Кіріспе

Эстониялық саясаткер (1957 жылы туған)

Рейн Ланг (4 шілде 1957 жылы туған) – эстондық саясаткер, 1995 жылдан бері Эстония реформа партиясының мүшесі және дипломат. Ол Андрус Ансиптің үшінші кабинетінде мәдениет министрі болды, кейін отставкаға кетті.

Жеке өмір

Ланг Тартуда дүниеге келген. Оның әкесі Хельсинкидегі Кеңес елшілігінде жұмыс істеуге тағайындалды; осының салдарынан Рейн Ланг Финляндияда өсіп, фин тілінде еркін сөйлей бастады. Ол Финляндия-Эстония қарым-қатынасын жақтап, қолдады. Ланг Таллин ағылшын колледжінде (бұрынғы Таллинның 7-ші орта мектебі) бастауыш және орта білім алды және 1980 жылы Тарту университетін заң мамандығы бойынша дипломмен бітірді. Ланг отбасымен бірге тұрады және 2007 жылға қарай бір жасөспірім қызы бар. Оның ең танымал бағдарламасы – апталық «Ортаңғы сағат» бағдарламасы – аңызға айналып, көбінесе Валдо Джахиломен байланысты әзілдердің тақырыбы болды. «Мемлекеттің жағдайы» да танымал болды. Медиа бизнесінен кеткеннен кейін Ланг 2001 жылдан 2003 жылға дейін Таллин қаласының вице-мэрі болып қызмет етті және 2003 жылдан 2005 жылға дейін Рийгикогу депутаты болды. Ол Рийгикогу спикерінің орынбасары және оның Еуропалық істер комитетінің төрағасы қызметтерін атқарды. 2005 жылы Ланг екі ай бойы, ақпаннан сәуірге дейін Сыртқы істер министрі болды. Сол кездегі премьер-министр Юхан Партстың отставкасынан кейін Андрус Ансип жаңа кабинет ұсынды; онда Ланг Әділет министрі болып тағайындалды және жаңа кабинет 2005 жылдың 12 сәуірінде ант берген кезде қызметке кірді. Эстонияның Әділет министрі ретінде Ланг Конституциялық Пилсенер жобасына қатысты. 2009 жылдың 21 мамырынан 4 маусымына дейін ол Ішкі істер министрінің міндетін атқарушысы да болды.

2004 жылғы баспасөз жауы

2004 жылы Эстония газеттер қауымдастығы Лэнгті "Жылдың баспасөз жауы" деп атады. Баспасөз хабарламасында берілген түсіндірмеде Лангтың баспасөзге деген жоғарыпарлық қатынасы айтылды, мысалы, ол округтік газеттің тілшісіне ақпарат алу туралы қосымша сұраулармен "мазаламауын" сұраған электрондық хаты келтірілді. Ланг бұл сипаттамамен келіспеді және Эстония газеттер қауымдастығының жетекшісі Тумас Лейто "қара нәсілділерді дарға асу" саясатын ұстанып отырғанын айтты.

Даулы "Дельфи заң жобасы"

2005 жылдың күзінде Лэнг веб-порталдардың қонақтары қалдырған анонимді пікірлер үшін жазалауға мүмкіндік беретін заң жобасын ұсынды. Эстондық Delfi веб-порталынан шыққан "Delfi заңы" деген атпен танымал болған бұл заң жобасы (Delfi.ee, көбінесе ұстамасыз пайдаланушы пікірлерімен байланысты), кеңінен сынға ұшырап, Рийгикогуда қабылданбады. Сыншылар, басқа мәселелермен қатар, Delfi компаниясының AS Trio LSL компаниясымен бәсекелесетін медиа концернге тиесілі екенін атап, министрдің бейтараптығына күмән келтірді. Заң жобасы 2006 жылдың маусым айында заңға айналды. "Delfi заңына" қатысты алғашқы сот процесін 2008 жылдың соңында Лео Пулст қозғатты. Бұл шарада Пип Уттонның фашизмге қарсы "Адольф" пьесасы қойылды, сахналық реквизит ретінде нацистік ту қолданылды. Шақыру қағазындағы қосымша түсіндірмеде Лэнг бұл шараның мерекелік киіммен келу тойы емес екенін, қонақтардан униформада немесе нацистік символдармен келу күтілмейтінін атап өтті. Ол эстон газетінен үш жыл бұрын болған оқиғаны еске түсірді, онда Принц Гарридің туған күніне арналған кеште жеңінде свастика болған. Бұл жағдай эстондық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. Лэнг түсіндірме мақаласында: "Эстония Республикасы нацистік қылмыстарды айыптайды және менің туған күніме фашизмді жек көретін адамдар қатысты".

"Викигейт" оқиғасы

2007 жылдың 23 шілдесінде Лэнгтің ағылшын Уикипедиядағы мақаласын "Kairioun" деп танысқан пайдаланушы өңдеп, Лэнгтің туған күніне байланысты үлкен дауды алып тастады. Бұл жойылған бөлімдер үнемі қалпына келтірілгеннен кейін, Gerog112 атты тағы бір пайдаланушы ұқсас жойылған әрекеттерді көп рет жасады, нәтижесінде өңдеу құқықтары 24 сағатқа шектелді (кейде қателікпен үш айлық шектеу деп хабарланды) және эстон тілінде бірқатар қызық мәлімдемелер жасады. Жаңалықтар Kairioun пайдаланушысын Лангтың кеңесшісі Kairi Õun екенін анықтады, бұл оқиғаға кеңінен жариялым жасауға әкелді, ал Хенрик Рунемаа Tehnokratt-тағы талдау кезеңінде оны "Викигейт" деп атады. Gerog112-нің нақты кім екені әлі белгісіз.