Күнге қарсы шағылыс: Ғарыштық шаңнан туындаған оптикалық құбылыс
Gegenschein
Күн сәулесінің ғарыздық шаңнан шағылуынан туындайтын Gegenschein құбылысы – әдемі әрі сирек кездесетін оптикалық эффект. Астрономия, ғарыш шаңы, оптика.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Планетааралық шаңның шағылысуының оптикалық әсері
Optical effect of interplanetary dust reflections
Gegenschein (['/ɡ//eɪ//ɡ//ən/,/ʃ//aɪ//n/];) немесе қарсы жарқырау – түнгі аспандағы антисоллярлық нүктеде орналасқан әлсіз жарқыраған дақ. Бұл оптикалық құбылыс, күн сәулесінің планетааралық шаңнан кері шашырауынан туындайды және зодиактық жарық пен оның зодиактық жарық белдесінің бір бөлігі болып табылады.
Gegenschein ('/ɡ//eɪ//ɡ//ən/,/ʃ//aɪ//n/; ; ) or counterglow is a faintly bright spot in the night sky centered at the antisolar point. The backscatter of sunlight by interplanetary dust causes this optical phenomenon, being a zodiacal light and part of its zodiacal light band.
Түсіндірме
Гегенсхайн – планетааралық шаңнан шашыраған күн сәулесі. Осы шаңның көп бөлігі Күнді эклиптика жазықтығына жақын орбитада айналады, ал бөлшектердің концентрациясы Жер-Күн жүйесінің ортасында болуы мүмкін. Гегенсхайн зодиактық жарықтан шаң бөлшектеріне түскен күн сәулесінің жоғары шағылу бұрышымен ерекшеленеді. Ол зодиактық жарық пен зодиак шоқжұлдызының әлсіз жолағында Күнге тікелей қарсы, 8–10° көлеміндегі сәл жарқыраған эллипстік дақ түзеді. Гегенсхайнның қарқындылығы салыстырмалы түрде жоғарылайды, себебі әрбір шаң бөлшегі толық фазада көрінеді, оның шамасы +5-тен +6-ға дейін, ал беттік жарықтығы +10-нан +12-ге дейін шама диапазонында өте төмен болады.
Like zodiacal light, gegenschein is sunlight scattered by interplanetary dust. Most of this dust orbits the Sun near the ecliptic plane, with a possible concentration of particles centered at the point of the Earth–Sun system. Gegenschein is distinguished from zodiacal light by its high angle of reflection of the incident sunlight on the dust particles. It forms a slightly brighter elliptical spot of 8–10° across directly opposite the Sun within the dimmer band of zodiacal light and zodiac constellation. The intensity of the gegenschein is relatively enhanced because each dust particle is seen at full phase, having a difficult to measure apparent magnitude of +5 to +6, with a very low surface brightness in the +10 to +12 magnitude range.
Тарих
Жалпы, гегенсхайнды алғаш рет 1730 жылы француз иезуит астрономы және профессоры (1692–1776) сипаттаған. Алдағы бақылауларды 1799–1803 жылдар аралығында Оңтүстік Америка саяхатында неміс зерттеушісі Александр фон Гумбольдт жасаған деп есептеледі. Гумбольдт алғаш рет неміс тіліндегі Gegenschein терминін қолданды. Алайда, 2021 жылы Техас мемлекеттік университетінің астрономы және профессоры Дональд Олсон жүргізген зерттеулер 1854 жылы Даниялық астроном Теодор Бёрсеннің оны алғаш байқап, сипаттағанын анықтады, бірақ Бёрсен Пезенас оны бірінші байқаған деп ойлаған. Олсон Пезенастың шын мәнінде байқаған нәрсе – солтүстік сияқты құбылыс болғанын, себебі ол оны қызыл түсті жарқырау деп сипаттады; Олсон Пезенас байқаған күні Еуропа мен Азияның әртүрлі аймандарынан солтүстік сияқты белсенділік туралы көптеген хабарламаларды тапты. Гумбольдт есебінде күн батқаннан кейін батыс және шығыс көкжиектерінде жарқыраған үшбұрышты дақтар сипатталған, ал нағыз гегенсхайн жергілікті түннің ортасында, аспанда ең биік болған кезде жақсы көрінеді. Бёрсен 1854 жылы гегенсхайнды толық зерттеудің алғашқы нәтижелерін жариялады. Т. В. Бекхаус оны 1876 жылы, ал Эдвард Эмерсон Барнард 1882 жылы тәуелсіз түрде ашты. Қазіргі уақытта, жарық ластануының салдарынан әлемнің көптеген елді мекендерінде гегенсхайнды көру мүмкін емес.
It is commonly stated that the gegenschein was first described by the French Jesuit astronomer and professor (1692–1776) in 1730. Further observations were supposedly made by the German explorer Alexander von Humboldt during his South American journey from 1799 to 1803. It was Humboldt who first used the German term Gegenschein. However, research conducted in 2021 by Texas State University astronomer and professor Donald Olson discovered that the Danish astronomer Theodor Brorsen was actually the first person to observe and describe one in 1854, although Brorsen had thought that Pézenas had observed it first. Olson believes what Pézenas actually observed was an auroral event, as he described the phenomenon as having a red glow; Olson found many other reports of auroral activity from around Europe and Asia on the same date Pézenas made his observation. Humboldt's report instead described glowing triangular patches on both the western and eastern horizons shortly after sunset, while true gegenschein is most visible near local midnight when it is highest in the sky. Brorsen published the first thorough investigations of the gegenschein in 1854. T. W. Backhouse discovered it independently in 1876, as did Edward Emerson Barnard in 1882. In modern times, the gegenschein is not visible in most inhabited regions of the world due to light pollution.