1919-1920 жылдардағы Польша-Литва қақтығысы

Кіріспе

Польша мен Литва арасындағы қақтығыс, 1919–1920 жылдар

Польша–Литва соғысы (поляк тарихнамасында – Польша–Литва қақтығысы) – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін жаңадан тәуелсіздік алған Литва мен Польша арасындағы жарияланбаған соғыс. Ол негізінен Вильнюс және Сувалки аймақтарында болды. Соғысқа қатысушы тараптар әртүрлі көзқарас білдіреді. Литва тарихшыларының пікірінше, бұл Литваның тәуелсіздік соғыстарының бір бөлігі болды және 1919 жылдың мамырынан 1920 жылдың 29 қарашасына дейін жалғасты. Польша тарихшылары Польша–Литва соғысының 1920 жылдың қыркүйек-қазан айларында ғана болғанын айтады. 1920 жылдың көктемінен бастап қақтығыс кең ауқымды Польша–Совет соғысының бір бөлігіне айналып, оның барысымен қалыптасты. Бұл мәселе Елшілер конференциясында және Ұлттар Лигасында халықаралық делдалдыққа түсті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін аймақтағы әскери және саяси жағдай хаотикалық еді, өйткені Литва, Польша және Совет Ресейі сияқты бірнеше елдер осы аймақтарды бақылау үшін күресті. Польша–Литва қақтығысы Вильнюс қаласы төңіресінде өршіді, оны Литва Кеңесі (Тарьба) қалпына келтірілген Литва мемлекетінің астанасы деп жариялаған еді. 1919 жылдың 2 қаңтарында Вильнюстің бақылауы немістерден поляктарға өтті, бірақ поляк әскері 1919 жылдың 19 сәуірінде қаланы большевиктерге жоғалтты. Польша әскері 1919 жылдың 19 сәуірінде Вильнюсті қайта басып алып, Литва–Совет соғысында күресіп жатқан Литва әскерімен байланыс жасады. Вильнюс мәселесіндегі қайшылықтарға қарамастан, литвалық және поляк әскерлері кейде ортақ жау – большевиктерге қарсы күресте ынтымақтастық танытты. Литва–Польша қарым-қатынасы нашарлаған кезде Антанта жаулықтарды тоқтату мақсатымен екі демаркациялық сызық жүргізді. Алайда, бұл шекаралар екі тарапқа да ұнаған жоқ және ескерілмеді. Польша және Литва күштері арасындағы алғашқы ашық қақтығыс 1919 жылдың тамызындағы Сейни көтерілісі болды. 1919 жылдың тамызында Литва үкіметіне қарсы жасалған поляк төңкерісі сәтсіз аяқталып, майдан 1920 жылдың жазына дейін тұрақтанды. 1920 жылдың шілдесінде поляк күштері Польша–Совет соғысындағы жеңілістері салдарынан шегінді, ал литвалықтар шегініп бара жатқан әскерлердің ізінен еріп, совет-литвалық бейбіт келісімінде белгіленгендей, өздерінің жерлерін қорғады. Бірақ, Қызыл Армия Вильнюске бірінші болып кірді. 1920 жылдың тамызында Польша Варшава шайқасында жеңіске жетіп, Совет әскерін шегінуге мәжбүр етті. Польша әскері литвалықтардың қарсылығына тап болды, олар өздерінің жаңа шекараларын қорғады, ал Польша үкіметі оны заңсыз деп санады. Осылайша, поляктар Нимен өзенінің шайқасында Литва бақылауындағы аумақты басып алды. Ұлттар Лигасының қысымымен Польша 1920 жылдың 7 қазанында Сувалки келісіміне қол қойды. Келісім Сувалки аймағын поляк жағында қалдырды және Вильнюске қарай жасалатын шабуылға мүмкіндік беретін жаңа, толық емес демаркациялық сызық жүргізді. 1920 жылдың 8 қазанында поляк генералы Люциан Желиговский құпия түрде Польша мемлекет басшысы Юзеф Пилсудскийдің рұқсатымен көтеріліс ұйымдастырды. Желиговскийдің әскері Вильнюске қарай жорық жасап, Сувалки келісімінің күшіне енуінен бір күн бұрын қаланы басып алды, бірақ олардың одан әрі шабуылдауын литвалықтар тоқтатты. Желиговский Орталық Литва Республикасының құрылғанын жариялады, оның астанасы Вильнюс болды. 1920 жылдың 29 қарашасында атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылды. Жалпы алғанда, 1919 жылдың басынан 1920 жылдың соңына дейін Вильнюс литвалықтар, поляктар және большевиктер арасында жеті рет қолы ауысты. Орталық Литва Республикасы 1922 жылы Польшаға Вильнюс воеводиясы ретінде қосылды. Ұлттар Лигасының ұзақ мерзімді делдалдық әрекеттері жағдайды өзгерте алмады және 1923 жылы статус-кво қабылданды. 1923 жылдың наурыз айында Елшілер конференциясы қарулы келісім сызығын Польша–Литва шекарасы ретінде мойындады, бұл Вильнюсті Польшаға берді. Литва бұл оқиғаларды мойындамады, Вильнюсті өзінің конституциялық астанасы деп жариялай берді және Польшамен барлық дипломатиялық қатынастарды бұзды, олар 1938 жылдың наурызында Польшаның Литваға қойған ультиматумына дейін қалпына келтірілмеді. Вильнюс Литваға тек жиырма жылдан кейін, 1939 жылы, Совет–Литва өзара көмек туралы келісімге сәйкес қайтарылды. Алайда, Литва бір жылдан астам уақыт өткен соң Балтық елдерін Совет Одағының басып алуынан кейін тәуелсіздігін жоғалтты.

