Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ғарыш обсерваториясы
Space observatory
Еуропалық рентгендік обсерваториясының спутнигі (EXOSAT), бастапқыда HELOS деп аталған, 1983 жылдың мамыр айынан 1986 жылдың сәуір айына дейін жұмыс істеген рентгендік телескоп болды. Осы кезеңде ол белсенді галактикалық ядролар, жұлдыздардың короналары, катаклизмдік айнымалылар, ақ ергештер, рентгендік екіжұлдыздар, галактикалар шоғыры және супернова қалдықтары сияқты астрономиялық нысандардың көптеген түрлерін рентген сәулелерінде 1780 рет бақылады. Күн жүйесінен тыс рентгендік көздерді тікелей бағыттау және Айдың тұтылуын бақылау үшін арналған Еуропалық ғарыш агенттігінің (ESA) бұл спутнигі 1983 жылдың 26 мамырында Ай орбитасына перпендикуляр, өте эксцентрикалық орбитаға (апогейі 200 000 км, перигейі 500 км) шығарылды. Оның құрамында екі төмен энергиялы бейнелеу телескопы (LEIT) Wolter I рентгендік оптикасымен (0,04–2 кэВ энергия диапазоны үшін), Ar/CO2 және Xe/CO2 детекторларын пайдаланатын орташа энергиялы эксперимент (1,5–50 кэВ үшін), Xe/He газдық сцинтилляциялық спектрометрі (GSPC) (2–80 кэВ диапазонын қамтиды) және қайта бағдарламаланатын борттық деректерді өңдеу компьютері бар. Exosat тікелей бағыттау режимінде бір нысанды 80 сағатқа дейін бақылай және LEIT арқылы кемінде 10 доға секундқа, ал GSPC арқылы шамамен 2 доға секундқа дейін көздерді анықтай алатын болды.
The European X ray Observatory Satellite (EXOSAT), originally named HELOS, was an X ray telescope operational from May 1983 until April 1986 and in that time made 1780 observations in the X ray band of most classes of astronomical object including active galactic nuclei, stellar coronae, cataclysmic variables, white dwarfs, X ray binaries, clusters of galaxies, and supernova remnants. This European Space Agency (ESA) satellite for direct pointing and lunar occultation observation of X ray sources beyond the Solar System was launched into a highly eccentric orbit (apogee 200,000 km, perigee 500 km) almost perpendicular to that of the Moon on 26 May 1983. The instrumentation includes two low energy imaging telescopes (LEIT) with Wolter I X ray optics (for the 0.04–2 keV energy range), a medium energy experiment using Ar/CO2 and Xe/CO2 detectors (for 1.5–50 keV), a Xe/He gas scintillation spectrometer (GSPC) (covering 2–80 keV), and a reprogrammable onboard data processing computer. Exosat was capable of observing an object (in the direct pointing mode) for up to 80 hours and of locating sources to within at least 10 arcsec with the LEIT and about 2 arcsec with GSPC.
Экзосат тарихы
1967-1969 жылдар аралығында Еуропалық ғарыш зерттеу ұйымы (ESRO) екі жеке миссияны зерттеді: еуропалық рентгендік сәулелер обсерваториясының спутнигі, бірдей рентген және гамма сәулелер обсерваториясы (Cos A) және гамма сәулелер обсерваториясы (Cos B). Cos A алғашқы зерттеуден кейін тоқтатылды, ал Cos B зерттеуін жалғастырды. Кейін 1969 жылы жеке спутник (Highly Eccentric Lunar Occultation Satellite Helos) ұсынылды. Helos миссиясының мақсаты – айдың тұтылуы әдісін пайдаланып, жарқын рентген сәулелерінің көздерін дәл анықтау болды. 1973 жылы миссияның обсерваториялық бөлігі қосылды және Еуропалық ғарыш агенттігі кеңесі Helos миссиясына, енді Exosat деп аталған, рұқсат берді. Обсерваторияның бұрынғы ESA (ESRO) ғылыми бағдарламаларындағыдай, құрал жасаушылармен ғана шектелімеуі керектігі шешілді. Бұл ESA жобасында алғаш рет Агенттіктің жүк қаржыландыру және басқару тәсіліне әкелді. Құралдарды жобалау және дамыту ESA мен аппараттық топтардың бірлескен жауапкершілігіне айналды. 1981 жылдың шілдесінде ESA өзінің мүше мемлекеттерінің ғылыми қауымдастығына Exosat байқау бағдарламасына қатысу мүмкіндігі туралы алғашқы хабарламаны (AO) жариялады. 1981 жылдың 1 қарашасына дейін, AO терезесі жабылуына дейін, шамамен 500 байқау ұсынысы келіп түсті. Олардың ішінде 200-і алғашқы тоғыз айға іріктелді. Бастапқы апогейі 191 000 км, перигейі 350 км болды. Жердің радиациялық белдеулерінен тыс жерде жұмыс істеу үшін ғылыми құралдар ~50 000 км биіктікте пайдаланылды, бұл 90 сағаттық орбитада ~76 сағатты құрады. Exosat үшін бортында дерек сақтау қажеттілігі болмады, өйткені ол Испаниядағы Виллафранка жер стансасынан ғылыми құралдар жұмыс істеген кезде көрінетін.
During the period from 1967 to 1969, the European Space Research Organisation (ESRO) studied two separate missions: a European X ray observatory satellite, as a combined X and gamma ray observatory (Cos A), and a gamma ray observatory (Cos B). Cos A was dropped after the initial study, and Cos B was proceeded with. Later in 1969 a separate satellite (the Highly Eccentric Lunar Occultation Satellite Helos) was proposed. The Helos mission was to determine accurately the location of bright X ray sources using the lunar occultation technique. In 1973 the observatory part of the mission was added, and mission approval from the European Space Agency Council was given for Helos, now renamed Exosat. It was decided that the observatory should be made available to a wide community, rather than be restricted to instrument developers, as had been the case for all previous ESA (ESRO) scientific programmes. For the first time in an ESA project, this led to the approach of payload funding and management by the Agency. Instrument design and development became a shared responsibility between ESA and hardware groups. In July 1981 ESA released the first Announcement of Opportunity (AO) for participation in the Exosat observation programme to the scientific community of its Member States. By 1 November 1981, the closing of the AO window, some 500 observing proposals had been received. Of these, 200 were selected for the first nine months of operation. The initial apogee was 191,000 km and perigee 350 km. To be outside the Earth's radiation belts, the scientific instruments were operated above ~50,000 km, giving up to ~76 hr per 90 hr orbit. There was no need for any onboard data storage as Exosat was visible from the ground station at Villafranca, Spain for practically the entire time the scientific instruments were operated.