Жасөспірімдер мен спортшылар үшін жолға арналған тікенектер! Жасөспірімдерге арналған жолға арналған тікенектердің тарихы, түрлері және пайдасы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Табанға шығыршықтар орналасқан аяқ киімдер
жеңіл атлетикадағы аяқ киімдер
Shoes with protruding spikes on the soles
track and field shoes
Жеңіл атлетикадағы тікенектер, немесе жай ғана тікенектер – бұл табанға шығыршықтар орналасқан, спортшылар жолға жарысқанда киетін аяқ киімдердің бір түрі. Кейбір тікенектер тректерде ұзақ мерзімді жаттығулар үшін жасалған, бірақ көбінесе бұл аяқ киімдер жарыстар үшін қолданылады. "Тікенектер" термині мұндай шығыршықтары бар жолға арналған аяқ киімдерді де білдіруі мүмкін, бірақ олар техникалық тұрғыдан тілімдер деп аталады. Тікенектер командалық спорт түрлерінде қолданылатын тілімдерге ұқсас, бірақ әдетте кішірек және өткір ұшы болады.
Track spikes, or just spikes, are a type of footwear featuring protruding spikes on the soles used by athletes when racing on the track. Some spikes are designed for longer term training on tracks, but generally the shoes are used for racing. The term "spikes" can also refer to track shoes featuring such protrusions, though these are technically called pins. Spikes are similar to studs, which are used for team sports, although generally smaller and with a sharp point.
Тарих
Тректік тікенектер 1860 жылдары Англияда танымал болды, бірақ жүгіруге жақсы ұстау үшін аяқ киімге тікенектерді орнату идеясы одан әлдеқайда бұрын пайда болған. 1852 жылы жарық көрген «Кальмет сөздігінде» (Calmet's Dictionary of the Holy Bible) елші Пауылдың (шамамен 5 – 67 жылдар) заманындағы әскери қару-жарақ туралы былай делінген: «Бейбітшілік туралы жақсы хабармен аяқ киім киген»; темір емес, болат емес; бірақ шыдамды зерттеу, тыныш сұрау; жақсы ынта, еңбекқорлық, ұзаққа созу; әлде, оның орнына, бейбітшілік туралы жақсы хабарда берік тұру. Елшінің мұнда «бейбітшілік туралы жақсы хабардың дайындығымен» мықты, жақсы күйделген былғарыны, немесе жерге кіріп, киген әскерге тұрақтылық беретін тікенектері бар аяқ киімді меңзегені кейінірек талқыланады. Біз тек Мұсаның, кем дегенде біздің аудармамызға сәйкес, аяқ киімге сілтеме жасаған сияқты, оның (Заңды қайталау, ХХХІІІ. 25) «Саған темір мен мыс аяқ киім болсын, күніңдей күшің де болсын» деген сөзінде, жалатылған немесе тікенектері бар табанды айтады. Тректік тікенектерді қолдануды алғаш рет бастағандардың бірі – Д.В. Фостер мен Ұлдарының революциялық жүгіру сорғылары «Алтын соққылар: спортты өзгерткен аяқ киімдер» кітабында көрсетілген. Компания Ұлыбритания бойынша аяқ киім тарата бастады және оны британдық спортшылар киді. 1934 жылы американдық футболшы және жаттықтырушы Поп Уорнер оларды өзінің кең таралған «Поп» Уорнердің ұлдарға арналған кітабында жүгіру жарыстары үшін ұсынды. Сонымен қатар, Adidas-тың негізін қалаушы Адольф Даслер түрлі жарыстарға арналған тректік тікенектерді жасауға көмектесті. Тікенектері бар спорттық аяқ киімнің сапасын арттыру үшін ол ауыр металл тікенектері бар бұрынғы үлгісінен кенеп пен резеңкеге көшуге тырысты. Ол оларды қолмен ойып жасады және ақырында 1936 жылғы Олимпиада ойындарында Джесси Оуэнс киді. Адамдар бұл туралы естіп, Оуэнс Даслердің дизайнын танымал етуге көмектесті. Тректік тікенектерге шағылыс 1952 жылы Хельсинкиде өткен Олимпиада ойындарында чехиялық қашықтыққа жүгіруші Эмиль Затопек оларды киген кезде одан әрі артты.