The Polish–Lithuanian War (in Polish historiography, Polish–Lithuanian Conflict) was an undeclared war between newly independent Lithuania and Poland following World War I, which happened mainly in the Vilnius and Suwałki regions. The war is viewed differently by the respective sides. According to Lithuanian historians, it was part of the Lithuanian Wars of Independence and lasted from May 1919 to 29 November 1920. Polish historians deem the Polish–Lithuanian war as occurring only in September–October 1920. Since the spring of 1920, the conflict became part of the wider Polish–Soviet War and was largely shaped by its progress. It was subject to international mediation at the Conference of Ambassadors and the League of Nations. In the aftermath of World War I, the military and political situation in the region was chaotic, as multiple countries, notably Lithuania, Poland, and Soviet Russia, vied with each other over control of these areas. The Polish–Lithuanian conflict was centered on Vilnius, which the Lithuanian Council (Taryba) declared the capital of the restored Lithuanian state. Control of Vilnius was transferred from Germans to Poles on January 2, 1919, but the Polish Army lost the city to the Bolsheviks on The Polish Army seized Vilnius again on April 19, 1919 and came in contact with the Lithuanian Army fighting in the Lithuanian–Soviet War. Despite the antagonism over Vilnius, the Lithuanian and Polish armies sometimes cooperated when fighting against a common enemy, the Bolsheviks. As Lithuanian–Polish relations worsened, the Entente drew two demarcation lines in hopes to stall further hostilities. The lines did not please either side and were ignored. The first open clashes between Polish and Lithuanian forces were the Sejny uprising of August 1919. With the Polish coup against the Lithuanian government failing in August 1919, the front stabilized until the summer of 1920. In July 1920, Polish forces retreated due to reverses in the Polish–Soviet War and the Lithuanians followed the retreating troops to secure their lands as delineated in the Soviet–Lithuanian Peace Treaty. However, the Red Army was the first to enter Vilnius. In August 1920, Poland won the Battle of Warsaw and forced the Soviets to retreat. The Polish Army encountered Lithuanian opposition, defending their new borders, which the Polish government considered illegitimate. Thus, the Polish invaded Lithuanian controlled territory during the Battle of the Niemen River. Under pressure from the League of Nations, Poland signed the Suwałki Agreement on October 7, 1920. The agreement left the Suwałki region on the Polish side and drew a new incomplete demarcation line, which left Vilnius vulnerable to a flanking maneuver. On October 8, 1920, Polish general Lucjan Żeligowski staged a mutiny, secretly planned and authorized by the Polish chief of state Józef Piłsudski. Żeligowski's forces marched on Vilnius and captured it one day before the Suwałki Agreement was to formally come into effect, but their further offensive was halted by the Lithuanians. Żeligowski proclaimed the creation of the Republic of Central Lithuania with its capital in Vilnius. On November 29, 1920, a ceasefire was signed. Overall, from early 1919 to late 1920, Vilnius would switch rule as many as seven times between Lithuanians, Poles and the Bolsheviks. The Republic of Central Lithuania was incorporated into Poland as the Wilno Voivodeship in 1922. The prolonged mediation by the League of Nations did not change the situation and the status quo was accepted in 1923. In March 1923, the Conference of Ambassadors recognized the armistice line as a de jure Polish–Lithuanian border, awarding Vilnius to Poland. Lithuania did not recognize these developments, continued to claim Vilnius as its constitutional capital and broke all diplomatic relations with Poland which were not restored until the March 1938 Polish ultimatum to Lithuania. Vilnius was regained by Lithuania only after twenty years, on 1939, following the Soviet–Lithuanian Mutual Assistance Treaty. However, Lithuania as a whole lost its independence less than a year later following the Soviet occupation of the Baltic states.

