Майнц архиепископының тұңғыш өкілі – Әулие Лулл

Кіріспе

Майнцтің тұңғыш тұрақты архиепископы Сент Лулл (Lull немесе Lul) (Шамамен 710 жылы Уэссексте туған, 786 жылғы 16 қазанда Херсфельдте қайтыс болған) – Сент-Бонифацийден кейін Майнцтің тұңғыш тұрақты архиепископы және Бенедикт тәртібіндегі Херсфельд аббаттығының алғашқы әкімі. Тарихи деректер бойынша ол Майнц курфюрсттығының алғашқы ресми билеушісі саналады.

Монахтан архиепископқа дейін

Луллус 710 жылы Уэссексте дүниеге келген. Ол Уилтширдегі Малмсбери аббаттығының бенедиктиндік монастырында монах болған. Оның бұрынғы аты "Rehdgerus" болуы мүмкін (Раткар, Хредгар, Раедгар және т.б. сияқты әртүрлі жазу түрлерінде). 737 жылы Римге қажылық сапар жасағанда ол әулие Бонифациймен кездесіп, оныңмен бірге Германияның солтүстігінде миссионерлік жұмыс істеуге шешім қабылдады. 738 жылы Луллус Бонифаций 732 жылы құрған Фрицлар бенедиктиндік монастырына қосылды, онда оның ұстазы Англиядан келген абат Сент-Вигберт болды. 741 жылы Карл Мартель қайтыс болды, және осы жылы Бонифаций мансабының ең маңызды кезеңі басталды, Луллус оның ең жақын көмекшісі болды. Луллус туралы көптеген өмірбаяндық мәліметтер Бонифацийдің хаттарынан алынған: ол 745-46 жылдары диякон, 746-47 жылдары Бонифацийдің архидиаконы, ал 751 жылы дін қызметкері ретінде куәландырылды, бірақ ол бұрын тағайындалған болуы мүмкін. Хаттар Луллустың Бонифацийдің сенімді хабаршысы болғанын (оның атынан Римге екі рет барған) және бұл Майнцте Бонифацийдің ізбасары туралы құпия келіссөздерді қамтиды дегенді көрсетеді. Луллус Тенеттегі Минстердің Эдбургасымен және Леобамен хаттар (және сыйлықтар) алмастырды; Бонифацийдің серіктестерінің ең жасы және әлі нақты бір жерге байланыспағандықтан, ол оның ең жақын серігіне айналды. Сонымен қатар, Теодор Шиффердің сілтемесімен Майкл Тангльдің зерттеуі Бонифацийдің, 740 жылдардың басында көзі нашарлай бастаған, Луллустың хаттарды оқу және жазу қызметін пайдаланғанын көрсетеді, бұл оның жұмысының маңызды бөлігі болды, және Тангль Луллустың Бонифациймен ең маңызды хаттардың бірінде бірлесіп жұмыс істеген болуы мүмкін деп болжады. 753 жылы король Пиппин оны Майнц епископы етіп бекітті, ал 754 жылы әулие Бонифаций отставкаға кетіп, Луллусты өзінің ізбасары етіп тағайындағанда ол архиепископ болды. Папа Адриан I 781 жылы оған паллиум бергенде, Луллус Майнцтің тұрақты алғашқы архиепископы болды. Содан кейін ол Бюрабург (Фрицлар маңындағы) және Эрфурт епархияларын қосып, өз епархиясын едәуір кеңейтті.

Lullus was born in Wessex around 710 AD. He was a monk in the Benedictine monastery of Malmesbury Abbey in Wiltshire. It is possible that his earlier name was "Rehdgerus" (possible in a multitude of spellings including Ratkar, Hredgar, Raedgar, etc.). During a pilgrimage to Rome in 737 he met Saint Boniface and decided to join him in his missionary work in northern Germany. In 738, Lullus joined the Benedictine monastery of Fritzlar, founded by Boniface in 732, where his teacher was abbot Saint Wigbert who had also come from England. In 741, Charles Martel died, and in this year the most important phase of Boniface's career started, with Lullus as his closest assistant. Many of the biographical facts about Lullus derive from the Boniface Correspondence: he is attested as a deacon in 745 46, as Boniface's archdeacon in 746 47, and as priest in 751 though he was probably ordained before that. The correspondence evidences that Lullus was trusted enough to be Boniface's messenger (he went to Rome twice on his behalf) and this includes the secret negotiations over Boniface's successor at Mainz. Lullus exchanges letters (and gifts) with Edburga of Minster in Thanet and Leoba, among others; as the youngest of Boniface's associates and not yet tied to a specific place, he grew to be his closest associate. Moreover, a study by Michael Tangl, cited by Theodor Schieffer, suggests that Boniface, whose eyesight had begun to fail him early in the 740s, may have used Lullus's services in reading and writing the letters that were such an important part of his work, and Tangl suspected that Lullus likely cooperated with Boniface on some of the most important letters. King Pippin confirmed him in 753 as bishop of Mainz and in 754 he became archbishop, as Saint Boniface resigned and appointed Lullus his successor. Lullus became the first regular archbishop of Mainz when Pope Hadrian I granted him the pallium in about 781. He then greatly expanded his bishopric by absorbing those of Büraburg (near Fritzlar) and Erfurt.

Каролинг дәуірі

769 жылдан бастап Лулл Герсфельд аббаттығының каролингтік стильдегі монастырын құруға белсенді түрде еңбек етті және 775 жылы оны Карл Ұлының каролингтік әулетінің қорғауына алуға қол жеткізді. Луллдың ең маңызды жетістігі – Франк каролингтік империясындағы Әулие Бонифацийдің шіркеу реформасын аяқтауы және Гессен-Тюрингиядағы неміс тайпаларын христиан дініне табысты түрде енгізуі болды. Ол Вигбертпен бірге аббаттықтың негізгі демеушісіне айналды. 2012 жылы Германиядағы ең ежелгі халықтық мереке – Луллусфест өзінің 1160 жылдығын тойлады. Бұл мереке Бад-Херсфельд қаласының құрылуына арналған. 1275 жылдан астам бұрын құрылған қала әлі де 730 жылдары неміс тайпаларын христиан дініне өткізу үшін Мальмесбериден миссиямен кеткен Әулие Луллға құрметпен қарады.