Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Астрономиялық объект
Astronomical object
1882 жылғы Ұлы комета, ресми түрде C/1882 R1, 1882 II және 1882b деп белгіленген, 1882 жылдың қыркүйегінде өте жарық болған комета. Ол Крейц Күнге жақын өтетін кометалар тобының мүшесі, перигелийде Күннің фотосферасына өте жақын келетін кометалар отбасы. Комета перигелийде Күннің жанында күндізгі аспанда көрінетіндей жарық болды. Комета Жерге ең жақын 1882 жылдың 16 қыркүйегінде 0,99 АЕ қашықтықта келді, ал келесі күні, 17 қыркүйекте, перигелийге (Күнге ең жақын нүктесіне) жетті.
The Great Comet of 1882 formally designated C/1882 R1, 1882 II, and 1882b, was a comet which became very bright in September 1882. It was a member of the Kreutz Sungrazers, a family of comets which pass within of the Sun's photosphere at perihelion. The comet was bright enough to be visible next to the Sun in the daytime sky at its perihelion. The comet made its closest approach to Earth on 16 September 1882 at 0.99 AU and then came to perihelion (closest approach to the Sun) the next day on 17 September.
Ашылу
1882 жылдың қыркүйек айында комета таңертеңгі аспанда пайда болды. Мағлұматтарға сәйкес, ол алғаш рет 1882 жылдың 1 қыркүйегінде Жақсы Үміт мүйісінен және Ғиней шығанағынан байқалған, ал келесі бірнеше күнде оңтүстік жарты шардағы көптеген бақылаушылар жаңа комета туралы хабарлады. Кометаның байқалуын алғаш рет тіркеген астроном – Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласындағы Корольдік обсерваторияның бас ассистенті В. Х. Финлей. Финлей 7 қыркүйектегі GMT сағат 16:00-де жасаған байқауында кометаны бейтарап тығыздық фильтрі арқылы, транзит сәтіне дейін, Күннің шеті "қайнап тұрған" кезде дейін бақылады. Финлей кометаның көзден өте күрт жоғалып кеткенін және оның Күн бетінде ешқандай із қалдырмағанын атап өтті.
The comet appeared in the morning skies of September 1882. Reports suggest that it was first seen as early as 1 September 1882, from the Cape of Good Hope as well as the Gulf of Guinea, and over the next few days many observers in the southern hemisphere reported the new comet. The first astronomer to record observations of the comet was W. H. Finlay, the Chief Assistant at the Royal Observatory in Cape Town, South Africa. Finlay's observation on 7 September at 16h GMT At the Cape, Finlay observed the comet with the aid of a neutral density filter right up until the moment of transit, when the Sun's limb was "boiling all about it". Finlay noted that the comet disappeared from view very suddenly, and no trace of it could be seen against the Sun's surface.
Перигелийден кейінгі эволюция
Перигелийден өткеннен кейін комета қараңғы аспанға көшті, және Күннен алыстаған сайын әлсірегенімен, аспандағы ең айқын нысандардың бірі болып қала берді. 30 қыркүйекте Финлей және Э. Э. Барнард сияқты бақылаушылар комета ядросының созылғанын байқады.
After its perihelion passage, the comet moved into dark skies, and although it faded as it receded from the Sun it remained one of the most prominent objects in the sky. On 30 September, observers, including Finlay and E. E. Barnard, began to notice that the comet's nucleus was elongated
Орбиталық зерттеулер
Кометаның орбитасын зерттеу 1882 жылғы Ұлы кометаның C/1843 D1 және C/1880 C1 кометаларында байқалған бұрынғы үлкен кометалармен салыстырғанда дерлік бірдей траекториямен қозғалғанын көрсетті. (C/1965 S1) – оның екі туысқан фрагменті. Б.з.б. 371 жылы пайда болған комета осы топтың бастауы болуы мүмкін. Қазір C/1843 D1, C/1880 C1, C/1882 R1, C/1887 B1, C/1963 R1, C/1965 S1 және C/1970 K1 кометаларының Крейц Күнге жақын ұшатын кометалар отбасының мүшелері екендігі анықталды, олардың барлығы бір кометадан тараған. Қазіргі модельдер бұрынғы әдебиеттерде жиі айтылатын, б.з.б. 372 жылы пайда болған атақты кометаның Күнге жақын ұшатын кометалардың түпкі атасы екендігі туралы пікірді қолдамайды. Б.з.б. 372 жылы пайда болған кометаға көбінесе Аристотель байланыстырылады, ол және оның замандастары бұл кометаны өз жазбаларында сипаттаған. Алайда, Аристотель комета пайда болған кезде он екі жаста болса, ал оны жазған тарихшы Каллистен Олинфтан он жыл кейін дүниеге келді. Сондықтан олардың баяндамаларын куәгерліктер деп қарауға болмайды. Сонымен қатар, сол кездегі қытай әдебиетінде бұл комета туралы ешқандай мәлімет жоқ. Оның орнына, 423 жылдың ақпан айындағы немесе 467 жылдың ақпан айындағы, шамамен 700 жылдық орбиталық периоды бар комета қазір Күнге жақын ұшатын кометалардың ықтимал ата-бабасы саналады. 1882 жылғы Ұлы кометаның фрагменттері 2487 (А) және 2719 (D) жылдары қайта оралуы күтілуде.
Studies of the orbit of the comet showed that the Great Comet of 1882 was moving on an almost identical path to previous great comets seen in C/1843 D1 and C/1880 C1. (C/1965 S1) are two of its sister fragments. The comet of 371 BC may have been the source of the group. It is now well established that the comets C/1843 D1, C/1880 C1, C/1882 R1, C/1887 B1, C/1963 R1, C/1965 S1, and C/1970 K1 are all members of a family known as the Kreutz Sungrazers, which are all descended from one comet. Current models do not support the frequent supposition in the prior literature that the famous comet of 372 BC is in fact the ultimate parent of the Sungrazers. The comet of 372 BC is often associated with Aristotle who, along with others from his time, described that comet in his writings. However, Aristotle was only twelve at the time of the comet's appearance and the historian, Callisthenes of Olynthus, who also wrote about it was born ten years after its appearance. Consequently, their reports should not be taken as eyewitness accounts. Further, there is no mention of the comet in Chinese literature of the time. Instead either the comet of February 423 or of February 467 with orbital periods of around 700 years is now considered the likely progenitor of the Sungrazers. Fragments of the Great Comet of 1882 should return around 2487 (A) to 2719 (D).