Демографиялық жағдай

1897 жылғы ресейлік санақ бойынша, даулы Вильнюс қаласының тілдік құрамы 40% еврейлер және 2% литва тілінде сөйлейтін тұрғындарды құрады; ал Тракай уезінде 59% литвалық және 11% поляк тілінде сөйлейтін халық болды. 1916 жылғы неміс санағына сәйкес, поляктар барлық жергілікті ұлттардың арасында ең көп санды болды және қала халқының 53% немесе 53,67% құрады. Польшаның өздігінен қорғану жасағы желтоқсан айының соңында таратылды, оның барлық бұрынғы мүшелері ресми түрде Польша армиясына қосылды. 1919 жылдың 2 қаңтарында поляктар Вильнюсті шегініп келе жатқан неміс армиясынан және қаланың большевик жұмысшы кеңесімен болған шайқастан (шамамен 1000 қаруды басып алды) басып алды. Соңғы неміс әскерлері қаладан 4 қаңтарда ғана шықты. Литва үкіметі Вильнюсті қорғауға ұйымдастыра алмады. Польша және Литваның саяси басшылары басқыншы большевик күштеріне қарсы тұруға шамалары жетпейтінін түсінді. Сондықтан, Литва Кеңесі Вильнюстен Каунасқа көшірілді. Бірқатар шайқастардан кейін, жергілікті поляк күштері 5 қаңтарда Вильнюсті большевиктерге жоғалтты. Литвалықтар қызыл әскердің Каунасқа жетпей тұрып шабуылын тоқтату үшін неміс әскерлерінің көмегіне сүйенді. Әуелде кеңес өкіметі сәттілікке жетті, бірақ 1919 жылдың ақпан айында бұл тоқтатылды. 5 ақпанда Польша Германиямен келісімге келді, ол Батыс Белоруссиядан неміс әскерін шығаруды және Польша әскеріне шығысқа қарай жол ашуды регламенттеді. 1919 жылдың 14 ақпанында поляк әскерлері Вавкавыск маңында большевик әскерімен кездесті. 1919 жылдың 16 сәуірінде поляк армиясы Лидадан Вильнюске дейін большевиктерге қарсы кең ауқымды шабуылға шықты. 1919 жылдың 19 сәуірінде Владыслав Белина Пражмовский басқаратын поляк атты әскері Вильнюсті басып алды. Литваны Аугустинас Волдемарас және Константинас Ольшаускас, ал Польшаны Адам Роникьер өкілдік етті. Басқа жағынан, Волдемарас Литва Кеңесінің неміс құрылысы, литвалықтардың большевиктік көзқарастары бар немесе Литваның Польшамен одақсыз өмір сүруге тым кішкентай және әлсіз екендігі туралы жағымсыз үгіт-насихатқа қарсы күресті. Версаль шартының 87-бабына сәйкес, одақтас державалар Польшаның шығыс шекарасын анықтау құқығын өзіне қалдырды. Екі елдегі соғыс жағдайы мен тұрақсыз саяси ахуал екі үкімет арасындағы байланысты жеңілдетпеді. Литвалықтар 1919 жылдың қаңтар айының басында Вильнюс аумағында поляк әскерлерінің болуына наразылық білдірді, бірақ ақпарат Варшаваға Вильнюс большевиктердің бақылауына өткен кезде жетті. Польшалықтар 12 ақпанда литвалықтардың өздеріне тиесілі деп санайтын жерлерге қатысты талаптарын қабылдамай, тікелей дипломатиялық келіссөздерді бастауды ұсынды. Литва делегациясы 18 сәуірде Варшаваға жетті, поляк әскерлерінің Вильнюске кіруінен бір күн бұрын. Осы уақытта, литвалық патриот және Пилсудскийдің басшылығымен Польша легиондарының қатысушысы Михал Рёмер Каунасқа сапармен барды және литвалық саясаткерлерді федерация құруға көндіруі күтілді. Алайда ол поляк мәдениетін жақтайтын литвалықтардың арасында ғана түсіністік тапты. 17 сәуірде литвалық саясаткерлер федерация туралы ұсыныстарды түбегейлі қабылдамады. Юргис Шаулис басқаратын литвалық делегация 13 және 23 мамырда Польша Премьер-Министрі Игнаци Ян Падеревскиймен, ал 21 мамырда Польша Мемлекет басшысы Йозеф Пилсудскиймен келіссөздер жүргізді. Вильнюсті басып алғаннан кейін күшейген поляк тарапы, ортақ сыртқы саясат, армия басшылығы, теміржол, қазына және почта кеңсесі бар федерация құруға талап етті, сонымен қатар Литваға қолайлы шекараларды белгілеуге уәде берді. Литва тарапы, керісінше, Вильнюсті астанасы ретінде тәуелсіз Литваны мойындауды талап етті. Келіссөздер сәтсіз аяқталды, оның жалғыз нәтижесі Варшавада литвалық консулдығының ашылуы болды.

