Артур МакМанус: Шотландиялық профсоюзшыл және коммунист саясаткер

Кіріспе

Шотландтық кәсіподақ жетекшісі және коммунист саясаткер Артур Макманус (1889 – 27 ақпан 1927) – шотландтық кәсіподақ жетекшісі және коммунист саясаткер болған.

Алғашқы жылдар

Артур Макманус 1889 жылы Ирландияның Белфаст қаласында дүниеге келді, кейін ата-анасымен бірге Шотландияның Глазго қаласына көшті.

Саяси мансап

Макманус Де Леонист Социалистік Еңбек партиясына (SLP) қосылды және Клайдбанктегі «Сингерс» фабрикасында жұмыс істей бастады, ол кезде бұл аймақ Қызыл Клайдсайд деп белгілі болды. Бірақ, 1911 жылғы сәуірдегі сәтсіз ереуілден кейін ол жұмыстан шығарылды. SLP-нің Бірінші дүниежүзілік соғысқа қарсылығын қолдаған Макманус 1915 жылы Глазго қаласындағы Джордж Скверде өткен митингте тұтқындалды, себебі ол мерзімді шақыру енгізілуіне қарсы сөз сөйлеген. Макманус Клайд жұмысшылары комитетінің жетекші мүшесі болды және 1916 жылғы «Уильям Бердмор және Компания» ереуілінде Дэвид Кирквудты қолдағандығы үшін ол Эдинбургке жер аударылған бес адамның бірі болды. 1918 жылғы жалпы сайлауда Макманус Халифакс округінен SLP партиясынан кандидат болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Қазан революциясынан кейін ол бірыңғай коммунистік партияны құруды жақтады. 1919 жылдың қаңтарында ол Британ Социалистік партиясымен, Жұмысшы Социалистік Федерациясымен және түрлі шағын топтармен бірігу мәселелерін талқылау үшін Біріккен комитет құрамына кірді. Әртүрлі социалистік топтар арасындағы келіспеушіліктерді шешу мақсатында комитет коммунистік партия құруды ұсынды, содан кейін бір жыл өткен соң Еңбек партиясына қосылу мәселесі бойынша дауыс беруді өткізуді жоспарлады. SLP басшылығы бұл ұсынысты қабылдамай, біріккен келіссөздерден бас тартты. Том Белл мен Уильям Полмен бірге Макманус бұл шешіммен келіспеді. Олар келіссөздерге қатысуын жалғастырды және 1920 жылдың сәуірінде Коммунистік бірлік тобын құрды. Тамыз айында бұл топ Ұлыбритания Коммунистік партиясын (CPGB) құруға қатысқан екінші ірі топқа айналды, ал Макманус партияның алғашқы төрағасы болып тағайындалды және 1922 жылға дейін осы лауазымды иеленді. Кейіннен ол партияның отарлық хатшысы болды және қыркүйек айында Коминтерннің төртінші съезіне қатысты, онда ол партияның Атқару комитеті мен Президиумына сайланды. 1924 жылы Зиновьев хаты таралды, онда Ұлыбританияда коммунистік үгіт-насихатты күшейтуге шақырылды. Бұл жалған құжат 1924 жылғы жалпы сайлауда Лейбористік партияның мүмкіндіктерін жою мақсатымен жасалған, және оған Григорий Зиновьев пен Макманус қол қойған деген күдік туды. 1925 жылы Макманус CPGB-ның 12 лауазымды қызметкерімен бірге мемлекеттік қауіпсіздікке қарсы қылмыс жасады деген айыппен түрмеге қамалды. Макманус 1927 жылы Империализмге қарсы лиганың құрылтай конференциясына қатыса алды, бірақ сол жылы қайтыс болды. Оның күл-тозаны Кремль қабырғасындағы некропольге қойылды.

MacManus joined the De Leonist Socialist Labour Party (SLP) and began work at Singers in Clydebank, then known as part of the Red Clydeside. However, he was sacked in April 1911 following an unsuccessful strike. Supporting the SLP's opposition to World War I, MacManus was arrested in 1915 at a meeting in George Square, Glasgow, for speaking against the threatened introduction of conscription. MacManus became a leading member of the Clyde Workers Committee, and for supporting David Kirkwood in the William Beardmore and Company strike of 1916, he was one of five people deported to Edinburgh. In the 1918 general election, MacManus stood unsuccessfully for the SLP in Halifax. Following the October Revolution, he became a proponent of a united communist party. In January 1919, he was appointed to serve on a Unity Committee, to engage in discussions on uniting with the British Socialist Party, Workers Socialist Federation and various smaller groups. In an attempt to resolve differences between the various socialist groups, the committee proposed to form a communist party, then hold a vote on Labour Party affiliation one year later. The SLP executive publicly repudiated this proposal and decided to cease unity negotiations. Together with Tom Bell and William Paul, MacManus did not accept this. They continued to attend the negotiations, and in April 1920, formed the Communist Unity Group. In August, this became the second largest group to participate in the formation of the Communist Party of Great Britain (CPGB), and MacManus became the party's first chairman, a post he held until 1922. MacManus became its colonial secretary, and attended the Fourth Congress of the Comintern in September, at which he was elected to its Executive Committee and Praesidium. In 1924, the Zinoviev letter was circulated, calling for increased communist agitation in Britain. This forgery, intended to damage the Labour Party's chances in the 1924 general election, was purportedly signed both by Grigory Zinoviev and MacManus. In 1925, MacManus was one of twelve CPGB officials imprisoned for seditious libel and incitement to mutiny. MacManus was able to attend the founding conference of the League Against Imperialism in 1927, but died later in the year. His ashes were placed within the Kremlin Wall Necropolis.