Кіріспе

Француз-американдық нейробиолог (1924–2024)

Роджер Чарльз Луи Гильмен (ʁɔʒe ʃaʁl lwi ɡijmɛ̃; 11 қаңтар 1924 – 21 ақпан 2024) – француз-американдық нейробиолог. Ол 1976 жылы Ұлттық ғылым медалін, ал 1977 жылы нейрогормондар жөніндегі жұмысы үшін медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды, бұл сыйлықты сол жылы Эндрю Шалли мен Розалин Суссман Ялоумен бөлісті.

Өмірбаян

Бургундия университетінде бакалавриатты аяқтаған Гильмен 1949 жылы Лиондағы Медицина факультетінен медицина докторы (M. D.) дәрежесін алды, содан кейін Монреаль, Квебек, Канадаға Ханс Сельемен Монреаль университетінің Эксперименттік медицина және хирургия институтында жұмыс істеу үшін барды, онда ол 1953 жылы философия докторы (Ph. D.) дәрежесін алды. Сол жылы ол Хьюстон қаласындағы Бейлор медицина колледжінің профессоры болып жұмыс істеу үшін АҚШ-қа көшті. 1965 жылы ол АҚШ азаматы болды. 1970 жылы ол Ла-Холладағы Солк институтын құруға көмектесті, онда ол 1989 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін нейроэндокринология саласында жұмыс істеді. Гильмен мен Эндрю Шалли TRH және GnRH құрылымдарын жеке зертханаларда ашты. Гильменнің зертханасындағы осы ғылыми жаңалық процесі Бруно Латур мен Стив Вулгардың «Лабораториялық өмір» атты еңбегінде зерттелген. Гильмен басқа Нобель сыйлығының иегерлерімен бірге Біріккен Ұлттар Ұйымының Балалар құқықтары жөніндегі комитетінің делегациясынан 1995 жылдан бері Қытайда үй қамауында ұсталып отырған тибет баласы Гедхун Чоки Ниманы, 14-ші Далай-лама Тензин Гьяцзоның 11-ші Панчен-ламасы деп таныған, көру үшін өтінішхатқа қол қойды. Гильмен 2024 жылдың 11 қаңтарында 100 жасқа толды және келесі айда, 21 ақпанда Калифорния штатының Сан-Диего қаласында қайтыс болды.