According to the 1897 Russian census, the disputed city of Vilnius had a linguistic breakdown of 40% Jews, and 2% Lithuanian speaking; while Trakai uyezd had 59% Lithuanian and 11% Polish speaking population. According to the 1916 German census, Poles were the most numerous among all local nationalities and constituted 53% or 53.67% of the city's population, The Polish Self Defence was disbanded at the end of December, with all its former members formally absorbed into the Polish Army. On 2 January 1919, Poles took over Vilnius from the retreating Imperial German Army and the fighting with the city's Bolshevik Worker's Soviet (capturing around 1,000 weapons). Nonetheless, the last German soldiers left the city only on January 4. The Lithuanian government failed to organize a defense of Vilnius. Both the Polish and Lithuanian political leadership realized their inability to resist the invading Bolshevik forces. So, on , the Council of Lithuania evacuated from Vilnius to Kaunas. After some fighting, the local Polish forces lost Vilnius to the Bolsheviks on January 5. Lithuanians relied on the aid of German troops to stop the Red Army offensive before it reached Kaunas. At first, the Soviets were successful but this came to a halt in February 1919. On February 5, Poland signed an agreement with Germany regulating the withdrawal of the German army from western Belarus and giving the Polish army the opportunity to march eastward. On February 14, 1919, Polish troops came into contact with the Bolshevik army near Vawkavysk. On April 16, 1919, the Polish Army launched a wide ranging offensive against the Bolsheviks from Lida to Vilnius. On April 19, 1919, the Polish cavalry under Władysław Belina Prażmowski captured Vilnius. Lithuania was represented by Augustinas Voldemaras and Konstantinas Olšauskas, while Poland was represented by Adam Ronikier. On the other hand, Voldemaras battled negative propaganda that the Council of Lithuania was a German puppet, that Lithuanians harboured pro Bolshevik attitudes, or that Lithuania was too small and weak to survive without a union with Poland. Under article 87 of the Versailles Treaty, the Principal Allied Powers reserved to themselves the right to determine Poland's eastern frontier. The war situation and the unstable political situation in both countries did not facilitate contacts between the two governments. Lithuanians protested the presence of Polish troops on Lithuanian territory in early January 1919, but the information reached Warsaw when Vilinius was already in Bolshevik hands. The Poles responded on February 12 by rejecting Lithuanian demands for lands they considered their own, but offered to open direct diplomatic talks. The Lithuanian delegation reached Warsaw on April 18, a day before the entrance of Polish troops to Vilnius. Meanwhile, Michal Römer, a Lithuanian patriot and veteran of Polish Legions under Piłsudski, went to Kaunas on a mission, and was expected to convince Lithuanian politicians of federation. However, he only found understanding among Lithuanians of Polish culture. On April 17, Lithuanian politicians categorically rejected the federation's proposals. The Lithuanian delegation, led by Jurgis Šaulys, held talks with Polish Prime Minister Ignacy Jan Paderewski on May 13 and 23, and with Polish Head of State Józef Piłsudski on May 21. The Polish side, strengthened by its possession of Vilnius, insisted on the establishment of a federation, with a common foreign policy, army command, railroad, treasury and post office, promising to establish borders favorable to Lithuania. The Lithuanian side, on the other hand, demanded recognition of an independent Lithuania with Vilnius as its capital. The talks failed, with the only result being the establishment of a Lithuanian consulate in Warsaw, headed by .

