Кіріспе
Британдық ақын, романист және ғылыми-танымдық автор Рут София Падель (8 мамыр 1946 жылы туған) – британдық ақын, романист және ғылыми-танымдық автор, жануарлар мен адамдардың көші-қоны туралы поэзиялық зерттеулерімен және классикалық музыка, жабайы табиғатты қорғау және ежелгі және қазіргі Грекиямен байланысымен белгілі. Ол «New Networks for Nature» табиғатты қорғау қайырымдылық қорының мүшесі, Лондон зоологиялық қоғамының кеңесінде қызмет етті және 2013 жылдан 2022 жылға дейін Лондон Король колледжінде поэзия профессоры болды.
Ruth Sophia Padel FRSL FZS (born 8 May 1946) is a British poet, novelist and non fiction author, known for her poetic explorations of migration, both animal and human, and her involvement with classical music, wildlife conservation and Greece, ancient and modern. She is Trustee for conservation charity New Networks for Nature, has served on the board of the Zoological Society of London and was Professor of Poetry at King's College London from 2013 to 2022.
Көркем әдебиет
Паделдің алғашқы романы «Жылан қайда тұрады» (2010) табиғатқа, сондай-ақ жануарлар дүниесіндегі қылмыстарға, негізінен Үндістанда, бірақ сонымен қатар Ұлыбританияда да назар аударды. Ол жанды табиғат суреттемесімен, қауіп төнген Үндістан ормандары мен жануарлар дүниесінің терең зерттелген бейнесімен, ғылымды жаңаша пайдалануымен және жануарлардың көзқарасымен мақталды. «Тек Эмили Бронте ғана Паделдің тірі организмдерге қатысты радикалды және мейірімді көзқарасын қабылдады». «Ол өзінің прозасына ақындық қарқындылықты әкеледі: оның беттеріндегі заттар, өсімдіктер және жануарлар дүниесі аса мұқият байқалады. Браконьерлердің қорқынышына тап болған пілдер мен жолбарыстар, қаржылық пайда үшін кесілген ормандар, жемқорлық және бейжай шенеуніктердің салдарынан жойылған мекендер мен жоғалып бара жатқан түрлер». Үндістанда және Ұлыбританияда сыншылар табиғат, поэзия және ғылым арасындағы қиялға толы байланыстарды атап өтті. «Ол Карнатака мен Бенгалияның ормандары үшін, Әмитав Гош Сундарбандар үшін «Аштық толқынында» жасағанын істеді». Оның екінші романы «Лабиринттің қыздары», 2019-20 жылдардағы Лондон мен Критте өтеді, Екінші дүниежүзілік соғысқа және Падел 1970 жылдан бері уақыты-уақытымен тұратын Крит яһудилерінің ұмытылған Холокостына қайта оралады. Бұл роман сонымен қатар Криттегі соңғы синагог, Ханьядағы Эц Хайим синагогының тарихын айтады. «Мұндай қанағаттандырарлық көркем әдебиетке сирек кездесесің. Критте яһуди қауымы болғанын және оларға не болғанын білмедім. Падел крит яһудилерінің өмірін аралдың өміріне терең сіңгенін және, өкінішке орай, грек материгіндегі яһудилерге не болып жатқанынан қаншалықты оқшауланғанын шеберлікпен көрсетеді. Әр беттен шынайылықтың иісі сезіледі», - деп жазды «Еврей хроникасы». «Крит тарихы мен фольклорына толы, көңілді және тарихи тұрғыдан ақпараттық роман» (Sunday Times). «Керемет, құпиялы, өте бай және қызықты роман, Криттің және оның көп қабатты тарихының керемет бейнесі».
