Кіріспе

Сирек пошта маркалары

Маврикийдің "Пошта" маркалары 1847 жылдың қыркүйегінде Ұлыбританияның Маврикий колониясы тарапынан екі номиналда шығарылды: қызыл-қызыл түсті бір пенни (1d) және терең көк түсті екі пенни (2d). Олардың атауы маркадағы "Post Office" деген жазудан келген, ол жақын арада келесі шығарылымда "Post Paid" деп өзгертілді. Олар әлемдегі ең сирек пошта маркаларының қатарында.

Маркалардың тарихы

Олар 1816 жылы Англияда туған, 1838 жылы кемеге тығылып Маврикийге келген Джозеф Осмонд Барнард жасаған. Дизайн Ұлыбритания маркаларының сол кездегі үлгісіне негізделген (алғаш рет 1841 жылы шығарылды), онда королева Викторияның профилі бейнеленген және екі номиналда, ұқсас түстерде шығарылды: бір пенни қызыл қоңыр және екі пенни көк. Бұл жергілікті маркалар ерекше қарапайым мінезге ие болғанымен, Барнардтың есімін Маврикий пошта тарихында мәңгілікке сақтап қалды. Әр номиналдан бес жүз дана бір тақтаға басылып, 1847 жылдың 21 қыркүйегінде таратылды, олардың көп бөлігі Маврикий губернаторының әйелі өткізетін кештің шақыру қағаздарында қолданылды. Маркалар интальо әдісімен (терімді басып шығару) басылған, бюстің төменгі оң жақ жиегінде гравердің "JB" әріптері бар. Сол жақтағы бөлікте "Пошта" деген сөздер жазылған, бірақ 1848 жылғы келесі шығарылымда бұл сөздер "Төленген пошта" деп өзгертілді. Кейіннен "Пошта" сөзінің қате жазылғаны туралы аңыз пайда болды. Маркалар, сондай-ақ келесі шығарылымдар сирек кездесетіндігі, ерте мерзімі және жергілікті өнім ретіндегі қарапайымдылығы үшін коллекционерлер арасында жоғары бағаланады. Сақталған маркалар көбінесе жеке коллекционерлердің қолында, бірақ кейбіреулері Лондондағы Британ кітапханасында, соның ішінде мөрмен губернатордың кешіне шақыру конвертінде көрсетілген. Тағы бір мысалы Елизавета II патшайымының коллекциясында, үшіншісі жеке қолында сақтаулы. Маврикийде оларды көруге болатын тағы екі орын бар: Пошта мұражайы және Көк марка мұражайы, екеуі де астанасы Порт-Луисте орналасқан. Екі марканы Берлиндегі Коммуникация мұражайында (Museum für Kommunikation) және Стокгольмдегі Швеция пошта мұражайында да көруге болады. Екі пеннилік көк марка Гаагадағы Коммуникация мұражайында (Museum voor Communicatie) қойылған.

"Пошта" және "Пошталық төлем" мифтері

1928 жылы Жорж Брунел «Маврикий аралының почта маркалары» деген кітабын жариялады, онда ол 1847 жылғы шығарылымда «Почта» сөздерін қолдану қателік болғанын айтты. Бұл әңгімелер толығымен ойдан шығарылған; филателия ғалымдары «Пошта» деген жазудың қасақана жасалғанын растады. Адольф және д’Униенвилл: «Барнардтың «Пошта» сөзін қолдануы ықтимал, себебі бұл тиісті мемлекеттік мекеменің заңды атауы болған және қазір де солай», - деп жазды. Ол кездегі пластиналар еш қиындықсыз бекітіліп, маркалар таратылды. Джозеф Барнард – 1838 жылы Сиднейге бағытталған сауда кемесінен құлап, Маврикийге келген, Портсмуттен шыққан еврей тегіндес ағылшын. Ол сағат жасаушы емес еді, бірақ сағаттарды жөндей алуы мүмкін; жартылай соқыр емес; және әрине, егде жас емес; ол 1816 жылы туған, демек 1847 жылы маркаларды ойып жазғанда 31 жаста болды. Сонымен қатар, Маврикийде осы маркалардан бұрынғы хаттарда қолданылған бірнеше резеңке мөрлерде де «Пошта» сөздері қолданылған.

