Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің оқ-дәрі тасымалдау кемесі

USS Firedrake (AE 14) – 1944 жылдан 1946 жылға дейін және 1951 жылдан 1971 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен Маунт-Худ классының оқ-дәрі тасымалдау кемесі. 1978 жылы бұзылып, металлға тапсырылды.

Тарих

Firedrake кемесі 1944 жылдың 13 наурызында Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласындағы Солтүстік Каролина кеме құрылысы компаниясында "Winged Racer" ("Қанатты Жарыскер") атауымен салынды; 1944 жылдың 12 мамырында суға түсірілді, демеушісі Р. М. Китчинс ханым болды; 1944 жылдың 29 маусымында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданды; Флорида штатының Джексонвилл қаласындағы Gibbs Gas Engine Co. компаниясында оқ-дәрі тасымалдау кемесіне түрлендірілді; және 1944 жылдың 27 желтоқсанында Джексонвиллде қолданысқа кірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1945 жылдың қаңтарында Норфолк әскери-теңіз базасында сынақтан өткеннен және кемежайда дайындық шараларын аяқтағаннан кейін, «Файрдрайк» оқ-дәрі және жалпы жүктерді Нью-Джерси штатындағы Эрл әскери-теңіз қару стансасына тиеді. 16 ақпанда теңізге шығып, 22 ақпанда Панама каналын өтіп, 16-17 наурызда Эниветокке тоқтағаннан кейін, оқ-дәрі тасымалдау кемесі 21 наурызда Улитиге жетті. 10-шы қызметтік эскадрильяға бекітілген «Файрдрайк» 7 сәуірде Окинава маңындағы әуе кемелеріне жабдықтау тобына (Task Group 50.8) қосылу үшін теңізге шықты және 18 сәуірден бастап TG 51.1 тобына Керама Ретто аймағындағы әскери кемелерге оқ-дәрі жеткізіп берді. 16 мамырдан 4 маусымға дейін Улитиде оқ-дәрілерді қайта тиегеннен кейін, он күннен соң Филиппиннің солтүстігіндегі әскери кемелерге оқ-дәрі беру үшін Лейте шығанағына келді. 15 тамызда Жапонияның капитуляциясы жарияланғаннан кейін де бұл жабдықтау міндеті жалғасты, АҚШ-тың Бесінші флотының бөлімшелері Лейте шығанағын АҚШ армиясы мен теңіз корпусының бөлімдерін Жапония мен Қытайға апару үшін аялдама ретінде пайдаланды. Қазан айында Жапониядағы американдық бақылау нығайтылғаннан кейін, «Файрдрайк» міндеттен босатылып, 1 қарашада АҚШ-тың шығыс жағалауына бағыт алды. 13 желтоқсанда Эниветок, Перл-Харбор және Панама каналы арқылы өтіп, Вирджиния штатындағы Йорктаунға жетті. Қазан айының басында Нью-Джерси штатының Леонардо қаласында оқ-дәрілерді түсіргеннен кейін, «Файрдрайк» оңтүстікке қарай Техас штатының Оранж қаласына жүзіп, 1946 жылдың 21 ақпанында келді және 23 шілдеде 1946 жылы резервке жіберілді.

Корей соғысы

1950 жылы маусымда Солтүстік Кореяның Оңтүстік Кореяға шабуыл жасауынан және БҰҰ күштерінің араласуынан кейін, АҚШ Әскери-теңіз күштері Қорғаныс министрлігінің артқан міндеттерін қолдау үшін соғыс кемелерін және қосымша кемелерді қайта жандандыруды бастады. Осы жұмыстың бір бөлігі ретінде, "Файрдрейк" 1951 жылғы 11 қазанда Техас штатының Ориндж қаласында қайтадан қолданысқа кірді. Техас штатының Бомонт қаласында жабдықталып, содан кейін Калифорния штатының Сан-Диегода жаңару оқуынан өткеннен кейін, "Файрдрейк" өзінің жаңа портына – Сан-Францискоға "Мобильді логистикалық қолдау тобының" (TG 92.1) құрамында қызмет ету үшін келді. Оның алғашқы Батыс Тынық мұхиты (WestPac) сапары (29 ақпан – 24 тамыз 1952) осы оқ-дәрі тасымалдаушы кемені Корея суларына жеткізді, онда ол Кореяның Жапон және Сары теңіздеріндегі әскери кемелер мен ұшақ тасымалдаушыларына оқ-дәрілермен қамтамасыз етті. Алты айдан кейін (4 ақпан – 30 қыркүйек 1953) Корея маңында екінші WestPac сапары болды, ол ұшақ тасымалдаушыларын қару-жарақпен жабдықтауға бағытталды.

