Кіріспе
Алжир исламшыл көшбасшысы Хасан Хаттаб (حسان حطاب; 1967 жылдың 14 қаңтарында туған), сондай-ақ Әбу Хамза (أبو حمزة) деп те белгілі, 1998 жылдан 2003 жылға дейін Алжир джихадистік бүлікші тобы – «Уағыз және күрес салафистік тобы» (GSPC) негізін қалаушы және тұңғыш басшысы.
Hassan Hattab (حسان حطاب; born 14 January 1967), also known as Abu Hamza (أبو حمزة), is the founder and first leader of the Algerian Jihadist rebel group Salafist Group for Preaching and Combat (GSPC) from 1998 to 2003.
Ерте өмір және білім
1967 жылы 14 қаңтарда Руиба қаласында туған Хаттаб өз туған жерінде діни білім алды. Кейін Алжир армиясындағы міндетті әскери қызметінде парашютист дайындығынан өтті, сол кезде болашақ лейтенанттары Амари Саифи және Абби Абделазизбен танысты. 1989 жылы әскерден босағаннан кейін механик болып жұмыс істеді. 1992 жылғы сайлаулардың нәтижесі жойылғаннан кейін, ол исламистік партизандық қозғалыстардың ең радикалдысы – Қарулы Ислам Тобына (GIA) қосылды. 1994 жылы ол «екінші аймақ» (Кабилия және астананың шығыс бөлігі) деп аталған аймақтың «амирі», яғни басшысы болды. Осы ретте, ол GIA-ның кабил әншісі Лунес Матубты өлтіргенін жариялаған құжатқа қол қойды.
GSPC
Хаттаб 1996 жылы GIA-дан шығып, алжирлік азаматтарды жаппай қырғынға ұшырату саясатын қабылдамай, оны Алжирдің құпия қызметтерінің енгендігіне айыптады. Сол жылы ол жеке топ құрды – Уағыз және күрес салафистік тобы (GSPC). Дегенмен, тағы бір мәліметте 1998 жыл құрылғандығы көрсетілген. GSPC-нің басты мақсаты, GIA сияқты, Алжирде ислам мемлекетін құру болды, бұл ретте қазіргі зайырлы үкіметті мойындамайтын. GSPC елдің шығысында, әсіресе Батыс Кабилияның Мизрана, Бумехни, Сиди Али Бунаб және Тахухт орманды аймақтарында белсенділік танытты. GSPC көп ұзамай GIA-ны басып өтті, себебі соңғысы ішкі тазартулар мен әскери жеңістерге байланысты ыдырады. Хаттаб басшылық лауазымын жоғалтты және 2003 жылдың 23 қазанында Набиль Сахрауи басшылыққа келді. Бұл Хаттабтың үкіметпен келісуді қолдау керек деген пікірінен туындады. "Өзгерген" бұрынғы мүшелері Хаттабты 2003 жылдың жазында оның өзінің ұйымының мүшелері өлтіргенін хабарлады. Алайда, оның орнына келген GSPC басшысы Сахрауи Хаттабтың "өз еркімен" отставкаға кеткенін мәлімдеді. 2005 жылдың 9 ақпанында GSPC Хатабты толығымен ұйымнан шығарғанын және оны "жихадқа жат" және "қанаушылыққа мойынсұнушы" деп санайтынын жариялады, бұл оның өлімі туралы бұрынғы ақпараттың дұрыс еместігін көрсетеді. Наурыз айында ол GSPC-ге күресін тоқтатуға шақырғандығы хабарланды.
Бас тарту
2007 жылдың 22 наурызында Agence France Presse агенттігі Хасан Хаттаб Алжирде өлім жазасына кесілгенін хабарлады. 2007 жылдың 5 қазанында Алжирдің ішкі істер министрі Нуреддин Язид Зерхуни Хаттабтың 22 қыркүйекте өздігінен бас бергенін растады. Дегенмен, Хаттаб сот отырысына келмеді.