Кіріспе
Дэвид Жоррис (шамамен 1501 – 25 тамыз 1556, кейде Ян Жорисс немесе Жориссон; бұрын ағылшын тілінде Дэвид Горж деп аталған) 1540 жылға дейін Нидерландыдағы маңызды анабаптист көшбасшысы болды.
Өмір
Жорис, мүмкін, Фландрияда дүниеге келген, Мариетте Ян де Гортерсдохтер мен Георгиус Жорис де Команның, әуесқой актер және дүкенші ұлы. Ол Мелхиор Хоффманның шәкірті болды. Кәсібі бойынша Дэвид Жоррис шыны суретшісі немесе жылтыр қағаз суретшісі болды, бұл өнерді Антверпенде үйренді; 1522 жылы ол Солтүстік Голландиядағы Энхуйзен қаласындағы шіркеудің терезелерін бояды. 1524 жылы ол Диркген Виллемске үйленді, сонымен қатар Мартин Лютердің реформация қозғалысына қызығушылық танытты. 1528 жылы Көктем мерекесінде ол процессиямен әкелінетін қасиетті нысанға құрметсіздік жасады; оны ұят тұғынына қойды, тілі тесілді және үш жылға Делфттен қуылды. Оның шайтан мен табиғи емес зұлымдық туралы рационалистік көзқарасы осы оқиғаға қарсы келеді. Дэвид Жоррис шайтанды аллегория ретінде түсіндіруде Томас Гоббс, Джон Эппс және Джон Томас сияқты ойшылдардың пікірлерін болжады. Ол үш дәуір теориясын өз мақсатына орай бейімдеді: ескісі, Әке туралы аянмен, жаңасы, Ұл туралы аянмен және соңғысы немесе Рух дәуірімен.
Шығармалары
Оның голланд тілінде жазған еңбектері 1524 жылдан бастап үздіксіз ағып жатты (бірақ 1529 жылға дейін олардың ешқайсысы қолға тиген жоқ) және саны 200-ден асты. Оның ең маңызды еңбегі – «T Wonder Boeck» (жазылған мерзімі 1542 жыл, екі бөлікке бөлінген; 1551 жыл, көркемдеп қайта басылған, төрт бөлікке бөлінген; екі басылым да автор аты-жөні көрсетілмейді). Оның танылуына ең басты себеп – соңғы бөлімінде «Restitutio Christi» фразасын қолдануы, бұл Серветке «Christianismi Restitutio» (1553) деген атты ұсынған болып көрінеді. Бірінші басылымда автордың монограммасымен қол қойылған «жаңа адам» бейнесі бар, ол, шамамен, өзінің портреті ретінде салынған; ол 1607 жылы түсірілген және Александр Росс өзінің «Pansebeia» (1655) еңбегінің қосымшасында жариялаған, ал П. Буркхардт 1900 жылы идеалдандырған портретке ұқсас. Тағы бір еңбегі – «Verklaringe der Scheppenissen» (1553) Жаратылыс кітабын мистикалық тұрғыдан қарастырады, бұл Бёме, Сведенборг және басқалардың сүйікті тақырыбы.
'T Wonder Boeck (n. d. 1542, divided into two parts; 1551, handsomely reprinted, divided into four parts; both editions anonymous). Its chief claim to recognition is its use, in the latter part, of the phrase Restitutio Christi, which apparently suggested to Servetus his title Christianismi Restitutio (1553). In the first edition is a figure of the "new man," signed with the author's monogram, and probably drawn as a likeness of himself; it fairly corresponds with the alleged portrait, engraved in 1607, reproduced in the appendix to Alexander Ross's Pansebeia (1655), and idealized by P. Burckhardt in 1900. Another work, Verklaringe der Scheppenissen (1553) treats mystically the Book of Genesis, a favourite theme with Böhme, Swedenborg and others.