Демаркациялық сызықтар

Елшілер конференциясы 1919 жылғы 18 маусымда алғашқы шекара сызығын салды. Гродно – Вильнюс – Динебург темір жолының батысына шамамен салынған бұл сызық этникалық құрамға емес, жердегі әскери жағдайға негізделген. Поляктар да, литвалықтар да бұл сызықтан қанағаттанбады. Польша Сыртқы істер министрлігі бұл сызықты қабылдамады, себебі ол поляк әскерлерінің Литваға дейін шегінуін қажет ететін еді. Сызық сонымен қатар Аугустовтан басқа, Сувалки аймағының барлығын литвалық жаққа қалдырды. Литвалықтар Вильнюс пен Гродноны поляктардың бақылауында қалдыруға наразылық білдірді. Неміс еріктілері Литвадан шығып, литвалық әскерлер солтүстік Литвада кеңес әскерлерімен шайқасқа түсіп жатқанда, Польша бұл шекара сызығын елемеді және өз күштерін кең фронт бойымен шығысқа қарай жылжытты. 18 шілдеде Фердинанд Фош екінші демаркациялық сызықты ұсынды, ол Фош сызығы деп аталды. Бастапқыда табысқа жеткен поляк армиясы 1920 жылғы маусымның басында орыс әскерлерінің қарсы шабуылынан кейін шегіне бастады. Көп ұзамай кеңес әскерлері Польшаның тәуелсіздігіне қауіп тудырды, олар Польша шекарасына жетіп, одан да өтті. 9 шілдеде Польша премьер-министрі Владислав Грабский Спа конференциясында кеңес әскерлерімен соғыста одақтас державалардан әскери көмек сұрады. Конференция поляк әскерлерінің Керзон сызығының артына шегінуін, кеңес әскерлерінің сызықтың шығысында тоқтауын, литвалық әскерлердің Вильнюсті бақылауға алуын және қалған дауларды Лондонда келіссөздер арқылы шешуді ұсынды. Грабский Вильнюстің берілуіне қарсы болды, бірақ Ұлыбритания премьер-министрі Ллойд Джорджтың қысымымен 10 шілдеде бұл шешімге келісті. Сонымен қатар, кеңес өкілдері мен литвалықтар 1920 жылғы 12 шілдеде қол қойылған кеңес-литвалық бейбіт шартына келісті. Ресей Литваның тәуелсіздігін мойындады және барлық аумақтық талаптарынан бас тартты. Шарт Литваның шығыс шегарасын белгіледі, оны литвалықтар Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін өздерінің заңды мемлекеттік шегарасы деп санай берді. Вильнюс облысы, оның ішінде Браслав (Бреслауя), Гродно (Гардинас), Лида (Лида) және Вильнюс Литваға тиесілі деп танылды. 6 тамызда ұзақ және қызу келіссөздерден кейін Литва мен Кеңес Ресейі Литваның танылған аумағынан ресейлік әскерлерді шығару туралы конвенцияға қол қойды. Алайда, әскерлер Польшада Қызыл Армия ауыр жеңіліске ұшырағаннан кейін ғана шегіне бастады.

The Conference of Ambassadors drew the first demarcation line on June 18, 1919. The line, drawn about west of the Grodno – Vilnius – Dyneburg Railway, was based on the military situation on the ground rather than ethnic composition. Neither Poles nor Lithuanians were content with the line. The Polish Ministry of Foreign Affairs rejected the line as it would require the Polish forces to retreat up to The line also left the entire Suwałki region, with exception of Augustów, on the Lithuanian side. The Lithuanians protested leaving Vilnius and Grodno under Polish control. As German volunteers were departing from Lithuania and Lithuanian forces were preoccupied with battles against the Soviets in northern Lithuania, Poland ignored the demacration line and moved its forces on a wide front deeper eastward. On July 18, Ferdinand Foch proposed the second demarcation line, known as the Foch Line. Initially successful, the Polish Army started retreating after Russian counterattacks in early June 1920. Soon the Soviet forces began to threaten Poland's independence as they reached and crossed the Polish borders. On July 9, Polish Prime Minister Władysław Grabski asked the Allied Powers in the Spa Conference for military assistance in the war with the Soviets. The conference proposed that the Polish forces would withdraw behind the Curzon Line, the Soviet forces would stop to the east of the line, the Lithuanian forces would take control of Vilnius, and all other disputes would be settled via negotiations in London. Grabski opposed the transfer of Vilnius, but under the pressure of British Prime Minister Lloyd George, agreed to the resolution on July 10. At the same time, the Soviets and Lithuanians negotiated the Soviet–Lithuanian Peace Treaty, which was signed on July 12, 1920. Russia recognized Lithuanian independence and withdrew any territorial claims. The treaty drew the eastern border of Lithuania, which the Lithuanians continued to claim as their de jure state border until World War II. Vilnius Region, including Braslaw (Breslauja), Hrodna (Gardinas), Lida (Lyda), and Vilnius, was recognized to Lithuania. On August 6, after long and heated negotiations, Lithuania and Soviet Russia signed a convention regarding the withdrawal of Russian troops from the recognized Lithuanian territory. However, the troops began to retreat only after the Red Army suffered a heavy defeat in Poland.