Қырғи қабақ соғыс

1953 жылдың шілдесінде Кореядағы қарулы келісімге қол қойылғаннан кейін «Файрдракс» миссиясы аяқталған жоқ, өйткені 77-ші жедел топтың әскери кемелері Кореядағы атысты тоқтату шарттарын орындау үшін операцияларын жалғастырды және Тынық мұхитының батысындағы басқа да аймақтарда күзеттік іс-қимылдарды бастады. Мысалы, оның үшінші WestPac сапары (15 қаңтар – 17 тамыз 1954 ж.) оқ-дәрілерді оңтүстікке қарай Субик шығанағына, Филиппинге, Логистикалық қолдау тобының құрамында және Оңтүстік Қытай теңізіндегі жабдықтау операцияларына жеткізді. Төртінші рет әскери қызметке шыққанда (1955 жылдың 3 қаңтары – 10 маусымы), 6–13 ақпанда Қытай жағалауындағы Тачен аралдарынан 29 000 қытай ұлтшыл әскерлері мен азаматтарды эвакуациялауға қатысты. Содан кейін ол Субик шығанағынан шығып, 10 маусымда Сан-Францискоға қайтып оралғанға дейін Гонконгқа барды. «Файрдракс» келесі бес жыл бойы осы үлгідегі жұмысты жалғастырды, жыл сайынғы сапарларды (2 қараша 1955 – 19 сәуір 1956 ж.; 16 қазан 1956 – 24 наурыз 1957 ж.; 25 қыркүйек 1957 – 11 ақпан 1958 ж.; 30 тамыз – 30 желтоқсан 1958 ж.; 1 мамыр – 21 тамыз 1959 ж.) Батыс Тынық мұхитына жасады. Оқ-дәрі тасымалдайтын кеме Бакнер шығанағы және Беппу сияқты алдыңғы базаларға оқ-дәрі жеткізіп, теңіздегі әскери кемелерді, әсіресе ұшақ тасымалдағыштарын жабдықтады. 1959 жылдың 19 қазаны мен 1960 жылдың 15 қаңтары аралығында Mare Island Naval Shipyard кемежайда күрделі жөндеуден өткеннен кейін «Файрдракс» тағы үш сапар жасады (сәуір – тамыз 1960 ж.; қараша 1960 – сәуір 1961 ж.; қазан 1961 – сәуір 1962 ж.), содан кейін Ричмондта, Калифорнияда келесі күрделі жөндеуден өтті. Бұл сапарлар кезінде оқ-дәрі тасымалдайтын кеме әдетте Жапония мен Филиппин порттары арасында жүзіп, Бакнер шығанағы мен Гонконгқа мерзімді сапарлар жасады. 1961–1962 жылдардағы сапар кезінде 42 кемеге қызмет көрсету арқылы жабдықтау операцияларының ауқымы мен қарқындылығын көрсетті. 1963 жылдың 15 қаңтарында өзінің үй портын Калифорниядағы Конкорд әскери-теңіз оқ-дәрі қоймасына ауыстырғаннан кейін «Файрдракс» өзінің танымал кестесін сақтап, тағы бір Батыс Тынық мұхитына сапар жасады (24 қаңтар – 27 шілде 1963 ж.), бірақ бұл жолы Оңтүстік Қытай теңізінде Вьетнам жағалауындағы операцияларды жүргізіп жатқан әскери кемелерге жабдықтау жұмыстарын жүзеге асырды. Оқ-дәрі тасымалдайтын кеме қатты дауыл кезінде Оңтүстік Вьетнамның десанттық кемесіне (LSM) жанармай құйған түнгі операциясы үшін де мақтау алды.

