Кіріспе

Солтүстік Англиядағы Рим армиясының қолбасшысы. Dux Britanniarum – Рим Британиясындағы әскери лауазым, бұл лауазымды III ғасырдың соңында немесе IV ғасырдың басында император Диоклетиан немесе Константин I құрған болуы мүмкін. Dux (сөзбе-сөз «(әскери) жетекші») – Британиядағы Батыс Рим армиясының жоғары шенді офицері. Бұл лауазым Notitia Dignitatum еңбегінде Британиядағы үш басшылықтың бірі ретінде, Comes Britanniarum және Саксон жағалауының графымен бірге тізімделген. Оның міндеттері Адриан қабырғасы бойындағы аймақты, сондай-ақ қазіргі Йоркширдің оңтүстік-шығысындағы Хамбер сағасына дейінгі, Камбрия және Нортумберлендке дейінгі, Оңтүстік Пеннин тауларына дейінгі аймақтарды қамтыды. Штаб-пәтері Эборакум қаласында (Йорк) орналасқан. Бұл буферлік аймақтың мақсаты – аралдың экономикалық тұрғыдан маңызды және гүлденген оңтүстік-шығысын пикттердің (қазіргі Шотландияның төмендіктерінде мекендеген тайпалардың) және шотландтардың (ирланд шабуылдаушыларының) шабуылдарынан қорғау болды.

Тарих

Солтүстік аймақтың әскерлерінің қолбасшысы, негізінен Адриан қабырғасы бойындағы әскерлерді басқарған. Бұл лауазым viri spectabiles дәрежесін білдірген, бірақ Comes Britanniarum дәрежесінен төмен болған. Оның міндеттеріне шекараны қорғау, бекіністерді күтіп ұстау және әскерге шақыру кірген. Әскерді жабдықтау аймақтың экономикасында маңызды рөл атқарған. Dux өзінің географиялық құзыретінде зор ықпалға ие болған, және жоғары лауазымды басшыларының штаб-пәтерінен алыс болғандықтан, айтарлықтай дербестікке қол жеткізген. Notitia Dignitatum Адриан қабырғасы бойындағы гарнизонды (Кумбрия жағалауындағы бірнеше нысандармен бірге) Dux Britanniarum басшылығымен тізімдейді. Археологиялық мәліметтер бұл жерде Notitia-да көрсетілмеген басқа да бөлімшелер орналасқан болуы мүмкін екенін көрсетеді. Олардың көпшілігі 3 ғасырда құрылған.

Шығу тегі

Legio sexta – Ұлыбританияның ежелгі тайпалық легионы, Legio VI Eburacum (Йорк). Олардың кейінгі антик дәуірде тұрақты орналасқан жері болмаған сияқты. Осы легионның (толық аты: Legio VI Victrix Pia Fidelis Britannica) осы кезде әлі де Эбуракумда дислокацияланғанын күтуге болады: мұндай кездеспеу бөлімнің Notita Dignitatum-дағы Dux Britanniarum тізімі жасалған кезде басқа жерге ауыстырылғанын көрсетеді. ("Мүмкін, VI болып табылады"?) сондай-ақ, Comes Britanniarum әскеріндегі тарихи жағынан анықталмаған жас сарбаздармен байланысты болуы мүмкін. Praefectus Numerus Solensium бастығының әскері (Арнольд Хьюз Мартин Джонс, 1986) басқа британдық бөлім, Legio XX Valeria Victrix-тің ұрпақтары болуы мүмкін. Бұл Notitia Dignitatum-да тізімделмеген жалғыз легион. Олардың Ұлыбританияда болғаны туралы соңғы жазбалық дәлел – