Кіріспе

Испанияның Гранада және Альмерия қалаларындағы табиғи және тарихи аймақ Альпуджарра (alpuˈxara, арабша: al bussarat) – Испанияның Андалусиядағы табиғи және тарихи аймақ, Сьерра-Неваданың оңтүстік беткейлерінде және іргелес аңғарда орналасқан. Орташа биіктігі теңіз деңгейінен жоғары. Ол екі провинция, Гранада және Альмерияға созылады; кейде көпше түрінде "Лас Альпуджаррас" деп аталады. Бұл атаудың араб тілінен шыққан бірнеше түсіндірмелері бар: ең сенімдісі – ол "жайылымдардың сіррасы" дегенді білдіретін аль-башараттан (البَشَرَات) алынған. Гранададағы бөлігінің әкімшілік орталығы – Оргива, ал Альмериядағы бөлігінің әкімшілік орталығы – Альхама-де-Альмерия. Сьерра-Невада батыстан шығысқа қарай шамамен 80 км-ге созылады. Ол Испанияның құрлықтағы ең биік тауын қамтиды: Мулхасен тауы. "Sierra nevada" термині қарлы алаптың бар екендігін, тұрақты қар мен мұздың жиналуын білдіреді. Алайда, Альпуджаррада қардың көп бөлігі көктем мен жаз айларында еріп, Сьерраның оңтүстік беткейлері жыл бойы жасыл және құнарлы болып қалады, жаздың ыстығына қарамастан. Су сансыз бұлақтардан ағып шығады; адамдар оны терассалық егістіктерге және ауылдарға бағыттап, пайдаланады. Зәйтүн ағаштары төменгі беткейлерде және Оргивадан Кадьарға дейін созылған аңғарда өсіріледі, одан Гуадалфео өзені ағып өтеді. Судың көптігі, қолайлы климат және құнарлы топырақ жүзім, цитрус және басқа да жемістерді өсіруге мүмкіндік береді. Бұл аңғар мен теңіз арасындағы төбелерде шарап өндірісі дамып келеді, ал оңтүстік беткейлерінде миндаль ағаштары гүлдейді. Альпуджарраның шығыс жағы, Альмерия провинциясындағы Угихарға қарай, әлдеқайда құрғақ.

Тарихи негіздер

Тау беткейлерін террасалау және суару ("Alpujarra alta") - бұл Аль-Андалустың жергілікті испан мұсылман халқының еңбегі, олар 711 жылғы маврлардың алғашқы жаулап алуынан кейін жүздеген жылдар бойы осы аймақта тұрған. Олар Солтүстік Африка тауларындағы дәстүрлі стильде тау беткейлерінде ауылдар салды: тар, ирек көшелер мен кішкентай, жаппай шатырлы үйлер. Испанияның католиктік "Реконкистасы" осылай дамыды, 1462 жылға қарай тек Гранада әмірлігі – Альпухарраны қоса – мұсылмандардың қолында қалды; ал 1492 жылы Гранада қаласы "Католик монархтарының" қолына түсті. Олар мұсылман халқына христиан дінін күштеп таңбалауға тырысқандары бірнеше көтеріліске әкелді: Альпухарра көтерілісі (1499–1501) және Альпухарра көтерілісі (1568–1571). 1568 жылғы көтеріліс – азамат соғысы болды, онда испандықтар осы ауылдық халыққа қарсы үлкен күштерді жұмылдырды және зор қатыгездік танытты. Көтеріліс 1571 жылдың наурыз айында испан мұсылмандарының соңғы басшысы қаза болғаннан кейін аяқталды. Католик монархтары Гранада аумағынан барлық мұсылман халқын қууды бұйырды, олар Испанияның басқа бөліктеріне мәжбүрлі түрде көшірілді. Тек шынайы түрде христиан дініне өткендер ғана жаңа тұрғындарға жібек өнеркәсібін үйрету үшін қалуға рұқсат алды (бірақ олар оны сақтап қала алмады). 1571 жылдан бастап Испанияның түкпір-түкпірінен қоныс аударушылар әкелінді; олардың көптегені Галисия сияқты алыс аймақтардан келді. Оларға түрлі қаржылық жеңілдіктер берілсе де, қайта қоныстану қиын болды. Альпухарра халқының саны соңғы көтеріліске дейін шамамен 40 000 адамды құраса, ғасыр соңына қарай шамамен 7 000 адамға дейін азайды. Бұл таулы аймақтың оқшаулануы оның кедей және артта қалуына себеп болды, тек 20 ғасырда жақсартылған жолдардың ашылуымен жаймен дамыды. 1936–1939 жылдардағы Азамат соғысы апатты болды, өйткені қарсыластың ұлтшыл және республикалық күштері аймақ үшін күресті. Кейбір ауылдар бірнеше рет қолы ауысты, әр жолы жеңімпаз жеңілгеннен кек алды. 1939 жылдың сәуір айында ұлтшылдар жеңіске жеткеннен кейін де таулардағы партизандар Гвардия Гражданға және ауылдардағы жергілікті жалдамалы жасақтарға (Соматен) қарсы күресін жалғастырды. Бұл қақтығыс 1942 жылы партизан жетекшісі тұтқындалғанға дейін аяқталмады.

Алпуджарраның қазіргі түрі

Жастар қалаларда, Испанияда және Еуропалық Одақтың басқа аймақтарында жұмыс іздеуге кеткендіктен, жоғарыдағы ауылдар халқы азайды. Бұл өңірдің табиғи ортасы кеңінен танылғандықтан туризм дамыды. Келушілердің арасында Гранададан күндізгі сапармен немесе демалыс күндері келетіндер, сондай-ақ Солтүстік Еуропадан ұзақ мерзімге келген туристер бар. Гранада және Мотрильмен автобус қатынасы бар; автожол жағалау бойымен созылуына байланысты Малага және Альмерия әуежайларына жету уақыты қысқарды. Бұдан өзге, көптеген шетелдік тұрғындар да бар, олар аймаққа кіріс және жұмыс орындарын әкелді. Ауылдарда туристерге арналған сапалы жатақтар мен дүкендер жеткілікті. Тревелес және басқа биік таулы ауылдарда сақталып келе жатқан серано шұжығы – аймақтың маңызды өнімі. Тау велосипедімен жүруге және жаяу серуендеуге мүмкіндіктер бар, ал GR 7 / E4 Еуропалық ұзақ қашықтықтық жаяу жолы осы өңірден өтеді. Сьерра-Невада және Альта-Альпухарраның көп бөлігі әртүрлі ұлттық және халықаралық бағдарламалармен қорғалады, бұл ауылдық және қалалық ерекшеліктердің сақталуын қамтамасыз етеді. Қазіргі кезде басты міндет – «тұрақты туризмді» дамыту және туристік маусымды мүмкіндігінше ұзарту.