Кіріспе

1998 жылғы Кормак Маккартидің романы

"Жазықтың қалалары" – американдық жазушы Кормак Маккартидің "Шекара трилогиясының" үшінші және соңғы кітабы, 1998 жылы жарық көрген. Атауы – Тораттағы Содом және Гоморраға (Жаратылыс 19:29) сілтеме.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға 1952 жылы басталады. Джон Грейди Коул («Барлық әдемі жылқылар» романының басты кейіпкері) және Билли Пархам («Кешігу» романының басты кейіпкері) Аламогордоның (Нью-Мексико штаты) оңтүстігіндегі мал фермасында бірге жұмыс істейді. Ферма иелері мейірімді, бірақ құлдырап бара жатқан мал шаруашылығының болашағы күмәнді. Жақында құрғақшылықтан қиындық көрген Эль-Пасо маңындағы мал фермалары күресіп жатыр және Қорғаныс министрлігі оларды иелік ету құқығы арқылы әскери аймаққа айналдыруы мүмкін. Ковбойлар күн көрісін табу үшін қиналатын болса да, Джон Грейди мен Билли ашық даладағы өмірді жақсы көреді, ал Джон Грейди – «Барлық әдемі жылқылар» романында егжей-тегжейлі сипатталғандай – жылқыларды оқытуда шебер. Билли – тамаша із кесуші. Хуарес қаласындағы қыздар үйіне барғанда Джон Грейди эпилепсиямен ауыратын жас қыз, Магдаленаға ғашық болады. Олар АҚШ-та үйленіп, өмір сүруді жоспарлайды, содан кейін Джон Грейди тастап кетілген шатырды жөндеп, оны тұрғын үйге айналдырады. Бірақ Магдаленаның қыздар үйін Эдуардо басқарады, ол да осы жас қызға ғашық, сондықтан ол оларға қарсылас болады. Билли Джон Грейдиді одан бас тартуға көндіруге тырысады, бірақ оларға көмектесуге міндетті деп санайды. Эдуардоның қолдауындағы Тибурсио Магдаленаны Рио-Гранде өзенінің жағасында Джон Грейдимен кездесу үшін қыздар үйінен қашып кеткенде мойнын кесіп өлтіреді, осылайша ол Мексикадан қашуға тырысады. Джон Грейди оның денесін моргтан тапқаннан кейін Эдуардомен пышақпен жекпе-жекке шығады. Джон Грейди Эдуардоны өлтіргенімен, шайқаста өлімге ұшырайды. Ол Биллимен байланысқа түсуге үлгереді, ол Джон Грейдидің өлімінен бұрын оны жұбатуға асығады. Джон Грейдидің өлімінен кейін қысқа эпилог – «Қанды меридиан» (1985) романының соңына ұқсас – Биллидің өмірінің келесі он жылдарын бірнеше бетте баяндайды. Оңтүстік-Батыс айманында көп жылдар саяхаттап, фермаларда жұмыс істеп, қонақүйлерде тұрғаннан кейін, үйсіз қалған Билли тас жолдың астындағы өткелде паналады. Сол жерде ол бір құпия адаммен кездеседі, ол оған күрделі түс туралы айтады. Адам оны мойындамаса да, Билли ол Өлім екеніне күмәнданады. Алайда, Билли сол адаммен кездесуден аман қалып, баспана тауып, оны қабылдаған отбасымен жаңа өмір бастайды.

Қабылдау

"Жазықтар қалалары" шығармасы "The New York Times" газетінде жақсы бағаланған, бірақ рецензент Маккартидің зорлық-зомбылыққа толы прозасы мен түсініксіз тілін сынап, былай деп жазды: "Оқырман ертеректегі романдарындағы ковбойлар өмірін көркем бейнелеудің әсерлілігін сағына бастайды".

Фильмге бейімделу

Эндрю Доминик режиссерлік етіп, Джеймс Франконың басты рөлде ойнауымен фильмге түсірілімдер жасау жоспарланған, бірақ 2018 жылға қарай бұл жоспарлар күшін жойған сияқты.