Кіріспе

Американдық зоолог

Джон Эдвардс Холбрук (31 желтоқсан 1796 – 8 қыркүйек 1871) – американдық зоолог, герпетолог, дәрігер және натуралист, Оңтүстік Каролина штатының Бофорт қаласында, мұғалім Силас Холбрук пен Мэри Эдвардстың ұлы ретінде дүниеге келген. Холбруктың медициналық әріптесі жазған естеліктері мен оның қабір тасында туылған күні 1794 жыл деп көрсетілгенімен, бұл дұрыс емес. Холбрук 1815 жылы Браун университетін бітіріп, «бакалавр» дәрежесін, ал 1818 жылы Пенсильвания университетін бітіріп, «дәрігер» дәрежесін алды. 1827 жылы Джон Ратледждің немересі және Миддлтон-Ратледж-Пинки отбасының мүшесі Харриотт Пинки Ратледжге үйленді. Ол Солтүстік Америка амфибиялары мен жорғалаушыларының толық суреттелген алғашқы есебін «Солтүстік Америка герпетологиясы» еңбегінің екі басылымында ұсынды; немесе, АҚШ-та қоныстанған жорғалаушылардың сипаттамасы. Төрт томдық бірінші басылым (1836–1840) өте сирек, себебі Холбрук түсті тақталарға қатысты жағымсыз сынға байланысты барлық даналарын өзінің ауласындағы отта жоюға тырысты. Оның сирек кездесетіндігіне байланысты бірінші басылымы Биологиялық мұралар кітапханасымен цифрлық форматқа көшіріліп, тегін қолжетімді етуге берілді. Бес томдық екінші басылым (1842) жақсы қабылданып, әлі күнге дейін маңызды анықтамалық еңбек саналады. Бұл еңбектерінде қоңыр су жыланы (Nerodia taxispilota), қоңыр жылан (Storeria dekayi) және әшекейлі хор жабағы (Pseudacris ornata) сияқты жаңа түрлер сипатталған. Шығыс шұңқыр аяқты жабайы жабайы (Scaphiopus holbrookii), құлақсыз кекіректер тұқымдасы Holbrookia, жолақты патша жыланы (Lampropeltis getula holbrooki) және дақты құйрықты иін балығы (Diplodus holbrookii) оның құрметіне аталған. "1840 жылдары Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында, өзінің үлкен еңбегі – Солтүстік Америка герпетологиясын аяқтауға жақын болған дәрігер Джон Эдвардс Холбрук балықтарға деген қызығушылығын жалғастырып, нәтижесінде әдемі суреттелген «Оңтүстік Каролина балықтары» атты кітабы жарық көрді". Холбрук 1845 жылы Америка өнер және ғылым академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. 1855 жылы ол «Оңтүстік Каролина иктиологиясы» еңбегін бөлім-бөліммен жариялай бастады, он бөлімі шыққаннан кейін Филадельфиядағы «Суретшілер үйі» өртеніп, жариялану тоқтатылды. Алғашқы суреттер, тақталар мен тастардың барлығы жойылды. Холбрук осы шығынды өз жұмысын жақсарту үшін пайдаланды. Жаңа басылымның шығуына себеп болған жағдайларды «баяндамасында» былай деп түсіндірді: «Оңтүстік Каролина иктиологиясын жариялаудың кешігуіне бірнеше жыл бұрын Филадельфиядағы «Суретшілер үйі» өртенген кезде барлық тақталар, тастар мен түпнұсқа суреттердің жойылғаны себеп болды». Бұл түрлі балықтардың жаңа суреттерін жасауды қажет етті, бұл үлкен шығынға ұшырады, шын мәнінде, мемлекеттің көмегінсіз жұмыс аяқталмас еді, ал мемлекет көмегін тегін берді. Жаңа суреттер табиғаттан алынған, оларды А. Ибботсон мен А. Сонрел сияқты ең жақсы суретшілер жасады. Балықтың түсі, әр жағдайда дерлік, тірі даналардан алынған, оны үлкен еңбегі бар суретші Дж. Буркхардт жасады. Жұмыстың кешіктірілуі маған толығырақ және жоғары сапалы тақталарды жасауға және мәтіндегі кейбір қателерді түзетуге мүмкіндік берді. Алғашқы тақташалардың бірнеше данасы жойылғанға дейін таратылғандықтан және қазіргі басылым жақсартылғандықтан, бұрынғы даналарды қайтаруды және оларды жаңа басылымның даналарымен ауыстыруды шештім». Осылайша мүлдем жаңа еңбек жарық көрді. Ричардтың көркемдік еңбегін Агассиздің жетекшілігімен оқыған Ибботсон мен Сонрелдің жоғары нәтижелері алмастырды, ал Филадельфияның Т. Синклер литографиялық мекемесі Бостонның Тэппан & Брэдфорд орнына иллюстрацияларды қайта жасау үшін таңдалды. Баспаны Кембридждің Уэлч, Бигелоу және Компаниясы Меткальф және Компания орнына баспаға шығарды, ал баспашылар «Расселл және Джонс» болды, олар Чарльстон, Оңтүстік Каролинадағы «Джон Расселл» орнына келді.

