымдастыру қажет болды. Жақын орналасқан Эджкотт ғимараты балабақшаға жалға берілді. Үй-жайлардағы ғимараттар кеңейтілді. Біраз уақыттан кейін мектеп өзінің балабақша блогын салды және 1929 жылы Эджкотттан бас тартты. Эльскорт, Виктория паркіне қарама-қарсы Торрет жолындағы әсем ғимарат, бір кезде Ориент клубының орны, мектепке адал бұрынғы оқушысы, Гарольд Пейристің анасы Мод Пейрис сыйлады. Көп ойластырғаннан кейін және донордың келісімімен, Эльскортта мектеп бөлімшесін ашпауға шешім қабылданды, өйткені ол Бойд-плейс ғимаратынан тым алыс деп есептелді. Эльскорт сатылды және түскен қаражат пайдаланылды. Арнклифф, мектепке жақын орналасқан және Бойд-плейс және Генералдық көл жолына шығуға мүмкіндік беретін ғимарат сатып алынды. Ол Мод Пейристің жомарттығына құрмет ретінде Пейрис үйі деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс Азия аймағына енген кезде, Бишоп колледжі 37 студентімен Кандидің Бахиравакандадағы "Фернхиллге" эвакуацияланды. Ғимараттың барлық сыныптарға сыйымды болмауына байланысты, Канди қыздар орта мектебі кеңпейілділікпен өз ғимаратын бөлісті. Коломбода қалған студенттерге эвакуацияланбаған әйелдер колледжінің студенттері қосылып, Бишоп колледжінің ғимаратында "Көл мектебін" құрды. Кейбір ғимараттар әскерилерге берілгендіктен, орын шектеулі болды. 1943 жылы соғыс қаупі сейілгеннен кейін, Бишоп колледжінің екі филиалы Бойд-плейсте қайта біріктірілді. Бұл мекемедегі тізімдегі оқушылар саны 100 болды. Соғыс аяқталғаннан кейін, ел тәуелсіздікке қарай бет бұрды және Бишоп колледжі 1943 жылы балабақшада Сіңхала және Тамил тілдерін оқыту құралы ретінде енгізді, сонымен қатар оларды пән ретінде оқыды. Мектеп христиандық миссионерлік мектеп ретінде құрылған болса да, Сент-Маргарет әйел бауырлары 1909 жылы дінге плюралистік көзқарас қабылдады. Сол кездегі 114 студенттің 22-сі христиан емес еді. 1938 жылы буддист студент бас префект болып тағайындалды.

Болашаққа қадам басу (1955-2000)

1955 жылы әйел бауырластар, штаттың жетіспеуіне байланысты, мектепті басқарудан бас тартты. Одан кейін мектеп саясатын Коломбо епископы төрағалық ететін басқару кеңесі анықтады. Л. Ю. Поде директор болып тағайындалды. 1959 жылы Бишоп колледжінің алғашқы цейлондық директоры А. (Амебель) Jayasuriya болды, және ол мектепке жаңа бейне келтірді. Ұлттық мәдениетке баса назар аударған ол, басқа діндердегі оқушылардың христиандар сияқты өздерінің діни рәсімдерімен күнін бастауы, өздерінің қоғамдарын құруы және өздерінің мерекелерін тойлауы қажеттігін енгізді. Ол сингаль тілінде мектеп әнін шығарды және оны шығыс музыкасына қосты. Батыс тобын толықтыру үшін Hewisi тобы дайындалды. Қоғамдардың жұмысы сингаль және тамил тілдерінде жүргізілді, өйткені тамил бағыты дамыған мектептерде ағылшын тіліндегі дәстүрлі білім деңгейі сақталды. 1959 жылы Джеффри Бава мен Ульрик Плеснерге мектеп үшін үш қабатты жаңа сынып блогын жобалау тапсырылды. Сыныптар бірінші және екінші қабаттарда орналасқан, ал төменгі қабаты жабық ойын және іс-шаралар алаңы ретінде пайдаланылды. Дизайн скандинавиялық модернизмнің ықпалында, «ақ куб тәрізді сәулет», «тізбектес призмалық пішіндер және brise soleil фасады» бар. Сынып блогының ішкі жағы бетон қаңқасына тіреліп, ашық сәулелер арасына орнатылған перфорацияланған сыртқы қабырға панельдерімен қорғалған, бұл жеңілдік және нәзіктік сезімін береді. Фасадты қорғау және шатырдың еңістігін жасыру үшін ауыр көлденең карнизді сәуле ілінген, бұл дизайнның көлденең бағытын және модернистік стилін күшейтеді. Ғимарат құрылысы аяқталуға жақын, Бава итальяндық мүсінші Лидия Дюшиниге епископтың мүсінін жасауды тапсырды. Баспалдақ алдында алтын жапырақпен қапталған алып мүсін тұр. Мектеп жекеменшік мектеп ретінде қалуды шешті және қаржылық ресурстарын өзі табуға тиіс болды. 19 жылдан кейін мектеп басшылығы Гвен Диас Абейсингге, бұрынғы оқушыға жүктелді. Ол мұрагерлік стандарттарды жақсартты, және Бишоп колледжі театрлық қойылымдарды ұйымдастыра бастады, соның ішінде Бишоптан қыздар мен С. Томас колледжінен жігіттердің біріктірілген актерлік құрамымен қойылған «The Gondoliers» спектаклі бар. Балалар қауымдастығы күшейе түсті, әрқашан қолдау көрсетіп, ғимараттар үшін ақша жинауға көмектесті. Мектеп залы, бір кезде әсерлі болғанмен, қазіргі қажеттіліктерге толыққанды жарамайтындықтан, қауымдастық Альма-Матеріне жаңа аудитория сыйға тартуды қалады және 1985 жылы Үкіметтен жалға алынған жерге іргетасын салды. Құрылыс құнының өсуіне байланысты жоба көзделген мерзімнен ұзаққа созылды, бірақ 1994 жылы пайдалануға берілді. Мектеп, қауымдастық және ата-аналар комитеті осы мақсатқа бірлесіп үлес қосты. Соңғы он жылда мектепке бұрынғы директордың орынбасары Линдли Джаясурия жетекшілік етті. 2003 жылдан 2011 жылға дейін Хемамали Бибиле директор болды. Қазіргі директор – Шармила Гунатиллеке.

Атақты түлектер

Атауы Жыл/дәреже Белгілілігі Мазмұны
Дорроти Фернандо Forbes тізіміндегі әлеуметтік кәсіпкер, БҰҰ-ның Азия-Тынық мұхит аймағы бойынша өкілі
Суретші Парламент мүшесі Келания (1960), Коломбо Оңтүстік (1960–1977), Коломбо Батыс (1977–1978), Шри-Ланка Премьер-Министрі (1977–1978), Шри-Ланка Президенті (1978–1989)
Эверест тауының шыңына көтерілген алғашқы шри-ланкалық
CBE, Цейлон Мемлекеттік Кеңесінің алғашқы әйел мүшесі (1931)
Фарахи Руми Швейцариялық саясаткер, медбике және медициналық сарапшы
Актриса Януши Дуллеве Виджейератне Кардиология мамандығы бойынша резидент, Лондондағы Сент-Джордж университетінің ауруханалары NHS Foundation Trust, Ұлыбритания, PhD және 2012 жылғы Беди сыйлығының иегері.