Сергей Ляпунов – ресейлік композитор, пианист, дирижер (1859-1924). Өмірі, біографиясы, музыкалық шығармашылығы туралы ақпарат. Ярославль қаласында туған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ресей композиторы, пианист және дирижер (1859–1924)
Russian composer, pianist, and conductor (1859–1924)
Сергей Михайлович Ляпунов (немесе Лиapunov; Серге́й Миха́йлович Ляпуно́в, ; 30 қараша 1859 [ескі стиль бойынша 18 қараша 1859] 8 қараша 1924) – ресейлік композитор, пианист және дирижер.
Sergei Mikhailovich Lyapunov (or Liapunov; Серге́й Миха́йлович Ляпуно́в, ; 30 November 1859 [O. S. 18 November 1859]8 November 1924) was a Russian composer, pianist and conductor.
Өмір
Ляпунов 1859 жылы Ярославль қаласында дүниеге келген. Сегіз жасында әкесі Михаил Ляпунов қайтыс болғаннан кейін Сергей, анасы және екі ағасы (олардың бірі - кейін белгілі математик болған Александр Ляпунов) үлкен Нижний Новгород қаласына көшіп барды. Ол жерде ол гимназияда оқыды, сонымен қатар жаңадан құрылған Ресей музыкалық қоғамының жергілікті бөлімшесіндегі сабақтарға қатысты. 1878 жылы Мәскеу музыка консерваториясының директоры Николай Рубинштейннің ұсынысымен сол институтқа түсті. Оның негізгі ұстаздары Карл Клиндуорт (фортепиано; Франц Листтің бұрынғы шәкірті) және Сергей Танеев (композиция; Пётр Ильич Чайковскийдің бұрынғы шәкірті және консерваториядағы ізбасары) болды. Ол 1883 жылы бітірді, оны Чайковский мен Танеевтің космополиттік көзқарасынан гөрі Жаңа орыс мектебінің ұлттық бағыттары көбірек қызықтырды. 1885 жылы Мили Балакиревті іздеу үшін Санкт-Петербургке келді, Балакиревтің соңғы шеңберінің ең маңызды мүшесі болды. Балакирев, өзі Нижний Новгородта туып өскен, Ляпуновты қанатына алды және оның алғашқы композицияларын 1860 жылдары өзінің шеңберінің мүшелерімен айналысқандай, қазір "Бес" деп танылатын топ мүшелерімен бірдей қатаң бақылады. Балакиревтің ықпалы оның шығармашылық өмірінде үстемдік құрды. 1893 жылы Императорлық географиялық қоғам Ляпуновқа, Балакиревке және Анатолий Лядовқа Вологда, Вятка (қазір Киров) және Кострома облыстарынан халық әндерін жинауды тапсырды. Олар 300-ге жуық ән жинады, оларды қоғам 1897 жылы жариялады. Ляпунов осы әндердің 30-ын дауыс пен фортепианоға аранжировкалады және 1890 жылдары бірнеше шығармасында түпнұсқа халық әндерін пайдаланды. Ол сонымен қатар пианинода орындаушы ретінде де жетістікке жетті. 1910 жылдың көктемінде Ляпунов өзінің кейбір шығармаларын Welte Mignon репродуктивті фортепианосы үшін жазды (Op. 11, No 1, 5 және 12; Op. 35). Ляпунов Батыс Еуропаға бірнеше сапар жасады, соның ішінде 1910–1911 жылдары Германия мен Австрияға. Ол Николай Римский-Корсаковтың орнын басып, Императорлық шіркеудің музыкалық бөлімінің орынбасары болды, еркін музыка мектебінің директоры, содан кейін басшысы, сондай-ақ 1911 жылы Санкт-Петербург консерваториясының профессоры болды. Революциядан кейін 1923 жылы Парижге эмиграциялап, орыс эмигранттары үшін музыка мектебін басқарды, бірақ келесі жылы жүрек талмасынан қайтыс болды. Көп жылдар бойы ресми советтік тұжырымдамасы Ляпунов Париждегі концерттік турне кезінде қайтыс болды деп айтылды, оның ерікті түрде эмиграцияға кеткені мойындалған жоқ. Ляпунов көбінесе "Толған орындалудағы этюдтер" жинағымен есімдеріне сақталды. Бұл жинақ Франц Лист өзінің Трансцендентальдық этюдтерімен бастаған, бірақ аяқтамаған 24 мажорлық және минорлық тоналдықтың циклын аяқтады. Ляпуновтың этюдтер жинағы тұтастай Франц Листтің естелігіне арналған болды, ал соңғы этюд арнайы "Франсуа Листтің естелігіне Элегия" деп аталды. Ұлыбританияда пианист Эдвард Митчелл алғашқы жақтас болды, ол 1927 жылы "Толған этюдтерді" алғаш рет орындап, эфирге шығарды. Луи Кентнер 1949 жылы тұсаукесерлік жазбасын жасады.
