Кіріспе
1962–63, 1965–67 және 1970–71 жылдары Иорданияның премьер-министрі қызметін атқарған. Васфи Тал (وصفي التل; сондай-ақ Васфи Телл деп те аталады; 1920 – 28 қараша 1971) – иорданиялық саясаткер, мемлекет қайраткері және генерал. Ол 1971 жылы қаза тапқанға дейін Иорданияның 15-ші премьер-министрі болып үш рет қызмет етті. Тал Түркияның Арапгир қаласында белгілі иорданиялық ақын Мұстафа Уәхби Тал мен күрд анасының отбасында дүниеге келген. Ол Иорданияда бастауыш білім алып, кейін Ливанның Бейрут американдық университетінде білімін жалғастырған. Бұдан кейін британдық әскери академияда оқып, Мандатты Палестинадағы британдық армияға қосылды және 1948 жылғы араб-израиль соғысында Израильге қарсы күресу үшін Араб азаттық армиясына қатысты. Араб ұлтшылы ретінде Тал ұжымдық араб әрекеттеріне сенгенімен және палестиналық күресті қолдағандығымен белгілі болды. 1965 жылы ол қайтадан премьер-министр болып тағайындалды, сол кезде экономикалық жағдай жақсарды, бірақ 1967 жылғы Алты күндік соғыс басталғанға дейін отставкаға кетті. 1970 жылы ол Палестина Азат ету Ұйымының (Федаийн) жауынгерлері Иорданиядан қуылған «Қара қыркүйек» кезінде үшінші рет премьер-министр болып тағайындалды. Оның рөлі үшін ПАҰ басшыларының наразылығын тудырған Тал, Араб лигасының конференциясы өткізіліп жатқан Каирдегі қонақүйдің сыртында «Қара қыркүйек» ұйымы тарапынан өлтірілді. Оның өлтірушілері египеттік сот тарапынан кінәсіз деп танылып, кепілдікпен босатылды.
Wasfi Tal (وصفي التل; also known as Wasfi Tell; 1920 – 28 November 1971) was a Jordanian politician, statesman and general. He served as the 15th Prime Minister of Jordan for three separate terms, 1962–63, 1965–67 and 1970 until his assassination in 1971. Tal was born in Arapgir, Turkey to prominent Jordanian poet Mustafa Wahbi Tal and a Kurdish mother. He received his elementary education in Jordan, later continuing his education at the American University of Beirut in Lebanon. He then joined the British Army in Mandatory Palestine after being trained in a British run military academy, and joined the irregular Arab Liberation Army to fight against Israel during the 1948 Arab–Israeli War. As an Arab nationalist, Tal was known for his belief in collective Arab action and supported the Palestinian struggle. He was appointed prime minister again in 1965, which saw an improved climate of economic activity, but resigned just before the onset of the Six Day War in 1967. He was appointed again as prime minister in 1970 during Black September, the conflict which saw Palestine Liberation Organization fighters (fedayeen) expelled from Jordan. Earning the ire of PLO leaders for his role in the conflict, he was assassinated by the Black September Organization outside a Cairo hotel hosting an Arab League conference. His assassins were found innocent and released on bail by an Egyptian court.
Ерте өмір
Тал Түркияның Арапгир қаласында белгілі иордандық ақын Мұстафа Уәхби отбасында дүниеге келген. Васьфи Талдың туған жері мен күні туралы дереккөздерде әртүрлі мәліметтер келтіріледі. Кейбір дереккөздерде ол 1919 жылы Арапқырда туғандығы айтылады. Ал басқа дереккөздерде Тал 1920 жылы дүниеге келгендігі көрсетіледі.
Тал Иорданияда бастауыш білімін алған. Кейін білімін Ливанның Бейрут американдық университетінде жалғастырған. Соғыстан кейін Иордания үкіметінде түрлі лауазымдарда қызмет етіп, қабілеттері патша Хусейннің назарын аударғаннан кейін жоғары қызметке көтерілді. 1962 жылы премьер-министр болып тағайындалғаны қысқа ғана болды, 1963 жылы Батысқа жақын тұратындығына байланысты кеңінен сынға ұшырағандықтан отставкаға кетті. 1965 жылы ол қайтадан премьер-министр болып тағайындалды, сол кезде экономикалық жағдай жақсарды, бірақ 1967 жылы Алты күндік соғыс басталар алдында отставкаға кетті. 1970 жылы «Қара қыркүйек» кезінде, Палестина Азат ету Ұйымының (федаийін) жауынгерлері Иорданиядан қуылғанда ол үшінші рет премьер-министр болып тағайындалды. Оның осы оқиғадағы рөлі үшін Палестина Азат ету Ұйымының басшылары оған ашуланып, «Қара қыркүйек» тобы Каирдегі Араб лигасының конференциясы өтетін қонақүйдің сыртында оны өлтірді. Оқиғадан кейін Ахмад Лози дереу премьер-министр болып тағайындалды. Тал араб елдерінің бірлескен әрекеттеріне сене білген және палестиналықтардың өз отаны үшін күресін қолдағандығымен белгілі болды. «Нью-Йорк Таймс» газеті «Ол экстремистердің ең жек көретін және қорқатын адамы еді, себебі ол Израильмен практикалық келісімге қол жеткізуге тырысқан салмақты ойлауға қабілетті адам еді» деп хабарлады.
Құрлық
1971 жылы 28 қарашада төрт «Қара қыркүйек» қарулы тобының мүшесі Талды Мысырдағы «Шератон Каир» қонақ үйінің вестибюлінде, Араб лигасының саммитіне қатысып жатқанда өлтірді. Оқ атысы Каир уақыты бойынша сағат 15:45-те болды. Мысыр прокуроры, генерал Мұхаммед Махер Хасанның айтуынша, қастандық жасағандар «Қара қыркүйектің қара алақаны» деген топқа жатқан. Тал 51 жаста болған. Тал өліп жатқанда, «қастандық жасаушылардың бірі тізе бүгіп, мармар еденге аққан қанды тілімен лақты». Тал, жаңа құрылған «Қара қыркүйек» ұйымының – палестиналық «Фатах» ұйымының радикалды бағытының алғашқы құрбаны болды. Оның өлтірушілері төмен сомада кепілдікпен босатылып, Мысырдан кетуге рұқсат алды. «Фатах» жетекшісі Ясир Арафат бұл кісі өлтіруге жауапкершілікті мойындады. Израиль оккупациясы астындағы Иорданияның Батыс жағалауындағы палестиналықтар Талдың қазасына қуанғандары туралы хабарлар тарады.