Кіріспе

Ассириялық ақын және ұлтшыл Наум Ильяс Якуб Палах (1868 жылғы ақпанның 5-і – 1930 жылғы ақпанның 5-і), көбінесе Наум Файк (Naˁum Fayëq) деп танылады, ХХ ғасырдың басында қазіргі ассириялық ұлтшылдықтың негізін қалаушылардың бірі ретінде еске алынатын ассириялық ақын, журналист және мұғалім болды. Ол өмірі бойында ұстаз және жазушы болып жұмыс істеді. Сириялық православиелік христиан ретінде, ол сириялық христиандар арасындағы бірліктің маңыздылығын баса көрсетіп, өзінің қауымын "тайпалық санадан" арылуға үндеді.

Ерте өмір

Ол Осман империясының Дияр-и-Бекр (қазіргі Диярбакыр) қаласында дүниеге келді және жеті жасында білімін бастады. Бастауыш мектепті бітірген соң, ол жергілікті "Ежелгі сириялықтар бауырластығы" құрған жергілікті гимназияға барды. Ол 8 жыл бойы мектепте классикалық сирия, османдық түрік және араб тілдерінде білім алды. Наум сонымен қатар парсы және негізгі француз тілдерін де үйренді. Әке-шешесі қайтыс болғаннан кейін ол еңбек ағасы Томаспен бірге тұрып, 1888 жылы Диярбакырға жақын ауылда мұғалім болып жұмыс істеді. Диярбакырға оралғанға дейін Үрфа, Адыяман және Хомста сабақ берді.

Әдеби шығармалары

Наум сирия тілі мен халқы туралы көптеген кітап жазған. 1908 жылғы жас түркі төңкерісінен кейін Осман империясының екінші конституциясы жарияланды, сөз бостандығына қойылған шектеулер алынды. 1910 жылы Наум православие, католик және протестант сирия қауымдары үшін "Каукаб Маднхо" ("Шығыстың жұлдызы") атты газет шығара бастады. "Шығыстың жұлдызы" газеті толықтай сирия алфавитімен жазылған, бірақ ішінде Осман түрік, классикалық сирия және араб тілдеріндегі мақалаларымен үш тілдік болды. Бұл газет, Ашур Юсифтің газетімен бірге, Осман империясының сириялық христиан қауымдарында ассириялық ұлтшылдықтың пайда болуын көрсетті. 1911 жылы Осман империясы мен Италия Ливия провинциясы үшін күреске түскеннен кейін, Наум, сол аймақтағы басқа христиандар сияқты, мұсылман қауымынан наразылық көріп, 1912 жылы АҚШ-қа қашып кетті. Ол 1909 жылдан 1915 жылға дейін Габриэль Бояджи шығарған "Intibah" ܐܢܬܒܗ (Cirutho ܥܝܪܘܬܐ, ағылшын тілінде: Awakening) газетіне жазуға кірісті. Кейіннен ол 1916 жылы "Бет Нахрин" газетін құрды және Швециядағы Ассирия федерациясының басылымы ретінде бүгінге дейін сол атпен шығарылатын "Хюйодо" журналының бас редакторы болды.

Өлім

1927 жылы әйелінің қазасы Наумға қатты әсер етті. Ол 1930 жылы Нью-Джерсиде өкпе ауруынан қайтыс болды. "Наум Файқ" күні жыл сайын 5 ақпанда тойланады. Салтанатты шаралар көбінесе Сирияда, АҚШ-та және Еуропаның түрлі елдерінде өтеді.