Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Синагогалардың сәулеті көбінесе салыныс орны мен уақытында бағалы стильдерге ұшырайды. Синагогалардың нақты үлгісі жоқ, олардың сәулеттік пішіні мен ішкі дизайны әртүрлі болады. Дәстүр бойынша, Шейхина немесе құдайлық болмысы он адамдық миньян, кворум жиналған жерде кездеседі. Синагогада Тора орамалары сақталатын Тора сандығы міндетті түрде болады, оны ашкенази яхудилері арон кодеш, ал сефард яхудилері хекхал (היכל) деп атайды. Синагогалар – қауымдық құлшылық етуге арналған ғимараттар, сондықтан үлкен орталық кеңістік қажет (шіркеулер мен мешіттер сияқты). Олардың құрылысы көбінесе Тора сандығын бір шетке, әдетте басты кіреберіске қарсы, ал биманы оның алдына немесе орталыққа орналастырумен жасалады. Әйелдердің құлшылық ететін көтерілген галереялары жиі кездеседі. Осы мәселелерден басқа, дизайнды шектеуші ештеңе жоқ. Тарихи тұрғыдан алғанда, синагогалар сол уақыттағы және сол жердегі бағалы сәулет стилінде салынған. Мысалы, Қытайдың Кайфэн қаласындағы синагога сол аймақтағы және сол дәуірдегі қытайлық ғибадатханаларына ұқсас, сыртқы қабырғасы мен бірнеше ғимараттары бар ашық бақшасымен ерекшеленеді.
Synagogue architecture often follows styles in vogue at the place and time of construction. There is no set blueprint for synagogues and the architectural shapes and interior designs of synagogues vary greatly. According to tradition, the Shekhinah or divine presence can be found wherever there is a minyan, a quorum, of ten. A synagogue always contains an Torah ark where the Torah scrolls are kept, called the aron qodesh by Ashkenazi Jews and the hekhal ([[wikt:היכל) by Sephardic Jews. Synagogues are buildings for congregational worship, and thus require a large central space (as do churches and mosques). They are generally designed with the Torah ark at one end, typically opposite the main entrance, and a bimah either in front of that, or more centrally placed. Raised galleries, usually for female worshipers, have been common. Beyond these points, there is little that dictates the design. Historically, synagogues were normally built in a version of the prevailing architectural style of their time and place. Thus, the synagogue in Kaifeng, China looked very like Chinese temples of that region and era, with its outer wall and open garden in which several buildings were arranged.
Қарастырылатын мәселелер
Кеме көлем жағынан әртүрлі болуы мүмкін, тіпті ғимараттың құрылымына кіріктірілмеген шкаф немесе Тораны ғибадат ету үшін уақытша пайдаланылатын орынға әкелінетін жылжымалы құрылғы да болуы мүмкін. Сондай-ақ, Тауратты оқу үшін үстел болуы керек. Шығыс Ашкеназдары бима деп, Орталық және Батыс Ашкеназдары алмемар (немесе балеммер) деп, ал Сефардтар теба деп атайтын үстел/платформа, Тора оқылатын (және Сефард синагогтарында қызметтер осыдан жүргізілетін) орын, қарапайым үстелден бастап ғимараттың құрылымына кіріктірілген кең платформаға дейін (Орталық Еуропаның көптеген ерте заманалық синагогтарында төбесін тіреп тұратын бағаналары бар бималар болған) алуан түрлі болуы мүмкін. Нер-тамид – Иерусалим ғибадатханасының үнемі жанып тұрған менорасын еске түсіретін, үнемі жанып тұратын шам. Көптеген синагогтарда, әсіресе Ашкеназ қауымдарында, қауымға қарап тұрған мінбар болады, одан жиналғандарға сөз сөйлейді. Барлық синагогтарда амуд (иврит тілінде "пост" немесе "баған") болуы керек, ол сандыққа қараған үстел, одан Хазан (оқырман немесе дұға жетекшісі) дұғаларды бастап береді. Синагогта көркем туындылар болуы да, болмауы да мүмкін; синагогтар қарапайым, әшекейсіз дұға залдарынан бастап әр түрлі сәулет стилінде әсем безендірілген ғимараттарға дейін болады. Синагог немесе егер ол көп мақсатты ғимарат болса, ондағы дұға орындары қауымның Иерусалимге қарауы үшін жасалады. Сондықтан, Батыстағы синагогтардың қауымы көбінесе шығысқа, ал Израильдің шығысындағылардың қауымы батысқа қарап тұрады. Израильдегі синагогтардың қауымы Иерусалимге қарайды. Бірақ бұл бағыт міндетті түрде дәл болуы керек емес, кейде құрылымдық себептерге байланысты синагогтар басқа бағытта орналасады, онда қауым дұғаға тұрғанда Иерусалимге қарауы мүмкін.
The ark may be more or less elaborate, even a cabinet not structurally integral to the building or a portable arrangement whereby a Torah is brought into a space temporarily used for worship. There must also be a table, often on a raised platform, from which the Torah is read. The table/platform, called bimah by eastern Ashkenazim, almemmar (or balemmer) by Central and Western Ashkenazim and tebah by Sephardim, where the Torah is read (and from where the services are conducted in Sephardi synagogues) can range from an elaborate platform integral to the building (many early modern synagogues of central Europe featured bimahs with pillars that rose to support the ceiling), to elaborate free standing raised platforms, to simple tables. A ner tamid, a constantly lit light as a reminder of the constantly lit menorah of the Temple in Jerusalem. Many synagogues, mainly in Ashkenazi communities, feature a pulpit facing the congregation from which to address the assembled. All synagogues require an amud (Hebrew for "post" or "column"), a desk facing the Ark from which the Hazzan (reader, or prayer leader) leads the prayers. A synagogue may or may not have artwork; synagogues range from simple, unadorned prayer rooms to elaborately decorated buildings in every architectural style. The synagogue, or if it is a multi purpose building, prayer sanctuaries within the synagogue, are typically designed to have their congregation face towards Jerusalem. Thus sanctuaries in the Western world generally have their congregation face east, while those east of Israel have their congregation face west. Congregations of sanctuaries in Israel face towards Jerusalem. But this orientation need not be exact, and occasionally synagogues face other directions for structural reasons, in which case the community may face Jerusalem when standing for prayers.
Тарих
Алғашқы мәжілісханалардың стилі Шығыс Рим империясының басқа діни ағымдарының ғибадатханаларына ұқсас болған. Марокко мәжілісханалары марокко сәулетіне тән түрлі-түсті плиткалармен безендірілген. Будапешт, Прага және Германиядағы сақталған ортағасырлық синагогалар – классикалық готикалық құрылыстар. Тарихтың көп бөлігінде антисемитизмнің шектеулері мен қабылдаушы елдердің заңдары, көшеден көрінетін синагогалар салуға тыйым салуы немесе олардың салынуын шектеуі салдарынан, синагогалар көбінесе қолданыстағы ғимараттардың ішінде немесе ішкі аулалардан кіретіндей етіп салынған. Еуропа мен мұсылман әлемінде де, күрделі ішкі сәулетке ие ескі мәжілісханаларды қарапайым ғимараттардың ішінде табуға болады. Синагога салуға рұқсат болған жерлерде, олар сол заманғы және сол аймақтың архитектуралық стилінде салынған. Еуропаның көптеген қалаларында Ренессанс стиліндегі әсем синагогалар болған, олардың кейбіреуі бүгінге дейін сақталған. Италияда итальяндық Ренессанс стилінде көптеген синагогалар болған (Легорн, Падуа және Венеция қалаларында). Барокко дәуірінің келуімен, бүкіл Еуропада барокколық синагогалар пайда болды. Еуропа және мұсылман елдерінде еврейлердің азаттыққа шығуы, еврейлерге үлкен әрі әсем синагогалар салуға құқық берді. Синагога сәулеті гүлденді. Ірі еврей қауымдастықтары өз байлықтарын ғана емес, сонымен қатар жаңадан қол жеткізген азаматтық мәртебесін де көрсету үшін сәнді синагогалар салуға ниеттенді. Еврейлердің ой-қиялының дәуіріндегі әдемі он тоғызыншы ғасырдың синагогалары еврей қауымдастықтары бар дерлік барлық елде кездеседі. Көбінесе олар сол кездегі сәнге сай келген стильдерде салынған, мысалы, неоклассикалық, неовизантиялық, романдық, маврлық, готикалық және грек стилінде. Египеттік жаңғыру стиліндегі синагогалар және тіпті майя стиліндегі бір синагога да бар. XIX және XX ғасырдың басында тарихи сәулет өркендеген кезеңде, көптеген тарихи синагогалар, тіпті ең әсемдері де, таза стильді немесе белгілі бір стильді ұстанбағандықтан, эклектикалық деп сипатталады. Хабад Любавич өзінің кейбір Хабад үйлері мен орталықтарын 770 Шығыс Парквей сәулетінің көшірмесі немесе оған құрмет ретінде жобалауды қалыпты жасайды.
