Құдайлар мен ежелгі өркениетердің керамикалық мұралары
Huaco (pottery)
Қазақстандағы ежелгі хуако – Колумбияға дейінгі өркениеттердің керамика туындылары. Наска, Моче, Уари мәдениеттерінің өнері, Инкалар мұрасы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хуако немесе Гуако – Перуде Американың жергілікті халықтары жасаған қыш ыдыстар мен өте жақсы жасалған қыш өнімдерін атау үшін қолданылатын жалпы термин. Бұлар Колумбтан бұрынғы мәдени ескерткіштерде, мысалы, жерлеу орындарында, қасиетті орындарында, ғибадатханаларда және басқа да ежелгі қираған орындарда табылған. Хуако – тек қарапайым қыш ыдыс емес, сонымен қатар Орталық Андтағы Колумбтан бұрынғы өркениеттердегі рәсімдік, діни, көркемдік немесе эстетикалық мақсаттармен байланысты ерекше қыш өнімдері. Уари (Вари) тайпасы, Наска, Моче және басқалары керамикадағы бірегей шеберлігін тарихқа жеткізген мүсін жасаушылардың ішінде маңызды орын алды. Инкалар, өзінің кеңею кезеңінде барлық мәдениеттерді сіңіріп алған, сонымен қатар хуако өндірген.
Huaco or Guaco is the generic name given in Peru mostly to earthen vessels and other finely made pottery artworks by the indigenous peoples of the Americas found in pre Columbian sites such as burial locations, sanctuaries, temples and other ancient ruins. Huacos are not mere earthenware but notable pottery specimens linked to ceremonial, religious, artistic or aesthetic uses in central Andean, pre Columbian civilizations. The Huari (Wari), along with the Nazca, the Moche and others, were among the major creators of figurines who passed down through history their unique skills in ceramics. The Incas, who absorbed all the cultures in the time of its expansion, also produced huacos.
Этимология
Перуді испандықтар басып алғаннан бері осы сияқты заттар Колумбтан бұрынғы мәдениетке жататын ғибадатханалар, қабірлер, жерлеу орындары және басқа да қираған орындарда табылды. Бұл орындар, әсіресе қасиетті санатында болса, туған тілдегі кешуа тілінде huaca немесе waqa деп аталады, және мүсіндер осы атаудан шыққан болуы мүмкін. Перуде huaquero – бұл құнды өнер туындыларын алу мақсатымен Колумбтан бұрынғы ескі қираған орындарды заңсыз қазып, көбінесе құрылысты қирататын адам.
Since the time of the Spanish conquest of Peru, these types of pieces have been found in pre Columbian sites like temples, graves and burials, as well as other kinds of ruins. These sites, especially if they are of a sacred meaning, are called generic huaca or waqa in native Quechua, where it is likely that the figurines take their name. In Peru, a huaquero is a person that digs in ancient pre Columbian ruins illegally in order to get valuable pieces of artwork, usually destroying the structure.
Түрлі стильдер мен түстер
Көпір тұтқалары кейбір мәдениеттерге тән; бірі көптеген түстерді қолданса, енді бірі қара және солғын қызыл немесе азайтқыш түстерді пайдаланған. Инка империясы түрлі пішіндерді, стильдерді және сапаларды қабылдады. "Уако" термині күнделікті қолдануға арналмаған, бірақ сәндік немесе ритуалдық мақсаттағы кез келген нұсқаларға арналған. Әдетте, бұл керамикалық бұйымдар ерекше белгілерімен көзге түседі. Мүсіндік пішіндер күрделі, стильденген көлемдерді бейнелейді, оның ішінде мәдени сахналар, ғимараттар және реалистік пішіндер, мысалы, адам беттерін бейнелейтін портреттік керамика (мысалы, Моче портреттік керамикасы) немесе сыйлық ретінде дене мүшелері, эротикалық заттар, құралдар, түрлі жемістер мен тағамдар, жануарлар және т.б. Егер бұйымдар мүсіндік керамикадан жасалған болса, уаколар кескіндемелік байлығымен сипатталады. Көптеген түрлі ыдыстар мен контейнерлер жарқын көп түсті мотивтермен жабылған, көбінесе жануарлардың антропоморфтық бейнелері немесе мифологиялық, эротикалық суреттермен безендірілген. Екі тонды Моче керамикасы күрделі суреттелген көріністермен сипатталады, олар оқиғаны баяндайды. Эротикалық уаколардың (испанша: huacos eróticos) мысалдары Моче мәдениетінің 800 жылдық дәуірін (б.з.д. 200 жылдан б.з. 600 жылға дейін) әлем тарихындағы ең ұзақ, үздірілмейтін эротикалық керамика дәстүріне айналдырды. 1570 жылдары Перуді испандықтар басып алған кезде вице-король Франсиско де Толедо және оның дін қызметкерлері көптеген эротикалық уаколарды жоюға тырысты, бірақ кейбір артефакттар сақталып қалды. Екі жағдайда да уако керамикалық күрделілікпен (көлемі немесе әшекейлеуі бойынша) байланысты, бірақ физикалық өлшемдеріне байланысты ыдыс ретінде тұрақты қолданылмайды. Инканың арибаллос деп аталатын жұқа ыдыстары, тіпті жоғары сапалы жасалғандары да, көбінесе уако деп есептелмейді, өйткені олардың тұрмыстық сипаты тым айқын.
The bridge handles are characteristic of some cultures; some used many colors, while others used black and dull red or few colors. Inca Empire adopted all sorts of shapes, styles and qualities. The term "huaco" was reserved for any copies not reserved for daily use but the luxury or ritual. Normally these ceramic pieces are associated with notable features. Sculptured figurines depict complex, stylized volumes, including cultural scenes, buildings, and naturalistic volumes such as portrait ceramics representing human faces (for example, the Moche Portrait Ceramic) or body parts by way of votive offering, erotica, tools, various fruits and foods, animals, etc. When the pieces are sculptural ceramics, huacos are characterized by pictorial richness. There are many kinds of pots and containers covered with gaudy polychrome motifs, usually anthropomorphic representations of animals or mythological, erotica, etc. Two toned Moche pottery is characterized by complex painted scenes detailing a narrative level. Examples of erotic huacos (Spanish: huacos eróticos), make the Moche's 800 year period (c. 200 BC to c. 600 AD) the longest unbroken erotic ceramics tradition in the world, unique in the history of mankind. In the 1570s during the Spanish conquest of Peru, Viceroy Francisco de Toledo and his clerical advisers worked to destroy many erotic huacos, though some extant artifacts have survived. In both cases the huaco is associated with ceramic complexity (in its volume or decoration) and not with regular use as a container on account of its physical dimensions. The slender Incan vessels known as aryballos, even opulently created examples, are not usually considered huacos since their utilitarian character is too pronounced.
Музей экспонаттары
Перудің Лима қаласындағы Археология, антропология және Перу тарихының ұлттық мұражайында көптеген керамикалық артефакттар сақталған. Жақын жердегі Ларко мұражайында моче керамикасының ірі коллекциясы бар және ол эротикалық керамикалық бұйымдар жинағымен әйгілі.
The National Museum of the Archaeology, Anthropology, and History of Peru in Lima, Peru houses a large number of ceramic artifacts. The nearby Larco Museum houses a large collection of Moche ceramics and is well known for its collection of erotic pottery.