Поэзия
Падель он екі поэзия жинағын жариялаған, Ұлыбританияның Ұлттық поэзия конкурсында жеңіске жеткен және Т.С. Элиот және басқа Ұлыбритания жүлделеріне бес рет түскен. Оның басты тақырыптары – музыка, ғылым, табиғат, сурет салу, тарих, көші-қон және жабайы табиғатты қорғау; ал оның туындылары «сапар» идеясын «адамның жағдайы туралы лирикалық толғанысқа бастайтын негізгі тас» ретінде қарастырады. Ол терең лирикалық, нәзік шеберлікпен, бай образдылықпен, терең резонанспен және шексіз қиялымен суреттеуші ретінде сипатталған. 1998 жылы оның махаббат өлеңдері үшін «британ поэзиясындағы ең тартымды дауыс» деп атады; ал оның элегиялық өлеңдері жоғалту мен қайғыны, техникалық шеберлікті және музыкалық өрнекті, зиялылықты, құштарлықты, лирикалық зерделілікті, ішкі және жартылай рифманы, енжамбанды және жолдың ішіндегі және оған қарсы ерекше энергияны зерттейді, «Уоллес Стивенс Силвия Платты панк Сапфоның бір ұшымен ұрлағандай». Оның ықпалына түскендер ретінде Герард Мэнли Хопкинс және грек хорлық лирикасы аталады. 1998 жылдан 2004 жылға дейін Падельдің жинақтары бір уақытта жазылған көркем емес туындылардың тақырыптарын қамтиды: музыка («Мен – адам. Секс, құдайлар және рок-н-ролл»); поэзиялық жолға техникалық назар («Бір өлеңді 52 түрлі көзқараспен қарау», мысалы, «Дамфриширдегі ағашқа айналған мұздықталар» – оның Ұлттық поэзия конкурсындағы жеңісі); және жануарлар дүниесі («Қызыл ауа-райындағы жолбарыстар»). Кейінгі үш жинақ – «Дарвин: Өлеңдердегі өмір» және «Марадан өту» (қазіргі нұсқасы – «Біздің бәріміз басқа жерден келгенбіз», 2020) – прозаны қамтиды; олар қақтығыс пен тарих туралы толғаныс ретінде танылған, әсіресе Ибраһимдік діндердің тарихы. «Зүмрүт» (2018) – ақынның қайтыс болған анасы туралы естелік және толғаныс, жоқтаудың химиясы мен жасыл түстің жаңарту құндылығын зерттейді.
Көші-қон
Падельдің сириялық суретші Ыссам Курбаймен бірге грек Лесбос аралына келген сириялық босқындар туралы жұмысы 2019 жылғы Венеция биенналесінің бірінші күні таныстырылды. Tidings – A Christmas Journey (2016) Камдендегі Focus Homeless Outreach Team-іне арналған, Солтүстік Лондон, үйсіздік және бүгінгі Рождествоның мәнін зерттейтін, әдемі, сезімталдықтан мүлдем алыс поэма ретінде сипатталады. "Бала мен қаңғыбас, үміт пен үмітсіздік арасындағы қатаң, көзға ұнайтын қайшылық кітапқа тұтастық сыйлайды. Падельдің 2014 жылғы "Назаретте уд жасауды үйрену" жинағы он екі жылдық өлеңдерін қамтиды, олар Таяу Шығысқа деген ықыласын көрсетеді – Пьетр Брейгельдің "Өлімнің жеңісі" туындысы бойынша жүлделі өлеңінен бастап, 2002 жылғы Бейтлехемдегі Туған Шіркеуінің қоршауына дейін, тіпті атақты Le Trio Joubran тобының музыкасын тыңдағаннан кейін жазылған "Назаретте уд жасауды үйрену" атты өлеңіне дейін. Ол палестиналық ақын Моурид Барғутимен әңгімелесіп, Махмуд Дарвиштің өмірден өткен өлеңдеріне кіріспе жазған. "Назаретте уд жасауды үйрену" жинағында "Круцификсция туралы керемет орталық бөлім" бар, ол Таяу Шығыс, иудаизм, христиандық және ислам мәдениеттеріне толы: "Падель – поэзия арқылы Таяу Шығысқа үйлесім табуға тырысқан, поэтикалық Даниэль Баренбойм". Оның инновациялық өлеңдері мен прозалық жинағы The Mara Crossing (2012) ортағасырлық поэзия мен прозаның біріктірілген түрі – прозиметрумды жаңғыртты, ол жануарлар мен адамдардың көші-қоны туралы айтады және кең ауқымды, тәжірибелік туынды ретінде сипатталады. Көшіп-қонушылар – жасушалық, жануарлар немесе адамдар – тірі қалу үшін көшіп-қонады; адамның көші-қоны сауда, басып алу, отарлау және империядан ажырамас байланыста. "Үй – бастаған жерің, бірақ қарлығаштың нағыз үйі қайда? Ал егер ағылшын емені Испаниядан келген иммигрант болса, онда "туған жер" дегеніміз не?" Оның өлеңдерінің бірі Глазгодағы Refugee Survival Trust ұйымының "Үйге оралу" жобасында қолданылды, ол поэзияға негізделген фильмдер арқылы босқындар мен Эдинбургтегі жергілікті әйелдер арасында байланыс орнатуға көмектесті.