The styles of the earliest synagogues resembled the temples of other sects of the eastern Roman Empire. The synagogues of Morocco are embellished with the colored tilework characteristic of Moroccan architecture. The surviving medieval synagogues in Budapest, Prague and the German lands are typical Gothic structures. For much of history, the constraints of antisemitism and the laws of host countries restricting the building of synagogues visible from the street, or forbidding their construction altogether, meant that synagogues were often built within existing buildings, or opening from interior courtyards. In both Europe and in the Muslim world, old synagogues with elaborate interior architecture can be found hidden within nondescript buildings. Where the building of synagogues was permitted, they were built in the prevailing architectural style of the time and place. Many European cities had elaborate Renaissance synagogues, of which a few survive. In Italy, there were many synagogues in the style of the Italian Renaissance (see Leghorn; Padua; and Venice). With the coming of the Baroque era, Baroque synagogues appeared across Europe. The emancipation of Jews in European countries and of Jews in Muslim countries colonized by European countries gave Jews the right to build large, elaborate synagogues visible from the public street. Synagogue architecture blossomed. Large Jewish communities wished to show not only their wealth but also their newly acquired status as citizens by constructing magnificent synagogues. Handsome nineteenth synagogues form the period of Jewish imagination stand in virtually every country where there were Jewish communities. Most were built in revival styles then in fashion, such as Neoclassical, Neo Byzantine, Romanesque Revival Moorish Revival, Gothic Revival, and Greek Revival. There are Egyptian Revival synagogues and even one Mayan Revival synagogue. In the nineteenth and early twentieth century heyday of historicist architecture, however, most historicist synagogues, even the most magnificent ones, did not attempt a pure style, or even any particular style, and are best described as eclectic. Chabad Lubavitch has made a practice of designing some of its Chabad Houses and centers as replicas of or homages to the architecture of 770 Eastern Parkway.
Орталық Еуропа: Польша-Литва одақтастығы
Синагогалар көбінесе сол заманғы және сол жердегі басым стильде салынса, осы ережеден үлкен ерекшеліктер – Польша-Литва одағындағы ағаш синагогалар, сондай-ақ қабырғалы синагогалардың екі түрі: бима тірегі бар синагогалар және тоғыз бөлімді синагогалар (соңғысы тек синагогалармен ғана шектелмейді).
The great exceptions to the rule that synagogues are built in the prevailing style of their time and place are the Wooden synagogues in the Polish–Lithuanian Commonwealth and two forms of masonry synagogues: synagogues with bimah support and nine field synagogues (the latter not totally confined to synagogues).
Ағаш синагогалар
Ағаш синагогалар – яһудилердің бірегей көркемдік және сәулеттік формасы болды. Олардың ерекшеліктеріне қатысты шатырдың интерьердегі күмбезді төбеден тәуелсіздігін атауға болады. Ішкі жағы мүсінделген, боялған, күмбезді, балкондары мен шатырлы кеңістіктерімен ерекшеленді. Сыртқы сәулеттік қызығушылық ғимараттардың үлкен көлемінде, қабатты шатырлардың көптеген көлденең сызықтарында және оларды қолдаған оюлы тіреулерде жатты. Ағаш синагогалар бір үлкен залдан тұратын. Заманауи шіркеулерден айырмашылығы, оларда апсида болған жоқ. Сонымен қатар, сол кездегі шіркеулерде әсерлі вестибюльдер болса, ағаш синагогалардың кіреберіс бөліктері төменгі, көбінесе қарапайым еңкейтілген шатырлы шағын қосымша ғимараттар болды. Бұл синагогаларда бір ғана үлкен, биік күмбезді құлшылық орынына баса назар аударылды. Өнер тарихшысы Стивен С. Кайзердің сөзіне сәйкес, Польшадағы ағаш синагогалар, боялған және мүсінделген интерьерлерімен, «шынайы түпнұсқа және табиғи көркемдік өрнек – тарихтағы жалғыз нағыз яһуди халық өнері» болды. 1947 жылы жазған Луи Лозовиктің пікірінше, ағаш синагогалар бірегей болды, өйткені бұрынғы синагогалар сияқты, өз аймағы мен дәуірінің сәулет стилінде емес, жаңадан қалыптасқан және ерекше яһуди стилінде салынды, оларды «шынайы түпнұсқа халықтық өрнек» етіп, оның «түпнұсқалығы тек сыртқы сәулетте ғана емес, ішкі жағының әдемі және күрделі ағаш ою-өрнегінде де жатыр». Сонымен қатар, әлемнің көптеген бөліктерінде яһудилерге құрылыс саласына қатысуға және тіпті сурет салу мен ағаш кесу сияқты сәндік өнерді оқып үйренуге тыйым салынғанмен, ағаш синагогаларды яһуди шеберлері салған.
