Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фердах Финнфехтнах (қазіргі орфографиясы: Fearadhach Fionnfeachtnach, "әділ, ізгі"), Кримтанн Ниа Наирдің ұлы, ортағасырлық ирланд аңыздары мен тарихи дәстүрлеріне сәйкес, Ирландияның Жоғары патшасы болған. Оның дәстүрлі Жоғары патшалар тізбегіндегі орны туралы дереккөздер арасында келіспеушіліктер бар. "Лебор Габала Эренн" және "Төрт шеңбердің жылнамалары" оның Кэрбре Цинчхайттың өлімінен кейін билікке келгеніне келіседі. Жылнамада айтылғандай, Кэрбре әкесін құлатқанда, анасы Бэйн, Альба патшасының қызы, оның күйінде болған, бірақ бұл оны таққа отырғанда бес жасқа да толмаған етеді: бұл кейінірек Туатал Тектмар Жоғары патшасы туралы айтылған осыған ұқсас оқиғаның қайталануы болуы мүмкін. Сондай-ақ, оның билік кезінде Ирландияның құнарлы болғаны, ал басып алушы Кэрбренің билігінен өзгеше, құнарсыз болғаны айтылады. Джеффри Китинг Фердахты әкесі Кримтанннан кейін билікке келген деп көрсетеді, соның салдарынан Кэрбренің билігі кейінірек болды. Китинг судья Моранн мак Майннің (Лебор Габала мен Жылнамаларда Кэрбре мен оның әйелі Манидің ұлы) Фердахтың заманында өмір сүргенін айтады. Мораннның иді Морайнн (Мораннның мойын әшекейі немесе торк) болған, ол әділ үкім шығарғанша әділетсіз үкім шығарған судьяның, немесе шындықты айтқанша жалған куәлік берген куәгердің мойнына қысылатын. Фердах "Лебор Габала" мен Китингтің айтуынша, Лиатдромда, Тара төбесінің ежелгі атауы, табиғи өлімге ұшырағанға дейін жиырма жыл билік еткен. Барлық дереккөздерде оның орнын Фиатах Финн басты. "Лебор Габала" оның билігін Рим императоры Домицианның (81–96 жж.) және Папа Климент I-нің (99 ж.) өлімімен сәйкестендіреді. Китингтің "Foras Feasa ar Éirinn" хронологиясы оның билігін б.з. 5–25 жылдарына, ал "Төрт шеңбердің жылнамалары" б.з. 14–36 жылдарына белгілейді.
Feradach Finnfechtnach (modern spelling: Fearadhach Fionnfeachtnach "fair blessed"), son of Crimthann Nia Náir, was, according to medieval Irish legend and historical tradition, a High King of Ireland. There is some disagreement in the sources over his position in the traditional sequence of High Kings. The Lebor Gabála Érenn and the Annals of the Four Masters agree that he came to power after the death of Cairbre Cinnchait. The Annals say that when Cairbre overthrew his father, his mother, Baine, daughter of the king of Alba, was pregnant with him, but this would make him less than five years old when he came to the throne: it is likely this is a doublet of a similar story told of the later High King Tuathal Techtmar. The Annals also add that Ireland was fertile during his reign, contrasting it with the barren reign of the usurper Cairbre. Geoffrey Keating has Feradach succeed his father Crimthann, placing Cairbre's reign later. Keating relates that the judge Morann mac Máin (who in the Lebor Gabála and the Annals is the son of Cairbre and his wife Mani) lived in Feradach's time. Morann owned the id Morainn (Morann's collar or torc) which would contract around the neck of a judge who made an unjust judgement until he made a just one, or of a witness who made a false testimony until he told the truth. Feradach ruled for twenty years according to the Lebor Gabála and Keating, twenty two according to the Annals, before dying a natural death at Liathdroim, an ancient name for the Hill of Tara. In all sources he was succeeded by Fíatach Finn. The Lebor Gabála synchronises his reign with that of the Roman emperor Domitian (AD 81–96) and the death of Pope Clement I (AD 99). The chronology of Keating's Foras Feasa ar Éirinn dates his reign to AD 5–25, that of the Annals of the Four Masters to AD 14–36.