BMW E9: Сәнді купе тарихы

Кіріспе

BMW сәнді купе машинасы

BMW E9 – 1968 жылдан 1975 жылға дейін өндірілген купелердің моделі. Алғашқыда 2800 CS моделі ретінде шығарылған E9, BMW 2000 C / 2000 CS төрт цилиндрлі купелер негізінде жасалған, олар BMW M30 алты цилиндрлі қозғалтқышына сай келу үшін кеңейтілген. E9 кузовы Karmann компаниясымен құрастырылған. Жарыс машинасы ретінде E9 Еуропалық Туристік Автомобиль Чемпионатында және Deutsche Rennsport Meisterschaft жарыстарында, әсіресе 3.0 CSL гомологацияланған моделінде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. E9 моделі E24 6 сериясымен алмастырылды.

Алдыңғысы

E9-дың алдыңғы модельдері 2000 C және 2000 CS модельдері болып табылады, олар 1965 жылдан 1969 жылға дейін BMW New Class моделінің құрамында өндірілді.

2800 СС

E9 купелерінің алғашқысы, 2800 CS, 1968 жылы 2000 C және 2000 CS модельдерін алмастырды. Бас дизайнері Вильгельм Хофмайстер болды. Жаңа M30 кодымен белгіленген қатарлы алты цилиндрлі қозғалтқышты орналастыруға жеткілікті орын беру үшін дөңгелек аралығы мен ұзындығы ұзартылды, ал автомобильдің алдыңғы бөлігі E3 седанына ұқсату үшін қайта стильдендірілді. Дегенмен, артқы ось кішірек "Neue Klasse" модельдеріндегідей болды, ал артқы тежегіштер бастапқыда барабанды болды, яғни 2800 седаны жақсырақ өнімділік көрсетті, себебі ол жеңілдеу болды. Осылайша, 2800 CS-тің артықшылықтары бастапқыда тек сыртқы түрінде болды. 2800 CS, E3 седандарында қолданылған қозғалтқыштың нұсқасын пайдаланды. Қозғалтқыш 6000 айналымда қуат өндірді. 2800 CS бұрынғы 2000 CS-тен ғана емес, жеңіл болды, сонымен қатар алдыңғы бөлігі де кішірек болды, бұл өнімділікті одан әрі арттырды. 2800 CS-тің босагрегі 1969 жылы Женева автосалонында BMW "2800 Bertone Spicup" концепт-автомобилін таныстырды. 1967 жылғы Alfa Romeo Montreal-ға ұқсас бұл модель өндіріске шығарылмады.

3.0 CS/CSi

2800CS 1971 жылы 3.0 CS және 3.0 CSi үлгілерімен алмастырылды, олардың қозғалтқыш көлемі ұлғайтылды. 3.0 CS-тің 9.0:1 сығылу қатынасы, екі карбюратор және 6000 айналымда қуаты бар. 3.0 CSi 9.5:1 сығылу қатынасына, Bosch D Jetronic электронды отын инжекциясына ие және 5500 айналымда қуаты бар. Жеткізу жұмысы үшін 4 жылдамдықты қолмен немесе 3 жылдамдықты автоматты беріліс таңдалынып алынуы мүмкін. АҚШ-та 1974 жылғы үлгілерде сағатына 5 миль жылдамдықпен соқтығысқа төтеп беретін бамперлер орнатылған.