The wooden synagogues were a unique Jewish artistic and architectural form.> Characteristic features include the independence of the pitched roof from the design of the interior domed ceiling. They had elaborately carved, painted, domed, balconied and vaulted interiors. The architectural interest of the exterior lay in the large scale of the buildings, the multiple, horizontal lines of the tiered roofs, and the carved corbels that supported them. Wooden synagogues featured a single, large hall. In contrast to contemporary churches, there was no apse. Moreover, while contemporary churches featured imposing vestibules, the entry porches of the wooden synagogues was a low annex, usually with a simple lean to roof. In these synagogues, the emphasis was on constructing a single, large, high domed worship space. According to art historian Stephen S. Kayser, the wooden synagogues of Poland with their painted and carved interiors were "a truly original and organic manifestation of artistic expression—the only real Jewish folk art in history." According to Louis Lozowick, writing in 1947, the wooden synagogues were unique because, unlike all previous synagogues, they were not built in the architectural style of their region and era, but in a newly evolved and uniquely Jewish style, making them "a truly original folk expression," whose "originality does not lie alone in the exterior architecture, it lies equally in the beautiful and intricate wood carving of the interior." Moreover, while in many parts of the world Jews were proscribed from entering the building trades and even from practicing the decorative arts of painting and woodcarving, the wooden synagogues were actually built by Jewish craftsmen.
Бима-мекемесі бар мәжілісханалар
XVI ғасырдың екінші жартысында Польша-Литва одақтастығында, ішкі құрылымы ешқандай басқа ғимаратта кездеспейтін, өзгеше құрылымдық шешімдерді ұсынатын қабырғалы синагогалар салынды. Бұл синагогалар төрт бағанамен оралып тұрған бимаға ие болды. Бір мықты тіректе, жоғары жағы аркадамен байланыстырылған подиумға орналасқан бағаналар, бұрыштарында қиылысатын люнеттері бар төрт бөшкеден тұратын күмбезді ұстап тұратын бима тірегін (немесе бима мұнарасын) құрады. Күмбездің негіздері подиумға тіреліп немесе толық немесе тесіктелген балюстрада арқылы берілді. Биманың үстіндегі кеңістікке кішкентай күмбез орнатылды. Кейде бұл күмбездер қалған күмбез бөліктерімен салыстырғанда айтарлықтай төмендеу болды, соның нәтижесінде бима мұнарасының ішінде кішкентай шіркеу сияқты кеңістік пайда болды. Бима тірегіне ие болған алғашқы синагогалардың бірі – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қираған Ескі синагога (Пшемысль) еді. Бима мұнарасы бар синагогалар 19 ғасырға дейін салынды және бұл идея Орталық Еуропаның түрлі елдерінде қабылданып, тарады.
In the second half of the 16th century masonry synagogues whose interiors present an original structural solution, found in no other kind of building, were constructed in the Polish–Lithuanian Commonwealth. These were synagogue halls whose bimah was surrounded by four pillars. Placed upon a podium, connected above by arcading, in one powerful pier, the pillars constituted the bimah support (or bimah tower) supporting the vault, consisting of four barrels with lunettes intersecting at the corners. The bases of the vault rips rested on the podium or were transmitted through a balustrade, solid or pierced. A small cupola covered the field above the bimah. These cupolas were occasionally significantly lowered in comparison with the remaining fields of vaulting. Thus a kind of inner chapel, built inside the bimah tower, was created. One of the first synagogues with a bimah support was the Old Synagogue (Przemyśl), which was destroyed during World War II. Synagogues with a bimah tower were built up to the 19th century and the concept was adopted in various Central European countries.