Дарвин мен ғылым
Поэзия мен ғылымды байланыстырумен айналысатын Падель The Scientist журналына жасушалық көші-қон туралы мақала жазды, 2012 жылғы Wellcome Trust Science Book Prize және 2005 жылғы Royal Society үшін Aventis Science Prize жүлделерінің қазысы болды. Ол генетика мен зоология тақырыбында өлеңдер жазды, ал көші-қон туралы кітабы микродеңгейдегі жасушалық көші-қонды макродеңгейдегі әлеуметтік көші-қонмен байланыстырады делінеді. Поэзия, ғылым және дінді біріктіруге деген ынта оның генетикаға арналған өлеңдерінде, Кентербери архиепискобы Роуэн Уильямспен поэзия мен дұға туралы пікірсайыстарда, Корольдік хирургтар колледжіндегі лекцияларында және Лондон университетінің колледжінің Қоршаған орта институтындағы стажировкасында көрінеді. Оның Чарльз Дарвин туралы өлеңдері (2009) Дарвиннің жазбалары, хаттары мен күнделіктерін қолданып, өмірбаянының ерекше түрін ұсынады, оның өміріне, отбасына және ғылымына тоқталады. Бұл өлеңдер ғалымдар мен әдеби ортада инновациялық туынды ретінде қабылдады, оны өлең түріндегі «жаңа түр» өмірбаян деп атады, оның эмоционалдық ядросы Дарвиндердің әртүрлі діни сенімдері мен қызының қайтысынан зардап көрген некесі болды. Падель Дарвиннің ұрпағы болғандықтан, кітап сонымен қатар отбасылық естелік ретінде де қызмет етті. Оның кіріспесі Падельдің әжесі Нора Барлоудың рөлін ашады, ол Дарвиннің «Автобиографиясын» редакциялағанда Дарвиннің тозақ доктринасының шындыққа сай болуын қалай қаламағаны туралы жолдарды қалпына келтірді; бұл жолдар алғашқы редактор, Дарвиннің ұлы Фрэнсис, анасының өтініші бойынша жойылған еді. Падельдің өлеңдері Дарвиннің бала кезінде анасынан айырылуын оның коллекция жинау құмарлығымен байланыстырды, сондай-ақ оның алғашқы ғылыми жазбаларын Эдинбургтегі таксидермия шебері Джон Эдмонстонмен, Гвианадан босатылған құлмен байланыстырды.