Аумақтық өзгерістер

Большевиктер 1920 жылдың 7 шілдесінде Литва аумағына жетіп, поляк әскерлерін ығыстыра берді. Литва әскері поляк әскерлерінің шегінуінен босаған аумақтарды қорғау үшін жылжып, 7 шілдеде Түрмантасқа, 9 шілдеде Тауранай мен Алантаға, 10 шілдеде Ширвинтос пен Муснинкайга, 11 шілдеде Кернева, Молетай және Гиедрайčiaiға, 13 шілдеде Майшиагала мен Пабрадеге жетті. 13 шілдеде поляк басшылығы Спа конференциясының шешіміне сәйкес Вильнюсті литвалықтарға беру туралы шешім қабылдады. Литвалықтар көшуге кірісті, бірақ олардың пойыздары Казимеришкес маңында поляк әскерлерімен тоқтатылды. Польша әскерлері литвалық әскерді өткізуге бұйрық алмады. Осы кешігу салдарынан 14 шілдеде Вильнюске бірінші болып большевиктер кірді. 15 шілдеде алғашқы литва әскерлері қалаға келген кезде, қала кеңес әскерлерімен бақыланатын болды. Польша қалада орыстардың болуын қалады, себебі бұл поляк әскері қарсы шабуыл жасағанда азырақ қиындықтар тудырар еді. Бітім шартына қарамастан, кеңес үкіметі қаланы литвалықтарға беруге ниеттенбеді. Шындығында, кеңес үкіметі Литва КСР-ін қайта құру мақсатымен Литва үкіметіне қарсы төңкеріс жасауды жоспарлап отырғандығы туралы белгілер болды. Вильнюстегі сәтсіздікке қарамастан, литвалықтар Сувалки аймағындағы аумақтарды бақылауды жалғастырды. 17 шілдеде Друскининкай, 19 шілдеде Виштитис, Пунск, Гиби және Сейни, 29 шілдеде Сувалки, 8 тамызда Аугустовты басып алды. Польша бөлімшелері, қоршауға түсіп, негізгі поляк күштерінен үзіліп қалудан сескеніп, Ломжаға қарай шегінді. Литва билігі қайтадан иеленген аймақтарда ұйымдасу жұмыстарын бастады.

Литваның бейтараптығы

Польша Литваның Польша-Совет соғысында бейтараптыққа қатысты талаптарын бұзғанын және, іс жүзінде, Кеңес Одағының одақтасы болғанын мәлімдеді. Кеңес-Литва бейбіт шартының құпия бабы Кеңес әскерлеріне Польшамен соғыс кезеңінде Кеңес Одағы мойындаған Литва аумағында еркін қозғалуға рұқсат берді. Бұл шарттың мәні – Кеңес әскерлері бұл аумақтың көп бөлігін басып алғандықтан және Польшамен соғыс жалғасқанда одан шығу мүмкін болмады. Ұлттар Лигасы дауды таратуға жасаған әрекеттерін тоқтатты. 1923 жылғы қаңтарда литвалықтар Клайпеда аймағын басып алғаннан кейін, Лига Литваның Клайпедадағы мүдделерін Вильнюстің жоғалтуының орнын толтыру үшін жеткілікті деп таныды. Лига 1923 жылғы ақпанда бейтарап аймақты бөліп, шекара сызығын белгіледі, ол 1923 жылғы наурызда ресми Польша-Литва шекарасы ретінде мойындалды. Литва бұл шекараны мойындамады. Кейбір тарихшылардың пікірінше, егер Польша Польша-Совет соғысында жеңіске жетпеген болса, Литва кеңестік әскерлер тарапынан басылып алынып, екі он жылдық тәуелсіздікке ие болмас еді.