Тоғыз алаңдық синагогалар
1630 жылдардың басында тоғыз бөлікті күмбезді алғашқы синагогалар салынды. Бұл құрылыста төрт үлкен бағана немесе тіреулер тік төртбұрышты орталық кеңістікте орналасқан, олар төбеде үш қатардан үш күмбезді ұстап тұрады. Бұл бұрынғыдан әлдеқайда кең залдар салуға мүмкіндік берді және олар тоғыз бөлікті синагогалар деп те аталды. Львовтағы Ұлы Синагога және Острохтағы синагога шамамен бір уақытта (1625 және 1627 жылдары) салынды. Осы залдарда күмбездер төрт биік бағанаға және оларға сәйкес келетін қабырғалық тіреулерге тірелген. Бағаналар мен тіреулер тең аралықта орналасқан және төбе аумағын тоғыз тең бөлікке бөлген. Осы синагогаларда бима бағаналар арасындағы орталық бөлікке орналасқан жеке тұғыр немесе шатыр болған.
Around the beginning of the 1630s the first synagogues with nine field vaulting were constructed. This design has a set of four large columns or piers placed squarely in a rectangular central space, supporting three rows of three vaults on the ceiling. They allowed for much greater halls than hitherto and were also called nine bay synagogues. The Great Suburb Synagogue in Lviv and the synagogue in Ostroh were erected virtually at the same time (1625 and 1627). In these halls the vaulting rested on four tall pillars and on corresponding wall pilasters. The columns and the pilasters were situated in equal spacing and dividing the roof area into nine equal fields. In these synagogues the bimah was a free standing podium or a bower situated within the central field between the pillars.
Мысырлық қайта өрлеу
Мысырлық қайта жандану стиліндегі синагогтар тоғызыншы ғасырдың басында танымал болды. Рейчел Вишницердің пікірінше, олар Наполеонның Еуропаға басып кіруінен шабыттанған Мысыр стилінің сәнге енуінің бір бөлігі болды. Кэрол Херсел Кринскидің сөзіне сәйкес, олар Сүлеймен ғибадатханасын имитациялау мақсатымен салынған және сәулетшілер мен үкіметтер еврей дінін жабайы сенім ретінде көрсету арқылы еврейлерді қорлауға бағытталған. Диана Мьюр Аппельбаумның айтуынша, бұл ежелгі Израильдегі еврейлердің тегін көрсетуге арналған еврейлік идентитіктің көрінісі болды.
Egyptian Revival style synagogues were popular in the early nineteenth century. Rachel Wischnitzer argues that they were part of the fashion for Egyptian style inspired by Napoleon's invasion of Europe. According to Carol Herselle Krinsky, they were meant as imitations of the Temple of Solomon and intended by architects and governments to insult Jews by portraying Judaism as a primitive faith. According to Diana Muir Appelbaum, they were expressions of Jewish identity intended to advertise Jewish origins in ancient Israel.
Маврлар ықпалы
Ортағасырлық Испанияда (әл-Андалус және христиан мемлекеттерінде) көптеген синагогалар салынды, олардың құрылысын көбінесе мавр және кейіннен мудежар сәулетшілеріне тапсыратын. Мұндай морейлік техника мен стильде салынған ортағасырлық синагогалардың өте аз бөлігі бүгінге дейін сақталған. Испаниядағы ең белгілі екі синагога Толедо қаласында орналасқан: біреуі – Эль-Трансито, екіншісі – Санта-Мария-ла-Бланка. Олар қазір ұлттық ескерткіштер ретінде сақталған. Біріншісі – өте бай безендірулері бар шағын ғимарат, ал екіншісі ерекше көзге түседі. Ол Альмохад стилінде салынған және қызықты ою-өрнектермен безендірілген сегізбұрышты бағаналардың ұзын қатарынан тұрады, олардың үстінен шатырды ұстап тұрған мавр доғалары көтеріледі. 1315 жылы Кордовада салынған синагога да маңызды мудежар ескерткіші болып табылады. Эль-Транситодағыдай, мұнда да өсімдік және геометриялық ою-өрнектер таза мавр стилінде жасалған, бірақ бұрынғысына қарағанда эпиграфикалық мәтіндер еврей тілінде жазылған. Испаниядан қуылғаннан кейін, бай сефардтардың арасында мавр архитектурасы синагогалар үшін лайықты деген пікір қалыптасты. 19 ғасырдың ортасына қарай, орталық және шығыс Еуропаның ашкеназдықтары да бұл стильді қабылдады, олар мавр және мудежар архитектуралық формаларын әл-Андалустағы еврейлердің алтын ғасырымен байланыстырды. Осының нәтижесінде, маврлық жаңғыру әлем бойынша синагога архитектурасының танымал стиліне айналды, бірақ мавр архитектурасы, шын мәнінде не сезімде болсын, еврей архитектурасы емес. Алхамбра көптеген синагогаларға шабыт берді, бірақ оның әсем пропорциялары, нәзік пішіндері мен күрделі әшекейлерін толықтай көшіру өте сирек кездеседі. Ашкеназдықтар қабылдаған мавр стилі испандық еврейлердің алтын ғасырына сілтеме деп есептелді, бірақ мавр стилінде салуды таңдаған еврейлер мен сәулетшілердің басты мақсаты осы емес еді. Олардың мұндай таңдауы семит немесе шығыс тегіне деген мақтаныштарын көрсететін. Мавр стилі 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында синагогалар үшін танымал таңдау болып қала берді.
