Кіріспе

Адалберт (сондай-ақ Адельберт немесе Альберт; шамамен 1000 – 16 наурыз 1072) 1043 жылдан өліміне дейін Бремен архиепископы болды. "Солтүстіктің викарийі" деп аталған ол Киелі Рим империясының маңызды саяси тұлғасы, папаның өкілі және император Генрих IV-нің регенттерінің бірі болды.

Өмір

Адалберт, мүмкін, Саксониядағы Гассегаудағы Госек қамалында дүниеге келген, 1038 жылдан бері Саксония граф-палатині қызметін атқарған Госек графы Фредерик пен оның әйелі Веймарлық Агнестің ұлы болған. 1042 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, оның орнын Адалберттің ағалары Дедо мен Фредерик II иеленді. Адалберт діни мансапқа дайындалды және 1032 жылы Гамбург-Бремен архиепископының субдиаконы, кейін Гальберштадт соборының провосты, ал 1043 немесе 1045 жылы Гамбург-Бремен архиепископы болды. Ол Скандинавия түбегінде және Венд жерлерінің көп бөлігінде, сондай-ақ Эльбадан солтүстікке қарайғы барлық территорияда билік етті. 1045 жылы император Генрих III-тің христиандыру науқанына қатысып, 1046 жылы онымен бірге Римге сапар шекті. Адам Бременнің айтуынша, Адалберт папалыққа үміткерліктен бас тартқан, нәтижесінде Клемент II сайланды, ол вендтерді дінге көшіруді жалғастырды. Адалберт өзінің діни орталығының ықпалын, осы арқылы Киелі Рим империясының ықпалын арттыруға тырысты, бірақ Скандинавияда Англиядан және басқа елдерден келген миссионерлік епископтардан бәсекелестікке тап болды, олар кейде билеушілер мен қарапайым халықтан үлкен қолдау тапты. Дания королі Свейн II императорға және папа Лев IX-қа өз архиепископын беруді сұрады, бұл Гамбург үшін екі жүз жылдық христиандықтан кейін жеміс бере бастаған жерлерді жоғалтуды білдіретін еді. Бұл талқылау Папаның (1054) және Императордың (1056) қазасымен тоқтатылды. Содан кейін Адалберт императорлық сарайдағы ықпалын жоғалтты, ал жас император Генрих IV Кельн архиепискобы Анноның ықпалына түсті. Алайда, Адалберт Генрихтің білімін бақылауға алып, ақырында Анноның сенімі мен құрметін жеңіп алды, бірақ 1066-69 жылдары тағы да сарайдан кетуге мәжбүр болды. Адам Бремен архиепископ Адалберттің мінезін былай сипаттайды: Ол жомарт, салмақты және құлшынысты болғанымен, оның мінезі бағынбайтын мақтанышпен бүлінген, осының салдарынан оны ең қараңғы түстермен бейнелеген. Ол 1072 жылы Госларда қайтыс болды.