Кіріспе
Американдық астроном Каролин Хёрлес (24 қараша 1934 – 13 ақпан 1987) – американдық астроном және Американың өзгермелі жұлдыздарды бақылаушылар қауымдастығының еңбегі үшін марапат алған жеңімпазы. Өмірі бойында ол шамамен 78 876 астрономиялық байқау жүргізді.
Carolyn Hurless (November 24, 1934 – February 13, 1987) was an American astronomer and an American Association of Variable Star Observers merit award winner. She made an estimated 78,876 astronomical observations in her lifetime.
Өмір
Кэролин Хёрлес 1934 жылғы 24 қарашада Лима, Огайо штатында Франк Р. Клазернер мен Шарлотта Джейн Фостер Клазернер отбасында дүниеге келген. Хёрлес өзінің ұстазы Лесли Пелтиерден үйренген өте әлсіз өзгермелі жұлдыздарды анықтау үшін "қатты дем алу" деп атаған әдісін қолданды. Бұл техника көзді телескоптың окулярына тигізбей, мұрын арқылы тез дем алудан тұрады. Бұл ми мен көзге оттегінің ағынын күшейтеді, осылайша сергектік артады. Содан кейін, аспан кеңістігін қарау кезінде тыныс алу мұрын арқылы баяулау керек, ал нысанаға назар аударғанда қайтадан жылдамдауы тиіс. Жарық қисықтарын зерттеуден басқа, Хёрлес өмірі бойы өзгермелі жұлдыздарды ашу және бақылаумен айналысты. Бұл жұлдыздардың көрінуі жұлдыздың өзінің жарқырауына (ішкі фактор) немесе Жер атмосферасына жететін сәулелену мөлшеріне (сыртқы фактор) байланысты өзгеретін жұлдыздар болып табылады. Оның алғашқы өзгермелі жұлдызды бақылауы Сигнус шоқжұлдызындағы карлик жаңа жұлдыз – SS Cygni болды. Карлик жаңа жұлдыздар – термоядролық әрекеттердің нәтижесінде энергияның өзгеруіне байланысты жарқырауы өзгеретін, қасіретті типтегі ішкі өзгермелі жұлдыздар класы. SS Cygni 1896 жылы ашылғаннан бері шамамен 800 қасіретті жарылысқа ұшырады. Хёрлес 1959 жылы Пелтиердің жетекшілігімен 8,1 – 12,0 шамасындағы мұндай жарылыстың бірін байқады.
Өзгермелі көзқарастар туралы хабарландыру
Өзгермелі көзқарастардың бастапқы мақсаты, бақылаушылардың өздерін және олардың байқауларын сипаттауға арналған аламат ретінде қызмет ету еді. Бұл хабарлама танымал болды, жазбалар мен мақалалардың көлемі ұлғайып, тіпті толыққанды жарияланған мақалалар да жариялана бастады. Жазылушылардың көпшілігі – басқа белсенді бақылаушылар еді, олар жазғы жиналыстар үшін Хурлз үйіне жиналатын. Хурлз ақырында хабарламаны тоқтатып қойды, себебі ол тым ұзын болып, жазылушылардың саны артып, оны шығаруға кеткен шығындар тым ауыр болды.
Өлім туралы мәлімет
Матей, Джанет: Кэролин Дж. Хёрлес, 1934 – 1987: AAVSO-ның белсенді өкілі. Американдық өзгермелі жұлдызды бақылаушылар қауымдастығының журналы, 16-том, № 1, 35–36 беттер.