In medieval Spain (both Al Andalus and the Christian kingdoms), a host of synagogues were built, and it was usual to commission them from Moorish and later Mudéjar architects. Very few of these medieval synagogues, built with Moorish techniques and style, are conserved. The two best known Spanish synagogues are in Toledo, one known as El Tránsito, the other as Santa María la Blanca, and are now preserved as national monuments. The former is a small building containing very rich decorations; the latter is especially noteworthy. It is based upon Almohad style and contains long rows of octagonal columns with curiously carved capitals, from which spring Moorish arches supporting the roof. Another significant Mudéjar synagogue is the one at Córdoba built in 1315. As in El Tránsito, the vegetal and geometrical stucco decorations are purely Moorish, but unlike the former, the epigraphic texts are in Hebrew. After the expulsion from Spain there was a general feeling among wealthy Sephardim that Moorish architecture was appropriate in synagogues. By the mid 19th century, the style was adopted by the Ashkenazim of Central and Eastern Europe, who associated Moorish and Mudéjar architectural forms with the golden age of Jewry in Al Andalus. As a consequence, Moorish Revival spread around the globe as a preferred style of synagogue architecture, although Moorish architecture is by no means Jewish, either in fact or in feeling. The Alhambra has furnished inspiration for innumerable synagogues, but seldom have its graceful proportions or its delicate modeling and elaborate ornamentation been successfully copied. Moorish style, when adapted by the Ashkenazi was believed to have been a reference to the Golden Age of Spanish Jewry, it was not the primary intention of the Jews and architects who chose to build in the Moorish style. Rather, the choice to use the Moorish style was reflective of pride in their Semitic or oriental heritage. Moorish Style remained a popular choice for synagogues throughout the rest of the 19th and early 20th century.
Қазіргі синагога архитектурасы
Қазіргі заманда мәжілісханалар әр түрлі танымал сәулет стилінде, оның ішінде модерн, арт-деко, халықаралық стиль және барлық заманауи стильдерде салынуын жалғастыруда. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде "соғыстан кейінгі модернизм кезеңі" ең алдымен көзге түсті, ол "декоративтік өнер немесе еврей иконографиясы қолданылмаған, өздігінен тұра алатын күшті және тұтас сәулеттік шешімдермен сипатталады". Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі венгр синагога архитектурасының ар-нуво стиліндегі көрнекті үлгісі – Будапешттегі Казинчи көшесіндегі мәжілісхана. Ұлыбританияда 1960 жылдардың басында салынған мәжілісханалар, мысалы, британдық архитектор Томас Хэнкок жобалаған Кармел колледжі (Оксфордшир), израильдік суретші Негемия Азаздың жасаған әйнектей терезелерімен безендірілген. Әйнектей терезелерді өнер және сәулет зерттеушісі Николаус Певснер "түсті әйнектің кристалл тәрізді жалпы бөлшектерімен ерекше техника" деп, ал "Тарихи Англия" "көрнекті және жаңашыл көркем әйнек" деп бағалаған.