3.0 КЖК

1972 жылдың мамыр айында ұсынылған 3.0 CSL – Еуропалық Туристік Автомобильдер Чемпионатында жарысуға қабілетті болу үшін жасалған арнайы модель. 1265 данасы құрастырылды. "L" белгісі "leicht" (жеңіл) дегенді білдіреді, ал басқа BMW модельдерінде "lang" (ұзын) деген мағынаны білдіргенімен қарама-қайшы. Бұл жеңілдікке бірден-бір себеп – корпус жасау үшін жұқа болатты пайдалану, интерьердің безендіруін және дыбыс оқшаулауын алып тастау, алюминий қорытпасынан жасалған есіктер, капот және багаж қақпағы, сондай-ақ Perspex (плексиглас) жақтау терезелерін орнату болды. Ұлыбританияға экспортталған 500 дана 3.0 CSL автомобильдері басқаларына қарағанда жеңіл болған жоқ, себебі импорттаушы осы машиналарда дыбыс оқшаулауын, электр терезелерін және стандартты E9 бамперлерін сақтап қалуды талап еткен. CSL АҚШ-та сатылған жоқ. Алғашқыда 3.0 CS машинасымен бірдей қозғалтқыш қолданылған, бірақ 3.0 CSL-дің қозғалтқыш көлемі миллиметрдің ширегіне арттырылды. Бұл өзгеріс 1972 жылдың тамызында жасалды, ол CSL-ге "үш литрден асатын" жарыс санатында қатысуға мүмкіндік берді, бұл жарыс машиналарының көлемін аздап арттыруға рұқсат берді. 1973 жылы 3.0 CSL машинасының қозғалтқышы тағы да айтарлықтай арттырылды, соққысы ұзартылып, 5600 айналымда және 4200 айналымда айналымдық моментіне жеткізілді. 3.0 CSL-дің соңғы нұсқасы 1973 жылдың шілдесінде үлкен ауа серпімдігі, алдыңғы крылоларының бойымен созылған қысқа қанаттар, шатырдың артқы жиегінің үстінде және артында орналасқан спойлер және биік артқы қанаттардан тұратын аэродинамикалық жиынтықпен бірге homologaцияланды. Артқы қанаттар зауытта орнатылмады, олар сатып алушыларға сатып алғаннан кейін орнату үшін багаж бөлімінде қалдырылды. Бұл Германия жолдарында қанаттарды пайдалануға тыйым салынғандықтан жасалды. Толық аэродинамикалық жиынтық жарысқа қатысатын CSL машиналарына "Бэтмобиль" деген лақап атты әкелді. CSL Еуропалық Туристік Автомобильдер Чемпионатында 2-топта өнер көрсетті, CSL пилоттары 1973, 1975-1979 жылдары жүргізушілер титулын алты рет жеңіп алды. CSL сондай-ақ 5-топтың арнайы өндіріс нұсқасында жарысып, 1976 жылғы әлем чемпионатының үш кезеңінде жеңіске жетті. FIA 4-тобының талаптарына сәйкес, әсіресе Ханс Йоахим Стук басқарған (Enthusia Professional Racing ойынында көрсетілген машина) CSL машиналары Porsche 911 және Ford Capri машиналарымен сәл сәтті бәсекелесті.

Introduced in May 1972, the 3.0 CSL was a homologation special built to make the car eligible for racing in the European Touring Car Championship. 1,265 were built. The "L" in the designation meant leicht (light), unlike in other BMW designations, where it meant lang (long). The lightness was achieved by using thinner steel to build the unit body, deleting the trim and soundproofing, using aluminium alloy doors, bonnet, and boot lid, and using Perspex side windows. The five hundred 3.0 CSLs exported to the United Kingdom were not quite as light as the others, as the importer had insisted on retaining the soundproofing, electric windows, and stock E9 bumpers on these cars. The CSL was not sold in the United States. Initially using the same engine as the 3.0 CS, the 3.0 CSL was given a very small increase in displacement to by increasing the engine bore by one quarter of a millimetre to This was done in August 1972 to allow the CSL to be raced in the "over three litre" racing category, allowing for some increase in displacement in the racing cars. In 1973, the engine in the 3.0 CSL was given another, more substantial increase in displacement to by increasing the stroke to , rated at at 5600 rpm and at 4200 rpm of torque This final version of the 3.0 CSL was homologated in July 1973 along with an aerodynamic package including a large air dam, short fins running along the front fenders, a spoiler above and behind the trailing edge of the roof, and a tall rear wing. The rear wings were not installed at the factory, but were left in the boot for installation after purchase. This was done because the wings were illegal for use on German roads. The full aero package earned the racing CSLs the nickname "Batmobile". The CSL competed in Group 2 form in the European Touring Car Championship, with CSL drivers winning the Drivers title six times in the years 1973 and 1975 to 1979. The CSL also competed in Group 5 Special Production guise, winning three rounds of the 1976 World Championship for Makes. In FIA Group 4 spec, notably when driven by Hans Joachim Stuck (car featured in Enthusia Professional Racing), they competed against racing versions of the Porsche 911 and Ford Capri with some success.