Музыка
2013 жылдан бері Падель Endellion String Quartet-пен бірлесіп композиторлар туралы өлеңдер тізбегін жазып, орындады: біріншіден, Йозеф Хайднның «Жеті соңғы сөздері», ол оның 2014 жылғы «Назаретте ауд жасауды үйрену» жинағында айқышқа шегеленудің орталық бөлімін құрады; содан кейін Шуберттің «Өлім және Қыз». Ол Корольдік опера үйінің Ковент-Гардендегі тұңғыш резиденциялық жазушысы атанды және өмір бойы хор әншісі болғаны айтылады; ол Radio 3 бағдарламасы «Хорды» ұсынды, BBC Radio 3 опералық антракттарда сөз сөйледі және егер тағы бір мансап таңдаса, опера режиссері болғысы келетінін мәлімдеді. Ол операдағы әйел дауыстары және Лондондық кітап шолуы үшін XVI ғасырдың мадригалы туралы жазды. Radio 3 эсселері сериясында «Музыканттар ретіндегі жазушылар» ол виола тарту туралы айтты, бұл аспаптың «ішкі дауысы» оның Ньюкасл поэзия лекцияларындағы «Әліпбидің үнсіз әріптеріне» сіңіп жатыр. BBC Radio 4 үшін ол жазушылар, ғалымдар және композиторлар туралы, соның ішінде Ханс Кристиан Андерсен туралы материалдар жазып, ұсынды. Оның таңдауында Бетховеннің Струнный квартеті Opus 132, Вердидің Реквиемы, Кэтлин Ферриер орындаған «Down by the Salley Gardens», Мадди Уотерс орындаған «I’m Ready for You», крит халық әні және «Never on Sunday» фильмінен «Пирей жігіттері» болды. Оның сүйікті нәрсесі – бұғылардың үйі. 2020 жылы ол 2009 жылғы Дарвиннің поэзиялық өмірбаянынан кейін Бетховеннің өмірбаянын жазды, музыкалық балалық шағынан шабыт алып, композитордың өмірбаянын көптеген өмірбаяндардан гөрі тереңірек көрсететін өлең мен прозадан тұратын шағын өмірбаянын жасады. «Дәл есептелген эмоция арқылы Бетховенге жасалған тәсіл. Композитордың және оның өзінің өмірі екі суретте бейнеленген, олар бір-бірімен әрекеттесіп, батыл және соңында тыныс алатындай әсер қалдырады. «Эроика» керемет. Композитор – «от шаңы, алтын қанат / таза жарыққа қарай көтеріледі», ол «жаңа әлемнің таңына / диссонансқа толы, жабайы болат періштелерді шақырып» жылдамдап барады» (Times Literary Supplement). Пандемия кезінде ол Бенгалор халықаралық орталығы үшін Бетховеннің өмірі туралы төрт подкаст жазды, олар оның өлеңдерімен және пианист Карл Лутчмайер, Endellion Quartet, сопрано Нина Кантер және Оңтүстік Азия симфониялық оркестрінің музыкасымен толықтырылды.
an instrument whose "inner voice" illustrates her Newcastle Poetry Lectures Silent Letters of the Alphabet. For BBC Radio 4 she has written and presented features on writers, scientists and composers including Hans Christian Andersen, her choices included Beethoven String Quartet Opus 132, Verdi's Requiem, "Down by the Salley Gardens" sung by Kathleen Ferrier, "I’m Ready for You" sung by Muddy Waters, a Cretan folksong and "The Boys from Piraeus", from the film Never on Sunday. Her luxury was a herd of deer. In 2020 she followed her 2009 poetry biography of Darwin with one of Beethoven, drawing on her musical childhood to create a poetry and prose mini bio that 'tells the great composer’s life story more profoundly than most biographies.' 'An approach to Beethoven by way of precisely figured emotion. Two lives drawn beneath the lens, the composer's and her own, interacting in ways that can be bold and, finally, breathtaking. On the Eroica, she is spectacular. The composer is "fire dust, gold flight /winching upwards into pure light" as he drives "forward into a new world dawn /thrilling with dissonance, calling up wild steel angels"'(Times Literary Supplement) During the pandemic she recorded four podcasts on Beethoven's life, illustrated by her poems, and music played by pianist Karl Lutchmayer, the Endellion Quartet, soprano Nina Kanter and the South Asian Symphony Orchestra, for the Bangalore International Centre.
