Кіріспе

Үнді мұхитының батысындағы теңіз асты платосы

Маскарен платосы – Үнді мұхитында, Мадагаскардың солтүстігінде және шығысында орналасқан теңіз асты платосы. Плато шамамен Сейшель аралдарынан солтүстікке қарай Реюньонға дейін созылады. Платоның ауданы шамамен шағын сулы аймақты қамтиды, тереңдігі - метрден басталып, шеттерінде - метрге дейін түсіп, терең теңіз жазығына жетеді. Бұл Үнді мұхитындағы Кергелен платосынан кейін екінші ірі мұхиттық плато болып табылады.

География

Маскарен жазығының солтүстік бөлігіне Агалега аралдары мен Сейшель аралдары кіреді. Маскарен жазығының оңтүстік бөлігі Хокинс жағалауы, Маскарен аралдары, Назарет жағалауы, Сая-де-Мальха жағалауы және Судан жағалауларын қамтиды. Маскарен аралдары – Каргадос-Карахос атолдары, Маврикий, Реюньон және Родригес аралдарының таулы аралдары.

Геология

Үндістан субконтиненті бір кезде Сейшель аралдарының шығыс жағалауымен қатар орналасқан, бірақ теңіз түбінің кеңеюі құрлық массасын қазіргі орнына жылжытты, онда ол Азия құрлығымен соқтығысып, бірікті. Маскарен платосының солтүстік бөлігі гранитен жасалған және ежелгі Гондвана суперконтинентінің фрагменті болып табылады. Граниттің үстіне әк және базальт шөгінділері орналасқан. Сейшель аралдарындағы базальт кендері 66 миллион жыл бұрын, Қырым кезеңінің соңында Үнді субконтинентінің орталық бөлігінде болған Декан тұзақтарының жарылысынан пайда болған. Маскарен платосының оңтүстік бөлігі, сондай-ақ Оңтүстік Маскарен платосы (SMP) деп аталады, Реюньон жанартаулық нүктесімен және Чагос-Лаккадив қырқасымен бірге қалыптасқан. Маскарен платосының оңтүстік бөлігіндегі жағалар мен сайлар бір кезде Маврикий мен Реюньон сияқты жанартаулық аралдар болған, олар қазір теңіз деңгейінен төмен батып кеткен немесе эрозияға ұшырап, Каргадос Карахос сияқты төменгі коралл аралдарына айналған. Сая-де-Мальха жағалауы 35 миллион жыл бұрын, ал Назарет жағалауы мен Каргадос-Карахос сайлары кейінірек пайда болды. Платода табылған әк тас жағалар – бұрынғы коралл рифтерінің қалдықтары, бұл платоның бір кезде аралдар тізбегі болғанын көрсетеді. Кейбір жағалар соңғы мұз дәуірінде теңіз деңгейі 130 метрге дейін төмен болған кезде, шамамен 18 000–6 000 жыл бұрын аралдар болған болуы мүмкін. Маврикий 8–10 миллион жыл бұрын, ал Родригес және Реюньон шамамен екі миллион жыл бұрын қалыптасқан. Реюньон аралындағы Питон-де-ла-Фурназ жанартауы – әлемдегі ең белсенді жанартаулардың бірі.