2.5 СҚ

E9 соңғы нұсқасы 1974 жылы 2.5 CS болды. Бұл 1973 жылғы мұнай дағдарысына жауап ретінде жасалды, бұл сатып алушыға кішірек, үнемдірек қозғалтқышты таңдау мүмкіндігін берді. 2500 седаннан алынған қозғалтқыштың көлемі және 6000 айналымда қуаты құрады. 1975 жылы E9 өндірісі тоқтағанға дейін барлығы 874 дана жасалды, олардың ешқайсысы АҚШ-қа экспортталмады.

Автоспорт

1973 жылы Тойн Хеземанс 3.0 CSL көлігінде Еуропалық туристік автомобильдер чемпионатында жеңіс одіс және Дитер Квестермен бірге 3.0 CSL көлігінде Ле-Ман жарысында класта жеңіске жетті. Хеземанс пен Квестер 1973 жылы Нюрбургрингте өткен Германияның туристік автомобильдер Гран-присінде екінші орынға ие болды, олардан тек Крис Амон мен Ханс Йоахим Стук басқа 3.0 CSL көлігінде озып кетті. 3.0 CSL 1975 жылдан 1979 жылға дейін Еуропалық туристік автомобильдер чемпионатында жыл сайын жеңіс одіс. 3.0 CSL 1975 жылы IMSA GT Чемпионатында қатысты, маусым ішінде Сэм Пози, Брайан Редман және Ронни Петерсон жарыстарда жеңіс тудырды. 3.5 CSL 5-топ жарыстары үшін жасалды және BMW осы модельмен 1976 жылғы әлем чемпионатында үш жарыста жеңіске жетті.

Көркем машиналар

BMW Art Cars-тің алғашқы екі данасы 3.0 CSL болды; біріншісін Александр Кальдер, екіншісін Фрэнк Стелла суреттеді.

Өндірістік көрсеткіш

+ BMW E9 моделі және жыл бойынша өндіріс сандары Модель / жыл 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 Барлығы 2800 CS 138 2534 3335 276 6283 2800 CSA 787 1089 73 1949 3.0 CS 1974 1172 779 267 263 4455 3.0 CSA 520 1215 1169 355 408 3667 3.0 CSi 1061 2999 2741 579 555 7935 3.0 CSiA 2 2 3.0 CSi RHD 66 128 13 207 3.0 CSiA RHD 69 139 7 215 3.0 CSL 169 252 287 40 17 765 3.0 CSL RHD 349 151 500 2.5 CS 272 328 600 2.5 CSA 101 143 244 2800 CS USA 43 415 183 641 2800 CSA USA 36 403 87 526 3.0 CS USA 132 411 450 375 1368 3.0 CSA USA 60 377 314 438 1189 Барлық E9 өндірісі 138 3400 5242 4535 6777 6026 2694 1734 30,546

2015 3.0 CSL Құрмет

2015 жылы BMW Concorso d'Eleganza Villa d'Este көрмесінде 3.0 CSL Hommage концепт-карын таныстырды. Бұл автомобиль 3.0 CSL-ге құрмет көрсету үшін жасалған. Онда тік 6 цилиндрлі қозғалтқыш және гибридтік жүйе артқы бөлігінде орналасқан. Түпнұсқасына құрмет көрсету мақсатында, 3.0 CSL Hommage мүмкіндігінше жеңіл болуы үшін минималды интерьерге ие; салонда көміртек талшығы мен алюминий осы себепті қолданылған. Hommage моделі i8 сияқты лазерлік LED фараларымен жабдықталған. Ал 2015 жылдың тамызында BMW Pebble Beach Concours d'Elegance көрмесінде 3.0 CSL Hommage R концепт-карын таныстырды. Бұл автомобиль BMW-дің Солтүстік Америкадағы 40 жылдығы мен 3.0 CSL-дің 1975 жылғы жарыстардағы табысын тойлайды.

2023 3.0 КҚС

2022 жылдың 24 қарашасында BMW, BMW M4 негізінде жасалған жаңа 3.0 CSL моделін таныстырды, ол түпнұсқа E9 3.0 CSL-ге құрмет көрсетуді мақсат етеді. Көліктің 3.0 литрлік, тік қатарлы алты цилиндрлі қозғалтқышы күштірек, және сондай-ақ крутящий моментін өндіреді. Бұл модель BMW M бөлімшесінің 50 жылдығын тойлауға арналған, жалпы саны 50 дана ғана шығарылады.