In the modern period, synagogues have continued to be built in every popular architectural style, including Art Nouveau, Art Deco, International style, and all contemporary styles. In the post World War II period "a period of post war modernism," came to the fore, "characterized by assertive architectural gestures that had the strength and integrity to stand alone, without applied artwork or Jewish iconography." A notable work of Art Nouveau, pre–World War I Hungarian synagogue architecture is Budapest's Kazinczy Street Synagogue. In the UK, synagogues built in the early 1960s, such as a Carmel College (Oxfordshire) in the UK, designed by the British architect,Thomas Hancock, were decorated with the stained glass of windows of Israeli artist, Nehemia Azaz. The stained glass windows were praised by art and architecture scholar Nikolaus Pevsner as using "extraordinary technique with rough pieces of coloured glass like crystals" and by Historic England as "brilliant and innovative artistic glass".
Ішкі көрінісі
Синагоганың ішкі бөлігінің ең көп тараған жалпы жоспары – кіреберіспен қарама-қарсы шығыс жағында орналасқан сандық және альмамар немесе мінбар. Ескі немесе дәстүрлі синагогаларда жеке орындықтар болса, екі жағында ерлерге арналған орындықтар, ал сыртқы вестибюльден баспалдақ арқылы әйелдер галереясына өту мүмкін. Бұл қарапайым жоспардың көптеген түрлері бар: вестибюль кеңейді, әйелдер галереясына апаратын баспалдақтар вестибюльден бөлініп, маңыздырақ болды. Ғимараттар үлкендеген сайын, төбені қолдау үшін қатар бағаналар қажет болды, бірақ әрқашан базиликалық форма сақталды. Бұрын қабырғадағы қарапайым ойысқа ғана рұқсат етілген сандық, енді ішкі кеңістіктің басты сәулеттік ерекшелігіне айналды, екі жағынан бағаналармен шектелді, шатырмен жабылды және әсем безендірілді. Көп жағдайда альмамар сандықтың алдындағы платформамен біріктірілді, және күрделі баспалдақтар жасалды.
The most common general plan for the interior of the synagogue is an Ark at the eastern end opposite the entrance, and with an almemar or pulpit. In older or Orthodox synagogues with separate seating, there may be benches for the men on either side, and a women's gallery reached by staircases from the outer vestibule. Variations of this simple plan abound: the vestibule became larger, and the staircases to the women's gallery were separated from the vestibule and given more importance. As the buildings became larger, rows of columns were required to support the roof, but in every case the basilican form was retained. The Ark, formerly allowed a mere niche in the wall, was developed into the main architectural feature of the interior, and was flanked with columns, covered with a canopy and richly decorated. The almemar in many cases was joined to the platform in front of the Ark, and elaborate arrangements of steps were provided.
Кеме
Тора сандығы (көбінесе Арон ха-кодеш немесе Хеххал деп аталады) интерьердің ең маңызды бөлігі болып табылады және әдетте лайықты безендірумен және үш не одан да көп сатырлы қолайлы тұғырға орнатылады. Оның үстінде әдетте Он қазынат пен Тора орналасқан. Мінбердің орны өзгеріп отыруы мүмкін, ол сандықтың екі жағында да немесе кейде сатырдың ортасында да болуы мүмкін.
The Torah Ark (usually called Aron Hakodesh or Hekhál) is the most important feature of the interior, and is generally dignified by proper decoration and raised upon a suitable platform, reached by at least three steps, but often by more. It is usually crowned by the Ten Commandments and the Torah. The position of the pulpit varies; it may be placed on either side of the Ark and is occasionally found in the center of the steps.
