Кіріспе

Кеңес Социалистік Республикалар Одағы (КСРО) алғаш рет 1952 жылы Олимпиада ойындарына қатысып, одан кейін жазғы және қысқы ойындарға 18 рет қатысты. Жазғы Олимпиада ойындарында тоғыз рет қатысқан совет командасы алтын медальдардың жалпы саны бойынша бірінші орынға үш рет, екінші орынға үш рет ие болды және Жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ-тың үстемдігіне ең үлкен қарсыласы болды. Сондай-ақ, команда алтын медальдар санында жеті рет бірінші орынға, қысқы Олимпиада ойындарында тоғыз рет қатысып екінші орынға екі рет ие болды. Кеңес Одағының табысы халықаралық аренадағы саяси мақсаттарын іске асыру үшін спортқа жасалған ауқымды мемлекеттік инвестициялармен байланыстырылады. 1917 жылғы қарашадағы Ресей революциясы мен Ресей азамат соғысынан (1917–1922) кейін КСРО идеологиялық себептермен халықаралық спорттық жарыстарға қатыспады. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыстан (1939–1945) кейін Олимпиада ойындарында үстемдік етуді совет шенеуніктері мен басшылары коммунизмді насихаттаудың тиімді тәсілі деп қарастырды. КСРО Олимпиада комитеті 1951 жылғы 21 сәуірде құрылды, ал Халықаралық Олимпиада Комитеті (ХОК) жаңа ұйымды өзінің 45-ші сессиясында (1951 жылғы 7 мамыр) мойындады. Сол жылы совет өкілі Константин Андрианов ХОК мүшесі болғанда КСРО ресми түрде Олимпиада қозғалысына қосылды. 1952 жылғы Хельсинкиде өткен жазғы Олимпиада ойындары совет спортшылары үшін алғашқы Олимпиада болды. 1952 жылғы 20 шілдеде Нина Ромашкова әйелдер арасында дискіні лақтырудан жарысып, совет спорты тарихындағы алғашқы Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. Ромашкованың осы жарыста көрсеткен нәтижесі (51,42 м) сол кездегі жаңа Олимпиада рекорды болды. 1956 жылғы Кортина-д'Ампеццода өткен қысқы Олимпиада ойындары совет спортшылары үшін алғашқы қысқы Олимпиада болды. Онда Любовь Козырева 10 км қашықтықтағы әйелдер арасындағы шаңғы жарысында жеңіске жетіп, совет спорты тарихындағы алғашқы қысқы Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. КСРО 1980 жылғы Мәскеуде өткен жазғы Олимпиада ойындарын қабылдады. АҚШ және көптеген басқа елдер Ауғанстанға КСРО-ның басқыншылығына наразылық білдіріп, бұл Ойындарды бойкоттады; КСРО 1984 жылғы Лос-Анджелестегі Ойындарды бойкоттауға жетекшілік етті. КСРО 1991 жылғы 26 желтоқсанда таратылғанымен, КСРО Олимпиада комитеті 1992 жылғы 12 наурызға дейін ресми түрде жұмыс істеді. 1992 жылы 15 бұрынғы Кеңес Республикасының 7-сі Біріккен команда ретінде жарысқа қатысып, Альбертвилль ойындарында Олимпиада туы астында жүріп, медальдар есебінде екінші орынды иеленді. Біріккен команда сол жылдың соңында Барселона ойындарында да өнер көрсетті (бұрынғы 15 республиканың 12-сі қатысқан), және сол ойындарда медальдар бойынша бірінші орынды жеңіп алды.

Медаль кестелері

*Көгілдір шекара турнирдің өз жерінде өткенін көрсетеді.

Дау

Советтік Олимпиада құрамасы әуесқойлық ережелерін сақтамай, одан тысқары шығумен танымал болды. Барлық совет спортшылары номиналды жұмыс істейтін, бірақ шын мәнінде мемлекеттік қолдау алып, толық уақыт жаттығудан өтетін. Көптеген сарапшылардың пікірінше, бұл Кеңес Одағына студент немесе нағыз әуесқой спортшылары бар АҚШ және басқа батыс елдерінен үлкен артықшылық берді. Дейін, 1968 жылдан кейін Кеңес Одағы жүлделер кестесінде бірінші орынды монополиялап алды және күйрегенге дейін 1984 жылғы қысқы ойындарда бір рет ғана екінші орынға түсті, ол да Шығыс блогының тағы бір елі – ГДР болды. Әуесқойлық ережелері тек 1980-ші жылдардың аяғында ләждетілді және КСРО құлағаннан кейін 1990-шы жылдары толығымен жойылды.

Допинг қолдану

Британдық журналист Эндрю Дженнингстің сөзіне қарағанда, КГБ полковнигі агенттік қызметкерлерінің Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) допингке қарсы күрес органдарының өкілдері болып танылып, допинг-тесттерді жорықтап, совет спортшыларын "осы зор еңбектердің арқасында құтқарып алғанын" айтқан. 1980 жылғы жазғы Олимпиада туралы 1989 жылғы австралиялық зерттеуде: "Мәскеу ойындарында медаль жеңіп алғандардың ішінде, әсіресе алтын медаль жеңіп алғандардың ішінде, қандай да бір препаратты қолданбаған адам жоқ деуге болады: көбінесе бірнеше түрлі препараттарды қолданған. Мәскеу ойындарын "Химияшылар ойындары" деп атағанның өзі жөн болар еді" делінген. 2016 жылы қолға түскен құжаттар Совет Одағының 1984 жылғы Лос-Анджелес жазғы Олимпиадасына дайындық мақсатында жеңіл атлетикада мемлекеттік допинг жүйесін құру жоспарларын көрсетті. Бұл құжат елдің Олимпиаданы бойкоттау туралы шешіміне дейін жасалған және бағдарламаның стероидтерді қолдануы мен оны одан әрі жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды қамтиды.

Тушылар туралы дау

Кеңес шенеуніктері туды алып жүретін адамның тартымды, денесі күшті және еңбек еткен спортшы болуын күтті. Ол Олимпиада салтанатында туды бір қолымен, қандай да бір тіреу құралсыз алып жүруі керек еді. Бұл өте қиын физикалық міндет болды, өйткені 1960 жылдары тудың салмағы ауыр болатын, ал күрт жел физикалық жүктемені одан әрі арттыруы мүмкін еді. Сондықтан жазғы Олимпиада ойындарының ашылу салтанатында Совет туын көтеруге ауыр салмақ көтерушілер немесе күресшілер іріктелді, олар ертең жарысқа қатысуға міндетті болмады.