Вьетнам соғысы

Келесі круиз кезінде (1964 жылдың 25 ақпанынан 11 қазанына дейін) оқ-дәрі тасымалдау кемесі Оңтүстік Қытай теңізіндегі операцияларын жалғастырды, Лаостағы Plain of Jars аймағында барлау ұшуларын жүзеге асырып жатқан Kitty Hawk және Bon Homme Richard авианосецтерін жабдықтады. Лаостағы коммунистік Патет Лао және Солтүстік Вьетнамның көмекші күштеріне қарсы американдық реакция маусым айының басында екі барлау ұшағы атып түсірілгеннен кейін күшейді, бірақ АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ұшақтары Солтүстік Вьетнамға қарсы әуе шабуылдарын Тонкин шығанағындағы оқиғадан кейін ғана, 5 тамызда бастады. Firedrake өзінің жұмысын екі айға ұзартты, аймақтағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің күшейіп келе жатқан күштерін қолдады және қазан айының басында ғана Concord-қа оралды. "Markab" жөндеу кемесімен бірге Alameda Әскери-теңіз базасында жөндеу жұмыстарын жүргізіп, Сан-Францискодағы Todd Shipyards кеме жасаушылығында корпусын тазалап, содан кейін артқы бөлігіне тікұшақ қону алаңшасын орнатқаннан кейін, Firedrake 1965 жылдың 25 қазанында Батыс Тынық мұхитына бет алды. Ол қараша айының ортасынан бастап Subic Bay Әскери-теңіз стансасында жұмыс істеді және келесі алты аптада, команда тарихшысы айтқандай, "бомбалардан бастап поштаға дейін, Рождестволық шыршыларға дейін" кемелерді жабдықтады. Осы кезеңде Firedrake Вьетнам жағалауында құлап, қираған Панамалық "Impala" жүк кемесін іздеу және құтқару операцияларына көмектесті. 1965 жылдың Рождествосы алдында Firedrake экипажы судан құтылу үшін Sacramento-дан тікұшақ шақырып, бір жалғыз құтқарылғанды алып шықты. Мереке күндері Гонконгқа сапар жасағаннан кейін оқ-дәрі тасымалдау кемесі Subic Bay-ге оралды және Cam Rahn Bay-дің оңтүстік-шығысында орналасқан Dixie Station-да авианосецтерді жабдықтау міндетін атқарды. 1966 жылдың мамыр айының соңында Firedrake 26-сы күні Subic Bay-ге бет алған ұшақтан секіріп шыққан төрт адамды іздеу кезінде "Judy" тайфунына тап болды. Ол Subic Bay-ге қауіпсіз жеткенге дейін 60 теңіз шақырымымен сағатына 37 градусқа дейін қозғалды. Оқ-дәрі тасымалдау кемесі 23 маусымда Concord-қа оралды. Жазда жергілікті операциялардан кейін Firedrake Вьетнам суларына күткеннен ертерек оралды, Сан-Францискодан 12 қазан 1966 жылы шықты. Ол қараша айының ортасында Оңтүстік Қытай теңізіне жетті, операциялар қарқыны артты, өйткені Вьетнам жағалауындағы ұрыс операцияларында барған сайын көп кемелер мен ұшақтар болды. Тонкин шығанағындағы Yankee Station-дағы соғыс кемелерін қолдауға тағайындалған оқ-дәрі тасымалдау кемесі үш-төрт апталық жабдықтау турларын бастады, әдетте ай сайын Subic Bay-ге оралып, оқ-дәрі қорын толықтыратын. Ол 1967 жылдың 22 сәуірінде Concord-қа оралды. Firedrake 1966 жылдың 3 қарашасында Mare Island-тан шыққаннан кейін қараша айының соңында Вьетнам маңындағы операциялар қарқынына оралды. Оқ-дәрі тасымалдау операцияларының көлемі жарты онжылдықтан үш есе үлкен болды, өйткені оқ-дәрі тасымалдау кемесі 28 авианосецке, 37 көмекші кемеге, 21 ірі әскери кемеге, 95 шағын әскери кемеге және 4 түрлі басқа кемелерге 1968 жылдың сәуірінде үйге қайтып келгенге дейін жеткізілді. Келесі рет де (1969 жылдың ақпан-қыркүйек айларында) осылай болды, ол 72 күн бойы 18 көмекші кемеге, 15 авианосецке, 13 ірі әскери кемеге, соның ішінде "New Jersey" линкор кемесіне және 54 шағын соғыс кемесіне қызмет көрсетті. Калифорнияның түрлі порттарында жергілікті операцияларды жүргізіп, Сан-Францискода жөндеу және техникалық қызмет көрсетуден өткеннен кейін, сондай-ақ бірқатар қызметтік тексерулерден өткеннен кейін, Firedrake Батыс Тынық мұхитына соңғы рет аттанды. 1970 жылдың 6 наурызында аттанған оқ-дәрі тасымалдау кемесі әдеттегідей Subic Bay-ден жұмыс істеді, содан кейін үйге оралып, 10 қазанда ұзақ жылдарға созылған қызметін аяқтады.

Пайдаланудан шығару және тағдыры

Firedrake 1970 жылы 27 қарашада Калифорния штатының Вальехо қаласындағы қолданыстағы кемелердің резервтік базасына ауыстырылды, 1971 жылы 19 наурызда қызметтен шығарылды және сол күні Суйсун шығанағының резервтік флотына АҚШ Теңіз әкімшілігінің қамқорлығына берілді. 1976 жылы 15 шілдеде кеменің корпусы Әскери-теңіз флотының тізімінен шығарылды, ал 1977 жылы 16 қарашада General Metals of Tacoma, Inc. компаниясына металл терісі үшін сатылды.