Саяхаттау
Падельдің 1996-2004 жылдардағы жинақтары, Fusewire, Rembrandt Would Have Loved You, Voodoo Shop және The Soho Leopard, құмарлы махаббат лирикасын әлемді шарлаумен үйлестірді, сонымен қатар әйелдерге қатысты еркек көзқарасының басымдығын сынады. "Рембрандт сені жақсы көретін еді" жинағы әйел көзқарасын ұсынды: "Өлеңдер саяси дұрыстық, феминизм және секстің көлеңкелі жағымен өріледі". 2018 жылғы "Изумруд" шығармасы, Падельдің анасының қайтысынан кейін жазылған, жасыл түстің тыныштату қасиеттері туралы толғаныс, "бізді геологиялық және географиялық қиялға беріліп, нақты сезімдерге негізделген әлемді аралап саяхатқа шығарады"; "күшті және жомарт қиялы бар, өнерінің биігіне жеткен жазушы, қайғыда табылған шындықтар мен құпияларды зерттейтін терең ойлар", сондай-ақ жоғалту, махаббат және шығармашылық арасындағы байланысты зерттейді.
Грек танымдары, грек мифологиясы және рок музыкасы
Падельдің көркем емес туындылары Принстон университеті баспасынан шыққан ежелгі грек драмасы және сана туралы зерттеулермен басталды. «Ішке ену және одан шығу: Трагикалық өзіндік грек бейнелері» гректердің ішкі сезім туралы түсініктері еуропалық өзіндік ұғымдарын қалай қалыптастырғанын зерттейді. Ол өз жорамалын қолдау үшін антропология мен психоанализді пайдаланды. Грек мәдениетіндегі еркектер сананы негізінен «әйел» және қабылдауға бейім, ал емес «еркек» және белсенді деп сипаттаған. Оның 2000 жылғы «Мен еркекпін: Жыныс, құдайлар және рок-н-ролл» атты зерттемесінде рок музыкасы ежелгі Грекиядан бастау алған еркектердің жыныстық қатынасы, агрессия, алаңдаушылық, әйелге деген жек көрушілік және зорлық-зомбылық арасындағы мифтік байланыстарға сүйене отырып, «еркектіктің тілек ошағы» ретінде пайда болды деп тұжырымдайды. Падель бастапқыда бұл туындыны әйелдердің дауысына арнауды жоспарлағанын, бірақ кейін рок музыкасының еркектік сипатын талдау қажет деп ойлағанын айтты. Кітапқа еркек сыншылар әртүрлі баға берді. Әйелдер сыншылар оны жаңашыл, көркем, айқын, қызықты және сенімді деп сипаттады; ал рок туралы жазатын Чарльз Шаар Мюррей мен Каспер Льюэллин Смит оны «ойландыратын және қызықты» деп бағалап, оның рок музыкасындағы әйелге деген жек көрушілікті талдауын «керемет» деп атады. Лондон зоологиялық қоғамының мүшесі ретінде қызмет еткен кезде, ол Лондон зоологиялық қоғамының табиғатты қорғау жұмысын жариялау мақсатында құрып кеткен түрлер туралы ZSL жазушыларының сөздерінен тұратын бағдарламаны іске қосты. Сондай-ақ ол «Табиғат үшін жаңа желілер» елшісі, бұл әртүрлі салалардағы, көркем және ғылыми тәжірибелі мамандардың Британияның табиғаты мен жануарлар дүниесін құрметтейтін одағы. Оның жабайы жолбарысты қорғау туралы жазған еңбегі сапалы табиғат туралы жазуы, табиғатты қорғау туралы ой-пікірлері, Суматра, Бутан және Уссури сияқты әлемнің жақсы танылмаған аймалдарына жасаған саяхаттары, әңгімелерді дұрыс түсіну қабілеті және жолбарыс пен далалық зоологтың бейнесі үшін халықаралық деңгейде жоғары бағаланды. Ал 2021 жылы Кембридж университетінің Ньюнхэм колледжінде Джейн Харрисонға арналған «Гормондар, құдайлық және орман» атты естелік лекциясында оның классикалық білімі табиғаттағы дағдарысқа байланысты қазіргі заманғы экологиялық алаңдаушылықпен біріктірілді.