Track spikes had become popular in England by the 1860s, but the concept of spikes in shoes to give running traction has been around much longer. As written in the 1852 publication of Calmet's Dictionary of the Holy Bible regarding military arms at the time of Paul the Apostle (c. 5 – c. 67):text="Having the feet shod with the preparation of the gospel of peace;" not iron, not steel; but patient investigation, calm inquiry; assiduous, laborious, lasting; if not, rather, with firm footing in the gospel of peace. Whether the apostle here means stout, well tanned leather, leather well prepared, by his "preparation of the gospel of peace" or shoes which had spikes in them, which, running into the ground, gave a steadfastness to the soldier who wore them, may come under remark hereafter. We shall only add, that Moses seems, at least according to our rendering, to have some allusion to shoes, either plated, or spiked, on the sole, when he says, (Deut. xxxiii. 25.) "Thy shoes shall be iron and brass; and as thy days shall thy strength be." For pioneering the use of spikes, J. W. Foster and Sons's revolutionary running pumps appear in the book, Golden Kicks: The Shoes that changed Sport. The company began distributing shoes across the United Kingdom and were worn by British athletes. In 1934, American football player and coach Pop Warner recommended them for running events in his widely distributed book, "Pop" Warner's book for boys. Additionally, Adolf Dassler, the founder of Adidas, assisted in the development of track spikes for multiple events. In an effort to enhance the quality of spiked athletic footwear, he transitioned from a previous model of heavy metal spikes to attempting to utilize canvas and rubber. He carved them by hand and were eventually worn during the 1936 Olympics by Jesse Owens. People began to take notice, and Owens inherently helped popularize Dassler's design. Track spikes continued to gain notable recognition when Emil Zátopek, a distance runner from Czech Republic, wore them during the 1952 Olympics in Helsinki.
Дизайн
Табанның алдыңғы бөлігінде 3-9 бұрандалатын тесігі бар қатты немесе жартылай қатты тік бұрғылы пластина орналасқан. Әрбір ұңғымаға тік бұрандаларды тік кілтімен бұрап бекітуге болады. Жақында кейбір адамдар тікенектің төменгі жағына "өткізу тесігі" жасауға тырысып, осылайша оларды бекітуді, алып тастауды және орнатуды жеңілдетпек. Кейбір аяқ киімдерде алынып тасталмайтын тұрақты немесе "бекітілген" тікенектер болады. Жарыс барысында тікенектер сындыруы мүмкін. Жеңіл атлетика аяқ киімі өте жеңіл, кейбіреулерінің салмағы бір-бірлігінен азырақ, көптеген стандартты жүгіру аяқ киімдерінің салмағынан екі есе кем. Көптеген жеңіл атлетика аяқ киімдерінің саусақ бөлігі жоғары қарай иілген, бұл тікенектерге орын жасап, спортшыларды саусақтарымен жүгіруге итермелейді. Бұл жоғары қарай бұрылыс "бұрыш" деп аталады, ол аяқ киімнің қолданылу мақсатына қарай әртүрлі болуы мүмкін, ал бұрыш қатаң немесе икемді болуы мүмкін. Үлкен бұрышы бар аяқ киім "агрессивті" деп есептеледі. Бұл аяқ киім дизайны жарыссыз ұзақ уақыт киген жағдайда спортшыға зиян келтіруі мүмкін. Жарақат алуға болмайды, себебі аяқ киімді дұрыс кию үшін спортшы саусақтарымен жүруі керек, ал әдеттегідей серуендегенде бұл мүмкін емес.
The front of the sole features a rigid or semi rigid spike plate containing between 3 and 9 threaded holes called spike wells. Spikes can be screwed into each well using a spike wrench. Recently, some individuals have attempted to add a "through hole" at the bottom of the spike to make them easier to tighten, remove, and install. Some shoes have permanent or "fixed" spikes which are not meant to be removed. Spikes may break during competition. Track shoes are exceptionally light, some shoes weighing less than each, half the weight of many standard running shoes. In most track shoes, the toe region bends up to allow space for protruding spikes and to encourage athletes to run on their toes. This upward angle, known as "taper," varies widely depending on the intended use of the shoe, and the taper angle can be rigid or flexible. Shoes with a large taper are said to be "aggressive." This shoe design may cause harm to the athlete if worn for extended periods of time outside of competition. Injury may occur when walking in a leisurely fashion, as the athlete is not on his or her toes, which is the manner in which the shoes were meant to be worn.
