Кіріспе

Темагами көлі, бұрын Тимагами көлі деп жазылатын, Канаданың Онтарио провинциясының солтүстік-шығысындағы Ниписсинг ауданында орналасқан көл. Көл шамамен 80 км солтүстікке қарай Солтүстік Бэй қаласынан орналасқан. Көлдің атауы оджибва тілінде "жағалауда терең су" деген мағына беретін dimii agamiing "tih MEE uh guh MEENG" сөзінен шыққан.

География

Көлдің пішіні дұрыс емес, солтүстік, солтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс салалары ұзын, солтүстік-батыс және оңтүстік салалары қысқа, сондай-ақ бірнеше кішкентай шығанақтары бар. Темагами қаласы көлдің солтүстік-шығыс саласының соңында орналасқан. Ол солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен 50 км, ал шығыстан батысқа қарай 35 км-ге созылады. Көлде шамамен 1259 арал бар, олардың ең ірісі – Темагами аралы. Көлдің суы Темагами өзені арқылы Стерджен өзеніне құяды. Маклин, Синтия және Джоан сияқты бірнеше түбектер көлмен байланысты, сондай-ақ Солтүстік-Батыс саласын көлдің қалған бөлігінен бөліп тұратын Sand Point та бар. Көлді қоршаған жерлер Канада қалқанының бөлігі болып табылады, ол Жер қыртысы салқындағаннан кейін пайда болған әлемдегі ең ірі прекамбрий жыныстарының бірі. Темагами көлінің бір бөлігі батыстағы Ванапитей көлінен Аю аралына дейін созылатын жұмыртқа тәрізді геологиялық құрылым – Темагами магниттік аномалиясының ішінде жатыр. Бұл құрылым әлемдегі ең бай кен орындарының бірі болып саналатын Судбери бассейнімен ұқсастықтары бар. Темагами аймағындағы төбелер Солтүстік Америкадағы ең көне тау тізбектерінің қалдықтары, олар кембрийге дейінгі кезеңге жатады. Бұл алып таулар қазіргі таулардан биік болған. Олардың пайда болуы жер бетіндегі зор қысымның нәтижесінде болған бүктелу процесімен байланысты. Бұл таулардың қалыптасуына жанартаулық белсенділік және геологиялық жарықтар сияқты факторлар да әсер еткен. Миллиондаған жылдар бойы бұл алып таулар эрозияға ұшырап, бүгінгі Темагами аймағының жер бедерін қалыптастырды. Темагамиді құрайтын тау жыныстары магмалық, метаморфтық және шөгінді болып табылады. Аймақта алмазға толы кимберлиттер кездеседі және осындай кимберлиттердің тағы да табылуы мүмкін. Темагами аймағында шамамен 2 миллиард жыл бұрын пайда болған лава қалдықтары бар, бұл Жер қыртысының қалыптасу кезеңінде алып су асты жанартаулары болғандығын көрсетеді. Темагами көлінің солтүстік-шығыс саласы кең, сынықталған фелсикалық және аралық метавулканикалық жыныстардан тұратын күшті геологиялық жарылым аймағымен жабылады. Бұл жарылым аймағы Солтүстік-Шығыс саласының деформациялық аймағы деп аталады және оған байланысты метавулканикалық жыныстар Темагами жасыл тас белдеуімен байланысты, ол фелсикалық және мафикалық жанартау жыныстарымен сипатталатын архейлік жасыл тас белдеуі болып табылады. Темагами көлі және оның төңірегіндегі көлдер каноэмен саяхаттауға және кемпинг жасауға қолайлы. Мұнда бір-бірімен байланысқан 2000 км-ден астам каноэ маршруттары бар. Бұл аймақта Онтариодағы ең ірі ескі өсіп тұрған қызыл және ақ қарағай ормандары сақталған.