Оның бірнеше ерекшеліктері болды. «Оның бір ерекшелігі таңғажайып нәтижеге әкелді. Үйдің жас қызметшісі жиі құлап кетуге бейім болды. Ол тамақтанып жатқанда: «Мен құлап келе жатырмын», - деп айқайлап, көмек келмесе, есінен танып жерге құлап түсер еді. Бір күні дәрігер жас аллигатордың ас қорыту аппаратын кескен кезде, талшықтарын созылып тұру үшін, осы баланы өзіне бөліктерді ұстауға шақырды. Дәрігер бұлшық еттің кішкентай талшықтарын іздеуге тырысқан кезде, бала: «Мен құлап келе жатырмын» деп айқайлап, қолын басқа жаққа бұрып, кесуді тоқтатты. Дәрігер дереу оның басын бір жағынан қатты соққылап: «Енді құлап қал, тез қайтып кел!» - деді. Бала бұйырғанын орындап, содан кейін есінен танып құлаған жоқ. Ол «аллигаторды ұстағаннан емделдім» деді».

1863 жылы оның әйелі қайтыс болды, ол баласыз және жалғыз қалды. Одақтың күштері Чарльстонды басып алған кезде, оның жинақтары сақталған медициналық колледж аурухана ретінде пайдаланылды, ал оның үлгілері бекерге тасталып немесе құны үшін тартылып алынды. Оның кітаптары ұрланды, соңында оның суреттері мен қолжазбалары жойылды немесе жоғалып кетті. Қартайған, көптеген байлықтарынан айырылған, қиындықтарға шалдыққан және ғылыми процедураның жаңа тәртібі басталғанын түсінген ол, өзінің жұмысын жоспарлауды да ықылассыз тоқтатты. Дегенмен, ол жаз айларында өзінің бақытты жастығын өткізген Жаңа Англияға баруын жалғастырды. Холбрук 1839 жылы Америка философиялық қоғамының және 1868 жылы Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1871 жылдың күзінде (8 қыркүйекте) инсульттан қайтыс болды, Массачусетс штатының Норфолк қаласындағы әпкесінің үйінде «мейірімді және адал туыстарының арасында демі тынды». Холбрук 8 қыркүйекте 1871 жылы Массачусетс штатында қайтыс болды және Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласындағы Магнолия зиратына жерленді.

Жарияланымдар

Холбрук, Джон Эдвардс (1842). Солтүстік Америка герпетологиясы; немесе АҚШ-та қоныстанған жорғалаушылар мен бауырымен жорғалаушылардың сипаттамасы. Филадельфия: Дж. Добсон. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k970920. Холбрук, Джон Эдвардс (1847). Оңтүстік ихтиологиясы; немесе Оңтүстік Каролина, Джорджия және Флорида суларында қоныстанған балықтардың сипаттамасы. Нью-Йорк: Уайли және Путнам. 1847 ж. [4to, б. 1–32, түрлі-түсті суреттер i–iv.] Холбрук, Джон Эдвардс (1860). Оңтүстік Каролина ихтиологиясы [Қайта басылым]. Чарльстон, Оңтүстік Каролина: Расселл. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k989901. Холбрук, Джон Эдвардс (1855). "Флорида, Джорджия және т.б. жерлерінде байқалған балықтар". J. Acad. Nat. Sci. Philadelphia 3 (5): 47–58 + v, vi суреттері. Холбрук, Джон Эдвардс және Риз Э. Гриффин (1818). Джон Эдвардс Холбрук қағаздары, 1819–1860 ж. Холбруктың 1819–1820 жылдары Ұлыбританияны аралап саяхаттауы туралы екі томдық саяхат естеліктері, Еуропаға төрт жылдық сапары кезінде; және 1832–1860 жылдарға транскрипцияланған хаттар. 1819–1820 жылдарға арналған естелік, әдеби стильде жазылған, ағасына жолданған, Англия, Шотландия, Ирландия және Уэльстегі түрлі ғылыми, білім беру және қайырымдылық мекемелеріндегі аялдамалардың егжей-тегжейін, сондай-ақ дәрігерлермен, педагогтармен, саясаткерлермен, дін қызметкерлерімен және басқа да білімді адамдармен кездесулерді баяндайды; есептің басқа бөлімдері пейзаждар мен табиғи құбылыстарды сипаттайды, жол бойында жиналған минералдық үлгілерге сілтеме жасайды және әр аймақтың жергілікті халқына қатысты байқаулар. Сондай-ақ, "Джон Эдвардс Холбрукқа немесе оған қатысты хаттардың таңдауы, 1832–1860", Риз Э. Гриффин, Пенсильвания университеті, Ғылым тарихы және әлеуметтану кафедрасы, Американ философиялық қоғамы және Табиғи ғылымдар академиясының түпнұсқа қолжазбалар жинақтарынан алынған транскрипттер, Ахилл Валенсиенс, Сэмюэл Джордж Мортон, Сэмюэл С. Холдеман, Джордж Орд, Джон Э. Грей, Джозеф Лейди, Джон ЛеКонте, Луис Агассиз және Джон Воганмен хат алмасу кіреді. Холбрук, Джон Эдвардс және Риз Эдвардс Гриффин (1900). Джон Эдвардс Холбрукқа немесе оған қатысты хаттардың таңдауы, 1832–1860 ж. [Орынды көрсетусіз]: [Баспасөзді көрсетусіз]. "Бұл көшірмелердің негізі болған қолжазбалар Американ философиялық қоғамының (APS) және Филадельфияның Табиғи ғылымдар академиясының (ANSP) жинақтарынан алынған". Холбрук, Джон Эдвардс (1965). Флорида, Джорджия және т.б. балықтары. Чарльстон: Расселл және Джонс. Филадельфияның Табиғи ғылымдар академиясы журналынан бөлініп алынған.