Lyapunov was born in Yaroslavl in 1859. After the death of his father, Mikhail Lyapunov, when he was about eight, Sergei, his mother, and his two brothers (one of them was Aleksandr Lyapunov, later a notable mathematician) went to live in the larger town of Nizhny Novgorod. There he attended the grammar school along with classes of the newly formed local branch of the Russian Musical Society. On the recommendation of Nikolai Rubinstein, the Director of the Moscow Conservatory of Music, he enrolled in that institution in 1878. His main teachers were Karl Klindworth (piano; a former pupil of Franz Liszt), and Sergei Taneyev (composition; a former pupil of Pyotr Ilyich Tchaikovsky and his successor at the Conservatory). He graduated in 1883, more attracted by the nationalist elements in music of the New Russian School than by the more cosmopolitan approach of Tchaikovsky and Taneyev. He went to St. Petersburg in 1885 to seek Mily Balakirev, becoming the most important member of Balakirev's latter day circle. Balakirev, who had himself been born and bred in Nizhny Novgorod, took Lyapunov under his wing, and oversaw his early compositions as closely as he had done with the members of his circle during the 1860s, now known as The Five. Balakirev's influence remained the dominant influence in his creative life. In 1893, the Imperial Geographical Society commissioned Lyapunov, along with Balakirev and Anatoly Lyadov, to gather folksongs from the regions of Vologda, Vyatka (now Kirov) and Kostroma. They collected nearly 300 songs, which the society published in 1897. Lyapunov arranged 30 of these songs for voice and piano and used authentic folk songs in several of his compositions during the 1890s. He also enjoyed a successful career as a pianist. In the spring of 1910, Lyapunov recorded some of his own works for the reproducing piano Welte Mignon (Op. 11, Nos. 1, 5, and 12; Op. 35). Lyapunov made several tours of Western Europe, including one of Germany and Austria in 1910–1911. He succeeded Nikolai Rimsky Korsakov as assistant director of music at the Imperial Chapel, became a director of the Free Music School, then its head, as well as a professor at the St. Petersburg Conservatory in 1911. After the Revolution, he emigrated to Paris in 1923 and directed a school of music for Russian émigrés, but died of a heart attack the following year. For many years the official Soviet line was that Lyapunov had died during a concert tour of Paris, no acknowledgement being made of his voluntary exile. Lyapunov is largely remembered for his Douze études d'exécution transcendente. This set completed the cycle of the 24 major and minor keys that Franz Liszt had started with his own Transcendental Études but had left unfinished. Not only was Lyapunov's set of études as a whole dedicated to the memory of Franz Liszt, but the final étude was specifically titled Élégie en mémoire de François Liszt. In the UK the pianist Edward Mitchell was an early advocate, first performing and broadcasting the Douze études in 1927. Louis Kentner made the premiere recording in 1949.