Тарих

1834 жылы Гудзон-Бей компаниясы көлде тері саудасы бекетін ашты, ол 19 ғасырда жұмыс істеді. 1898 жылғы Орман қорықтары туралы заң 1901 жылы көлдің жағалауында және іргелес жерлерде Темагами орман қорығын құрды. Ол қоныстануды шектеу арқылы ормандарды болашақта ағаш кесу үшін сақтау мақсатымен құрылды. 1904 жылы осы қорық нәтижесінде көлдегі аралдарда ғана коттедждер мен демалыс орындары салуға рұқсат берілді. Бұл шектеу бүгінгі күнге дейін күшінде. Темагами көлі коттедждерде демалуға танымал: Темагами көлінде 630-дан 746-ға дейін коттедждер бар. Сонымен қатар 9 жастар лагері және 12 коммерциялық пансионат бар. Кейвайдин каноэ лагері Devil Island-те орналасқан, Devil Mountain көлеңкесінде және көлдің солтүстік бөлігіндегі Granny Bay-дің қарсысында. 1892 жылы құрылған Кейвайдин, Темагами көліндегі бірнеше лагерьлердің бірі болып табылады, оның басты назары – самырсын және кенептен жасалған каноэлер мен ваниган сияқты дәстүрлі жабдықтарды пайдалана отырып, жабайы далаға каноэмен саяхаттау. 1902 жылы Онтариода сапарларды бастағандықтан, бұл Темагамидегі ең алғашқы жеке кәсіпорны, сондай-ақ Аю аралындағы HBC бекеті. Темагами лагері немесе А.Л. Кокрейннің ұлдарға арналған лагері 1903 жылы Темагами көлінің оңтүстік бөлігіндегі аралда құрылды. Темагами лагері жастарды қалыптастыру үшін жабайы далаға каноэмен саяхаттаудың маңыздылығын атап көрсеткенмен, лагерьде спорттық жаттығулар мен құтқарушыларды даярлауды, сондай-ақ табиғи ортаны және үндістердің фольклорын зерттеуді қамтитын лагерь бағдарламасын да жасады. Темагами лагері 1972 жылы жабылғанға дейін ұлдар мен жас жігіттерге каноэмен саяхаттау және лагерьтегі іс-шараларды ұсынды. Темагами лагері 2003 жылы бұрынғы Вигвасати және Pays d’en Haut лагерінің орнында қайта ашылды. Вигвасати лагері 1930 жылы Темагами шөл даласында каноэмен саяхаттауды бастады. Камп Уабикон 1913 жылы Стайнер, Онтариодан келген бұрынғы қонақ үй операторы Джон Орр ашып, кейіннен оның қызы Лора, содан кейін Х. Уилсон басқарды. Бұл демалыс үйі болды. Темагами көлінің демалыс үйлері мен каноэ лагерлері соғыстар арасындағы алғашқы жылдары гүлденді. Онтарио мен АҚШ қалаларынан келген қонақтар солтүстік-шығыс және Ұлы көлдер аймақтарынан солтүстікке қарай Тимискаминг және Солтүстік Онтарио темір жолымен [Онтарио Солтүстік темір жолы], кейіннен Фергюсон тас жолымен 1927 жылы ашылған кезде жол жүрді. Темагами көлінде 1900-1940 жылдары үлкен жолаушылар пароходы "Белл оф Темагами" жұмыс істеді. Ол депрессияның соңы мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде демалыс үйлері мен лагерьлер ашық қалу үшін күресті, нәтижесінде бірнеше елеулі үйлер жастар лагерьлері ретінде қайта ашылды. Кейуга лагері 1940 жылы көлдегі алғашқы қыздар лагері ретінде қайта ашылды. 1945 жылы Уабикон лагері жасөспірімдер лагері ретінде қайта ашылды, бұл көлдегі алғашқы жасөспірімдер лагері болды. 1950-60 жылдары бірнеше жастар лагері ортақ білім беру мекемелері немесе қыздар лагері ретінде ашылды. Ванапитей лагері 1956 жылдан бері Темагами көлінде орналасқан, бұған дейін Ванапитей көліндегі орын суға батып кеткеннен кейін, көлдегі алғашқы каноэ-трипинг лагері болды, 1971 жылы толықтай ортақ лагерь болды. Ол көлдің құмды шығанағында орналасқан. Олар ең ұзақ сапарға ие, өйткені олардың V2 сапары 52 күнге созылады және 18 жастағыларға арналған, солтүстікке қарай Маккензи өзені және солтүстік провинцияларының әртүрлі жерлерінде. Метагами лагері қыздарға арналған лагерь 1960-шы жылдардың басында Темагами лагерінің бауырласы ретінде құрылды, бірақ көп ұзамай 1970 жылы жабылды. Бастапқыда арнайы демалыс үйі болған "Ақ аю" лагері 1961 жылы жасөспірімдер лагері ретінде қайта ашылды. 1968 жылы Lorien Wilderness компаниясы Camp Cayuga жерін сатып алып, далаға сапарларды ұйымдастырды. Көлдің ортасындағы аралда орналасқан Уабун лагері 1933 жылдан бері аймақта каноэмен саяхат жасайды, оның ішінде Гудзон шығанағына саяхат жасайды және 1977 жылдан бері ортақ лагерь болып жұмыс істейді. 1985 жылы Camp Northwaters Lorien Wilderness жерін басып алды және 11-14 жас аралығындағы жалғыз жынысты қыздарға арналған Солтүстік жарық бағдарламалары арқылы жабайы далаға сапарлар ұсынды. 1999 жылы Кивайдин ортақ білім беру лагеріне айналды. Кейвайдин, Ванапитей, Темагами және Уабун лагерлері құрылған кезде ұлдарға арналған лагерь болған, бірақ содан бері барлығы ортақ білім беру лагерлеріне айналды. Appleby College солтүстік кампусы Түйе мұрын аралында орналасқан, ол 1970 жылдардың ортасында ашылды. Ол қаңтар, ақпан, мамыр және маусым айларында өтетін олардың Солтүстікке қарай бағдарланған бағдарламасына бастау береді. 1954 жылы Темагами аралында Temagami Mine деп аталатын мыс кеніші ашылды. Ол 34 миллион долларлық канадалық валюта өндірді және Канададағы ең таза мыс кені деп есептелді. Кеніш 1972 жылы жабылды.