Аяқ киім түрлері
Жарыс аяқ киімдерінің арасында олардың жарыс спортындағы мақсатына байланысты айтарлықтай айырмашылықтар бар. Спринттік тікенектерде әдетте тікенектерге арналған ең көп саңылауы бар, өте қатты тікенекті пластина болады. Спринттік тікенектердегі ең жоғары және ең қатты бұрылыс, әр қадаммен энергияны беру тиімділігін арттырады. Спринтерлер уақытының көп бөлігін немесе барлық уақытын бақайшақта өткізетіндіктен, оларға өкшеге аз қолдау қажет. Спринттік тікенектерде аэродинамиканы жақсарту үшін шнурлардың орнына немесе оған қосымша жабын болуы мүмкін. Спринттік тікенектер тығыз орналасуы керек, бірақ жүгірушінің саусақтары құрышып қалмауы үшін тым тар болмауы керек, сондай-ақ олар тым бос болмауы керек, бұл жүгірушінің күшін және жылдамдығын жоғалтуына әкелуі мүмкін. Олар әдеттегі спорттық аяқ киімге қарағанда тығыз, бірақ орындауға ыңғайлы болуы керек. Алқапқа жүгіруге арналған аяқ киімдердің тікенекті пластинасы иілгіш, тікенегі аз және саңылаулары да аз. Жарыс қашықтығы ұзарғандықтан, орта және өкшеге қолдау көрсету, алқапқа жүгіруге арналған тікенектермен тиімділікке қол жеткізу сияқты маңызды. Бұл алқапқа жүгіруге арналған тікенектердің әдетте жұмсақ, берік табаны бар екенін білдіреді, әсіресе өкше аймағында. «Қосақ сияқты» бола тұра, алқапқа жүгіруге арналған тікенектердің орналасуы спринттік тікенектерге қарағанда сәл бос болады, себебі жарыс ұзақтығы ұзақ. Орта қашықтыққа жүгіруге арналған тікенектер – бұл спринттік және алқапқа жүгіруге арналған аяқ киімдердің аралық нұсқасы, олардың тікенегінің бұрылысы, тікенекті пластинасының қаттылығы, амортизациясы және қолдауы орташа деңгейде болады. Орта қашықтыққа жүгіруге арналған кейбір тікенектер кедергілерді жеңушілердің арасында да танымал, себебі оларда спринт үшін салыстырмалы түрде тік бұрылыс және қону үшін амортизацияланған табан бар. Кросс-кантри тікенектерінде әдетте алтыдан аспайтын тікенекті ұштар болады және көптеген жағынан алқапқа жүгіруге арналған тікенектерге ұқсас. Алайда, жолдан тыс жерде кездесетін кең аумақты ескере отырып, кросс-кантри тікенектерінің табаны резеңкеден жасалған және орта аяғы мықтырақ болады, бұл жолдарда қажет емес амортизация және тұрақтандыру деңгейін қамтамасыз етеді. Жарыс ұзындығына, беттің түріне және жеке қалауыңызға байланысты кросс-кантри тікенектері жарысқа арналған жеңіл аяқ киімдерге алмастырылуы мүмкін. Далалық және арнайы жарыстарға арналған аяқ киім әр оқиғаның ерекше талаптарына байланысты әр түрлі болады. Мысалы, ұзындыққа секіруге арналған аяқ киімдер жақсы жоғары жылдамдықты қамтамасыз ету үшін спринттік тікенектерге ұқсас, биіктікке секіруге арналған аяқ киімдердің табаны тегіс және өкшесінде тікенегі бар, бұл бүкіл аяққа энергияны беруді қамтамасыз етеді, ал тікенекті секіруге арналған аяқ киімдер ерекше желдету үшін суға төзімді тордан жасалған. Шот-пут, диск және балғамен лақтыруға арналған аяқ киімдердің табаны тегіс резеңкеден жасалған және тікенегі жоқ, бірақ олар кейде «тректік тікенектер» деп аталады. Белгілі тікенекті өндірушілер: Adidas, Asics, Brooks, Mizuno, New Balance, Nike, Puma AG, Reebok және Saucony.