Филателиялық жаңалықтар

Маврикийдің "Пошта кеңсесі" маркалары 1864 жылға дейін филателия әлеміне белгісіз болды. Бордо қаласындағы саудагердің әйелі, мадам Боршар, күйеуінің хаттарынан бір пеннилік және екі пеннилік маркалардың даналарын тапты. Ол оларды басқа коллекционерге саудалады. Бірнеше сатылымнан кейін маркалар әйгілі коллекционер Филипп фон Феррариға тиесілі болды және 1921 жылы аукционда сатылды. Жылдар өте келе, маркалардың бағасы артып, ақырында астрономиялық деңгейге жетті. Маврикийдің "Пошта кеңсесі" маркалары мен конверттері, сэр Эрнест де Силва, Генри Дювен, Артур Хинд, Уильям Бейлби Эйвери, Альфред Ф. Лихтенштейн және Альфред Х. Каспари сияқты әйгілі марка коллекционерлерінің коллекцияларында құнды мүліктерге айналды. Болашақ король Георг V 1904 жылы аукционда қолданылмаған көгілдір екі пеннилік "Пошта кеңсесі" маркасына 1450 фунт стерлинг төледі, ол сол кездегі әлемдік рекордтық баға болатын. Инфляцияны ескерсек, 1904 жылғы 1450 фунт стерлинг қазіргі заманда шамамен <есептелген сома> тең. Бір күні оның хатшыларының бірі "бір ақымақ" бір маркаға үлкен ақша төлегенін айтқанда, Георг: "Сол ақымақ – менмін" деп жауап берді. 2002 жылы "Маврикий көгілдірі" маркасының құны 2 миллион фунт стерлингке бағаланды. Хиройуки Канаиге тиесілі Маврикий маркаларының ең толық коллекциясы, бір пеннилік және екі пеннилік "Пошта кеңсесі" маркаларының қолданылмаған даналарын, сондай-ақ "la pièce de résistance de toute la philatélie" немесе "филателиядағы ең бағалы зат" деп аталған, бір пеннилік және екі пеннилік маркалары бар бірегей "Бордо" конвертін және кейінгі шығарылымдардың көптеген қайта құрастырылған парақтарын қамтыды. Канаидің коллекциясы 1993 жылы аукционшы Дэвид Фельдман арқылы сатылды, ал Бордо конверті шамамен 4 миллион долларға бағаланды. 2021 жылдың шілдесінде Кристоф Гартнердің 50-ші аукционында губернатордың әйелі, леди Гомме жіберген "Балға шақыру" хаты 11 миллионнан астам еуроға (сатып алушы комиссиясын қоса алғанда) сатылды, бұл аукционда сатылған ең қымбат филателикалық затқа айналды.

Кейінгі басылымдар

Кейінгі мәселелер Маврикийдің пошта маркалары және почта тарихында қарастырылады.

Қайта басып шығару және жалған

"Пошта" маркалары түпнұсқалық қалыптардан қайта басылды және көптеген сирек маркалар сияқты, көп рет жалғандалып жасалды.

Танымал мәдениетте

"Пошта" маркаларының бірі 1962 жылғы "Азаушылар" телесериасының "Маврикийлік пенни" атты эпизодында маңызды сюжеттік элемент болып табылады. Тереза Ребектің "Маврикий" пьесасы екі қарындасқа мұра болып бұрынғыдан да құнды болуы мүмкін маркалар жинағы тиесілігі туралы айтады, оның ішінде терең көк түсті екі пеннилік және апельсин түсті бір пеннилік "Пошта" маркалары бар (атау осы маркаларға сілтеме жасайды). Билли Бантер романдарының бірі "Билли Бантер және көк Маврикий" деп аталады, онда көк екі пенс маркасы ұрланып, кейін қайта табылады. Э. В. Каннингем (Говард Фасттың псевдонимі) жазған "Бір пеннилік апельсин ісі" (1977) романы Беверли-Хиллз детективі Масао Масутоға танымал марка сатушының өлімін тергеу жұмығы тапсырылған романдар сериясының бірінші кітабы болды. Масуто көп кешікпей марка коллекционерлерінің сирек маркаларға, әсіресе 1847 жылғы бір пеннилік апельсин маркасына деген құштарлығының кез келген нәрсеге, тіпті кісі өлтіруге дейін алып келуі мүмкін екенін түсінеді. "Гарри Найл" радиосериалында бір пеннилік марка туралы "Маврикийлік апельсин" атты эпизод болды.