Сын-пікір, оқыту
1998 жылдан 2001 жылға дейін ол "The Sunday Poem" атты апталық рубриканы құра бастады. Ол Лондонның "Independent on Sunday" газетінде заманауи өлеңдерді оқып, өзінің танымал кітаптарында жинаған өлеңдер негізінде жазды. 2004-2007 жылдары Ұлыбритания Поэзия қоғамының төрағасы ретінде ол Ұлыбритания бойынша поэзиялық "Станзалар" құруға жетекшілік етті. 2010 жылы ол Forward Poetry Prize төрешілер алқасының төрағасы болды, 2011 жылы "Хей фестивалінде" "Поэзияның аты мен мәні" тақырыбында Хаусман лекциясын оқыды және Radio 4 поэзия шеберханасын ашты – Ұлыбританиядағы поэзия үйірмелерімен семинарлар өткізетін поэзия жазу туралы бағдарламалар сериясы. Оның поэзияны оқу туралы кітаптары және олардан өркендеген рубрикасы Ұлыбританияда поэзия туралы он жыл бойы жазылған материалдарға ықпал етті, содан кейін Ньюкасл университетіндегі "Bloodaxe" лекциялары поэзияның үнсіздікті пайдалануы туралы, "Әліпбидің үнсіз әріптері" тақырыбында жарық көрді. Оның сындық талдауы мұқият зерделеуді, грек поэтикасын, мифтерді, метафораларды, тон мен ұйқасты білуді қамтиды; ол естілу сезімімен, жомарттықпен және ешқандай талас-тартыссыз оқиды; оның дәлдігі "үлкен суретті жасырмай, оны құрайды", жалпы оқырманға арналған, бірақ "бетке ең жоғары назар аударады". Ол палестиналық ақындар Махмуд Дарвиш, Моурид Баргути және Рамзи Наср, сондай-ақ британдық ақындар Уолтер Рэле, Теннисон және Джерард Мэнли Хопкинс шығармаларына кіріспелер жазды. 2006 жылы Т.С. Элиот фестивалінің ашылуында, Элиоттың сол жерге сапарынан 70 жыл өткен соң, Литтл-Гидингте Падель Элиоттың Литтл-Гидинг туралы естеліктері мен "Блитц" кезінде өлең жазғандағы тәжірибесі арасындағы қарама-қайшылықты сипаттады. "Бұл оған әлі де шындық сезімі бар жердің бар екенін еске салды". Ол Махмуд Дарвиштің өлімнен кейінгі жинағына жазған алғы сөзінде осы сәттерге оралды, оның поэзиядағы рөлін зорлық-зомбылық кезінде Сеймус Хинидің Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстар кезіндегі және Элиоттың Лондон бомбалау кезіндегі рөлімен салыстырды.
Оксфорд поэзия профессоры
Падель 2009 жылы 297 дауыспен Оксфорд поэзиясының профессоры болып сайланған алғашқы әйел болды. (Одан бұрын Джеймс Фентон мен Кристофер Рикс 228 және 214 дауыспен сайланды; қазір онлайн дауыс беру кеңірек қатысуға мүмкіндік береді.) Ол бәсекелесі Дерек Уолкотқа қарсы сексуалдық зорлық-зомбылық туралы айыптауларды сипаттайтын университет жарияланымдарының фотокөшірмелерінен туған медиа шуында сайланды, ол өз кандидатурасын қайтарып алды. Падель олармен байланысын жоққа шығарды, бірақ сыншылар оның қатысы бар екенін айтты және ол күдік тудырған жағдайда қызмет еткісі келмейтінін айтып, отставкаға кетті. Көпшілік пікір Паделге қатысты қарым-қатынасты әйелге деген жеккөрушілік, гендерлік соғыс немесе "медианың уыттылығымен" байланыстырды. "Оксфорд ең жаман себептермен шабыттандыратын ұстазды жіберіп алды; Уолкотт өз шешімін сайлаушылардан өзінің қалауымен алып тастады; Паделді оның айыптаушыларына да, өзінің өткеніне де қарсы тұру шешімі үшін жазалауға мәжбүр ету керек емес еді." Newsnight Review бағдарламасында 2016 жылы төрағалыққа сайланған ақын Саймон Армитаж оның отставкаға кетуіне өкініш білдірді. "Рут жақсы адам. Менің ойымша, оның отставкаға кетуі керек емес еді, ол жақсы болар еді."