Кіріспе

Компьютерлік болжау ойыны

20Q – жасанды интеллект (ЖЗ) саласындағы сынақ ретінде басталган жиырма сұрақтан тұратын компьютерлік ойын. Оны 1988 жылы Робин Бургенер ойлап тапты. Ойын 2003 жылы Radica компаниясы қолға ұстауға ыңғайлы форматта шығарды, бірақ 2011 жылы Techno Source компаниясы 20Q қол құрылғыларына лицензия алғандықтан тоқтатылды. 20Q ойыны жиырма сұрақ деп аталатын ауызша ойынға негізделген, сонымен қатар веб-сайт және қол құрылғысы ретінде де қолжетімді. 20Q ойыншыдан бір нәрсені ойлап табуын сұрайды, содан кейін олар не ойлап жатқанын жиырма «иә» немесе «жоқ» сұрақтары арқылы болжауға тырысады. Егер 20 сұрақ ішінде жауап таба алмаса, қосымша 5 сұрақ қояды. Егер 25 (немесе 30) сұраққа дейін де болжамаса, ойыншы жеңімпаз деп жарияланады. Кейде нысанды алғаш рет 14-ші сұрақтан болжауға мүмкіндік туады.

Принципі мен тарихы

Принцип мынада: ойыншы бір нәрсені ойлайды, ал 20Q жасанды интеллекті ойыншының не ойлап отырғанын білу үшін бірқатар сұрақтар қояды. Бұл жасанды интеллект онымен байланысқа түскен ойыншылардан алынған ақпарат арқылы өздігінен үйренеді және бағдарламаланбаған. Ойыншы осы сұрақтарға «Иә», «Жоқ», «Белгісіз» және «Кейде» деп жауап бере алады. Эксперимент классикалық «Жиырма сұрақ» ойынына және 1970-ші жылдардың басында танымал болған «Жануарлар» атты компьютерлік ойынына негізделген, ол жануарды болжау үшін біршама қарапайым әдіс қолданды. 20Q жасанды интеллекті сұрақтарды таңдау және болжау үшін жасанды нейрондық желіні пайдаланады. Ойыншы қойылған жиырма сұраққа жауап бергеннен кейін (кейде одан да аз), 20Q болжам жасайды. Егер болжам дұрыс болмаса, ол қосымша сұрақтар қойып, қайтадан болжам жасайды. Ол өзі үйренген нәрселерге сүйене отырып болжам жасайды; ол ақпаратпен немесе ойлап табушының пікірімен бағдарламаланбаған. Кез келген сұраққа берілген жауаптар ойыншылардың қойылған сұрақтарды қалай түсінгеніне байланысты болады. Жаңа нұсқалар әртүрлі санаттар үшін жасалды, мысалы, музыкалық 20Q, онда ойыншы әнді ойлайды, ал «Гарри Поттер» 20Q, онда ойыншы «Гарри Поттер» сериясынан бір нәрсені ойлайды. 20Q жасанды интеллекті ақпаратты қалай түсіндіруге болатыны туралы өз қорытындыларын шығара алады. Оны таксономия емес, халықтық таксономия деп сипаттауға болады. Оның білімі әр ойынмен дамиды. Осыған байланысты 20Q жасанды интеллектінің онлайн нұсқасы дәл болмауы мүмкін, өйткені ол жауаптарды адамдардың білгенінен гөрі не ойлағанынан алады. Таксономияның шектеулерін жасанды интеллект өзі жеңіп отырады, өйткені ол үйреніп, бейімделе алады. Мысалы, егер ойыншы «Жылқы» туралы ойлап, «Бұл жануар ма?» деген сұраққа «Жоқ» деп жауап берсе, жасанды интеллект жылқының жануар емес екеніне қарамастан, дұрыс болжам жасайды. 2005 жылы АҚШ және Еуропада патенттік өтінімдер берілді. 2014 жылдың тамызында 20Q.net Inc., Brashworks Studios компаниясымен бірлесіп, Apple iTunes дүкенінде қолжетімді iOS iPad нұсқасын жасап шығарды.

Қолмен ұсталатын құрылғы

Жасанды нейрондық желіні сақтауға немесе есептеуге көп ресурстар қажет емес, сондықтан оны кішкентай, аз қуатты құрылғыларға орнатуға болады. Қазіргі уақытта осы ЖА-ның (жасанды интеллектінің) қолға ұсталатын нұсқасы бар. Бұл құрылғыда 20Q веб-сайтының бастапқы білім қорының шағын бөлігі сақталған; ойынның онлайн нұсқаларынан өзгеше, қолға ұсталатын нұсқада жаңа білімді үйрену мүмкіндігі жоқ. 20Q жасанды интеллекті, икемділігі төмен және өте үлкен сарапшы жүйелерден өзгеше. Оның модулділігі, бейімделу қабілеті және кеңейтілу мүмкіндігі оны басқа, күрделі құрылғыларда, күрделірек мақсаттар үшін пайдалануға мүмкіндік береді.

Ойын шоуы

2009 жылдың 13 маусымында GSN ойынның телеарнадағы нұсқасын бастады, оны Кэт Дили жүргізді, ал Хал Спаркс Мистер Q дауысы болды.