Басқа ішкі құрылғылар
Қазіргі синагогалар діни қызметкердің кабинетінен өзге, қамқорлар бөлмелеріне, хор бөлмелеріне және органға арналған платформаға кең орын бөледі, сондай-ақ білім беру мақсатына да көп көңіл бөлінеді; көбінесе, төменгі қабаттың барлығы сыныптар үшін пайдаланылады. Синагоганың ішкі безендірілуі дизайнға үлкен еркіндік береді. Үндістанның отыз үш синагогасын зерттеген американдық сәулетші және сәулет профессоры Джей А. Уоронкер, бұл ғимараттардың көбі тева (немесе бима – қызмет өткізілетін және Тора оқылатын көтерілген алаң) сефардтық дәстүрінде салынғанын анықтады: тева ғибадатхананың ортасында тұрақты түрде орналасқан. Ал кітаптар сақталатын арка (сефардтарда хекхал, ашкеназдар арасында арон ха-кодеш деп аталады) Иерусалемге ең жақын қабырға бойында орналасқан. Хекхалдар – негізінен, Сефер Тораларын сақтайтын шкафтар немесе гардеробтар. Отырғыштар ұзын ағаш орындықтар түрінде теваның айналасына жинақталған және оған қаратылған. Ерлер ғибадатхананың негізгі деңгейінде бірге отырады, ал әйелдер кішкентай синагогаларда немесе үлкендерде әйелдерге арналған галереяда белгіленген аймақта отырады. Бұл жалпы сефардтық үлгіге архитектуралық және жоспарлау бойынша ерекшеліктер Үндістанның оңтүстік-батысындағы Керала штатындағы Кочин синагогаларында кездеседі. Мұнда галерея деңгейінде, әйелдерге арналған орынға іргелес және төмендегі ғибадатханаға қарап тұрған екінші тева орналасқан. Бұл тева мерекелер мен ерекше жағдайларда қолданылған. Сондықтан, ерекше шараларда әйелдердің діни қызмет өткізілетін жерге ең жақын болуы қызықты. Үндістанның Бағдади синагогаларында хекхалдар сырттан (ғибадатханаға қараған жағынан) стандартты шкафтар сияқты көрінеді, бірақ ашылғанда өте кең кеңістік пайда болады. Ішінде периметрлік сөресі бар бөлмелер орналасқан, онда жүз Сефер Тораға дейін сақтауға болады.
The modern synagogue, besides containing the minister's study, trustees' rooms, choir rooms, and organ loft devote much space to school purposes; generally, the entire lower floor is used for classrooms. The interior treatment of the synagogue allows great latitude in design. For the thirty three synagogues of India, American architect and professor of architecture Jay A. Waronker has learned that these buildings tend to follow the Sephardic traditions of the tevah (or bimah, the raised platform where the service is led and Torah read) being freestanding and roughly in the middle of the sanctuary and the ark (called the hekhal by Sephardim and the aron ha kodesh by Ashkenazim) engaged along the wall that is closest to Jerusalem. The hekhals are essentially cabinets or armoires storing the sefer Torahs. Seating, in the form of long wooden benches, is grouped around and facing the tevah. Men sit together on the main level of the sanctuary while women sit in a dedicated zone on the same level in the smaller synagogues or upstairs in a women's gallery. Interesting architectural and planning exceptions to this common Sephardic formula are the Cochin synagogues in Kerala of far southwestern India. Here, on the gallery level and adjacent to the space provided for women and overlooking the sanctuary below, is a second tevah. This tevah was used for holidays and unique occasions. It is therefore interesting that on more special events, the women are closest to the point where the religious service is being led. In Baghdadi synagogues of India, the hekhals appear to be standard sized cabinets from the outside (the side facing the sanctuary), but when opened a very large space is revealed. They are essentially walk in rooms with a perimeter shelf holding up to one hundred sefer Torahs.
Ішкі безендіру
Тек сипатты еврей белгілерінің аз ғанасы қолданылуы мүмкін; Дәуіт жұлдызы, Яһуданың арыстаны және гүлдер мен жемістердің бейнелері ғана әдетте ортодоксал синагогтарда рұқсат етіледі. Мәңгілік от (нер тамид) Табуттың алдында ілінеді; Тағлым Тақталары оның үстіне орналастырылады. Жеті тармақты шамдан (менора) Табуттың екі жағына қойылуы мүмкін. Кейде шофар, тіпті лулав та дизайн элементтері ретінде қолданылуы мүмкін. Еврей жазулары көбінесе немесе сирек қолданылады; бір кезде шіркеуге тән деп есептелген боялған шыны терезелер қазір қолданылады, бірақ суреттелген сюжеттер қолданылмайды.
There are but few emblems that may be used that are characteristically Jewish; the Star of David, the lion of Judah, and flower and fruit forms alone are generally allowable in Orthodox synagogues. The ner tamid hangs in front of the Ark; the tables of the Law surmount it. The seven branched candlestick, or menorah, may be placed at the sides. Occasionally the shofar, and even the lulav, may be utilized in the design. Hebrew inscriptions are sparingly or seldom used; stained glass windows, at one time considered the special property of the Church, are now employed but figured subjects are not used.