Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Минималды тірі қалуға қабілетті популяция (МТҚП) – түрдің популяциясының ең төменгі шегі, оның жабайы табиғатта жойылып кетпеуі үшін жеткілікті. Бұл термин көбінесе биология, экология және табиғатты қорғау биологиясы салаларында қолданылады. МТҚП – табиғи апаттар немесе демографиялық, орталық немесе генетикалық кездейсоқтықтардан туындаған жойылу қаупіне ұшырамай, биологиялық популяцияның өмір сүруіне мүмкіндік беретін ең кішкентай мөлшерді білдіреді. "Популяция" термині – ұқсас географиялық аймақта өмір сүретін, басқа популяциялармен ген алмасуы минимал болатын, шағылысатын жеке тұлғалардың тобы ретінде анықталады. Әдетте, МТҚП жабайы популяцияға қатысты қолданылады, бірақ ex situ (мысалы, зоопарк популяциялары) консервациясы үшін де қолданылуы мүмкін.
Smallest size a biological population can exist without facing extinction
Minimum viable population (MVP) is a lower bound on the population of a species, such that it can survive in the wild. This term is commonly used in the fields of biology, ecology, and conservation biology. MVP refers to the smallest possible size at which a biological population can exist without facing extinction from natural disasters or demographic, environmental, or genetic stochasticity. The term "population" is defined as a group of interbreeding individuals in similar geographic area that undergo negligible gene flow with other groups of the species. Typically, MVP is used to refer to a wild population, but can also be used for ex situ conservation (Zoo populations).
Есептеу
Бір түрдің жалғасуы үшін жеткілікті популяцияны құрайтын нақты анықтама жоқ, себебі түрдің тірі қалуы белгілі бір дәрежеде кездейсоқ оқиғаларға байланысты болады. Сондықтан, ең төменгі тірі қалуға қабілетті популяцияны (ТТҚП) есептеу пайдаланылған популяцияны болжау моделіне тәуелді болады. Кездейсоқ (стохастикалық) болжамдар жиынтығы қажетті бастапқы популяция мөлшерін бағалау үшін қолданылуы мүмкін (модельдегі болжамдарға сүйене отырып), мысалы, 1000 жылдан кейін тірі қалудың 95% немесе 99% ықтималдығы болуы үшін. Кейбір модельдер таксондар арасындағы үйлесімділікті сақтау үшін жылдардың орнына ұрпақтарды уақыт бірлігі ретінде пайдаланады. Бұл болжамдар (популяцияның тірі қалу қабілетін талдау, немесе ТТҚА) болашақ популяция динамикасын болжау үшін демографиялық және қоршаған орта туралы ақпаратты пайдалана отырып, популяцияны модельдеу үшін компьютерлік симуляцияны қолданады. ТТҚА-ға тағайындалған ықтималдық, қоршаған ортаны мыңдаған рет симуляциялаудан кейін анықталады.
There is no unique definition of what constitutes a sufficient population for the continuation of a species, because whether a species survives will depend to some extent on random events. Thus, any calculation of a minimum viable population (MVP) will depend on the population projection model used. A set of random (stochastic) projections might be used to estimate the initial population size needed (based on the assumptions in the model) for there to be, (for example) a 95% or 99% probability of survival 1,000 years into the future. Some models use generations as a unit of time rather than years in order to maintain consistency between taxa. These projections (population viability analyses, or PVA) use computer simulations to model populations using demographic and environmental information to project future population dynamics. The probability assigned to a PVA is arrived at after repeating the environmental simulation thousands of times.
Құрып кету
Шағын популяциялардың жойылу қаупі үлкен популяцияларға қарағанда жоғары, себебі шағын популяциялардың жағымсыз стохастикалық (яғни, кездейсоқ) оқиғалардан қалпына келу мүмкіндігі төмен. Мұндай оқиғаларды төрт негізгі түрге бөлуге болады:
Small populations are at a greater risk of extinction than larger populations due to small populations having less capacity to recover from adverse stochastic (i. e. random) events. Such events may be divided into four sources:
Аралдық сипаттағы жағдайлар, генетикалық тартылыстың сақталуы және r стратегиясы орташа көрсеткіштен әлдеқайда төмен MVP-ға мүмкіндік береді. Керісінше, инбридинг депрессиясына бейім таксондар – жоғары MVP-ға ие – көбінесе K стратегиясын ұстанады, олардың популяция тығыздығы кеңінен таралған. Инбридинг немесе генетикалық өзгергіштікті ескермегенде, құрлықтағы омыртқалы жануарлар үшін MVP орташа есеппен 500-ден 1000-ға дейін болады. Инбридинг эффектілерін ескергенде, көптеген түрлер үшін MVP мыңдарға жетеді. Traill et al. көптеген түрлер бойынша әдебиетте келтірілген мәндердің мета-талдауы негізінде омыртқалы жануарлар үшін "MVP түрлер арасындағы жиілік үлестірімі медианасы 4169 жеке тұлға (95% CI = 3577–5129)" екенін хабарлады.
There is a marked trend for insularity, surviving genetic bottlenecks, and r strategy to allow far lower MVPs than average. Conversely, taxa easily affected by inbreeding depression –having high MVPs – are often decidedly K strategists, with low population densities occurring over a wide range. An MVP of 500 to 1,000 has often been given as an average for terrestrial vertebrates when inbreeding or genetic variability is ignored. When inbreeding effects are included, estimates of MVP for many species are in the thousands. Based on a meta analysis of reported values in the literature for many species, Traill et al. reported concerning vertebrates "a cross species frequency distribution of MVP with a median of 4169 individuals (95% CI = 3577–5129)."