There is considerable variation among track shoes depending on their intended use within the sport of track and field. Sprint spikes generally have a very stiff spike plate with the greatest number of spike wells. The taper is highest and most rigid in sprint spikes, maximizing the efficiency of energy transfer with each stride. Very little heel support is needed because sprinters spend most or all of their time on their toes. Sprint spikes may have a zip up cover instead of or in addition to laces to improve aerodynamics. Sprint spikes should fit tightly but they should not be too tight to the point that the runners toes are cramping and they should not be too loose that will result in the runner losing power and speed. They should fit tighter than regular athletic shoes yet still comfortable enough to perform in. Distance shoes have a more flexible spike plate with less taper and fewer spikes. Because of the longer race distances, support through the mid foot and heel is as important as efficiency with distance spikes. This means that distance spikes generally have a softer, more durable sole, particularly through the heel region. Although still "glove like," the fit for distance spikes is generally slightly looser than for sprint spikes, given the longer race duration. Middle distance spikes are a hybrid of a sprint shoe and a distance shoe, featuring an intermediate level of taper, spike plate rigidity, cushioning and support. Certain middle distance spikes are also popular among hurdlers because they have a relatively steep taper for sprinting and a cushioned heel for landings. Cross country spikes usually have no more than six spike points and are similar to distance spikes in many respects. However, given the wide range of terrain encountered off track, cross country spikes have a more durable rubber sole and supportive mid foot to provide a level of cushioning and stabilization not required on a track. Depending on race length, surface types and personal preference, cross country spikes may be abandoned in favor of racing flats. Shoes for field events and specialty events vary widely depending upon the specific requirements of each event. For example, long jump shoes are most similar to sprint spikes to provide good top speed, high jump shoes have flat bottoms and heel spikes to allow energy transfer through the entire foot, and steeplechase shoes are predominantly a water resistant mesh for exceptional ventilation. While shoes for shot put, discus and hammer throw have flat rubber soles with no spikes, they may still occasionally be referred to as "track spikes." Notable spike manufacturers include Adidas, Asics, Brooks, Mizuno, New Balance, Nike, Puma AG, Reebok and Saucony.
Шыналардың түрлері
Көптеген тікенектер аралығында және ұзын болса да, ең көп таралғаны – . Сонымен қатар, тікенекті жақсы жабу үшін қолданылатын әр түрлі арнайы ұзындығы бар, сондай-ақ ең аз "бос" тікенектер (сонымен қатар тікенектер деп те аталады) бар. Тікенектер әдетте металл немесе керамикадан жасалады және үш негізгі түрі бар: пирамида, ине (пина) және қысым деңгейі (Шырша). Пирамидалар – конус тәрізді, ұшы өткір нүктеге дейін тартылатын тікенектер. Олардың ең үлкен диаметрі тікенектің бұрандасының диаметріне шамамен тең болады. Инелердің де өткір ұшы бар, бірақ конустың диаметрі жұқарақ. Жолының тікенектері жолдың бетін тесіп, ұстау қабілетін жасайды. Кейбір жолдар инелі тікенектерге рұқсат бермейді және жолға зиян келтіруді азайту үшін пирамидалық тікенектердің ұзындығын шектейді. Синтетикалық жолдар үшін тағы бір нұсқа – Шырша тікенегі. Ол төмендегі жолды тесіп кірудің орнына қысып тастауға арналған жалпақ ұшы бар, сатылы конус пішінін пайдаланады. Дегенмен, қысым тікенектерінің жолға енуі аз деген пікір ғылыми зерттеулермен дәлелденбеген. Соңында, көбінесе резеңке жолдарға қолданылатын, доғарған тартан тікенектері бар.
While most spikes are between and long, the most common is Additionally, there are various specialty lengths, as well as minimal "blank" spikes (also called studs) used to cover a spike well. Spikes are generally metal or ceramic and come in three main types: the pyramid, the needle (pin), and the compression tier (Christmas tree). Pyramids are conical spikes that taper to a sharp point. They normally have a maximum diameter nearly equal to the diameter of the threads of the spike. Needles also have a sharp point, but a thinner cone diameter. Track spikes create traction by penetrating the track surface. Some tracks do not allow pin spikes and limit the length of pyramid spikes to minimize damage to the track. A variation for synthetic tracks is the Christmas Tree spike. It uses a terraced cone shape with a flat end designed to compress rather than penetrate the track below it. However, the notion that the compression spikes have less track penetration is not supported by scientific studies. Lastly, there are Tartan spikes that are dull that are most commonly used for rubber tracks.