Кіріспе

Болшая Муксалма (Ланг ру) – Соловецк аралдарының бірі. Болшая Муксалма Болшой Соловецкий аралының шығысында орналасқан және одан екі бұғазбен бөлінеді: Северное Железное Ворота және Южное Железное Ворота (сөзбе-сөз аударғанда Солтүстік және Оңтүстік Темір қақпалар). Южное Железное Ворота бұғазы 1865-1871 жылдар аралығында Соловецкий монастырының монахтары салған бөгет арқылы кесіледі, бұл бөгет екі аралды байланыстырады. Бөгеттің ұзындығы бірнеше жүз метрге жетеді және ені кең. Болшая Муксалманың оңтүстік-шығысында Малая Муксалма аралы және көптеген ұсақ аралдар бар. Болшая Муксалманың ауданы – архипелагтағы үшінші үлкен арал, Болшой Соловецкий және Анзерский аралдарынан кейін. Археологиялық зерттеулер бұл аралда б.з.б. екінші мыңжылдықта адамдар тұрғанын көрсетеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Болшая Муксалма Соловецкий монастырына қызмет ететін шаруашылықтың орналасқан жері болды, себебі монастырьға жақын жерде әйел малдарының болуына тыйым салынған. 19 ғасырда аралда шағын және уединенный монастырь (Сергеев скиті) болды, ол монастырь шаруашылығын басқарды. 1900 жылдары екі келешек ғимарат салынды: 1900 жылы ағаштан жасалған Сент-Сергиус келешектері, ал 1901-1905 жылдары шаруашылық ғимараттарымен біріктірілген тас ғимарат. 1920 жылы монастырь жабылды, ал скит кейіннен әйелдер түрмесі болған Соловецкий ГУЛАГ лагерінің бөліміне айналды. 1939 жылы түрме жабылды. Қазіргі уақытта аралда балдыр өндірісі жүргізілуде.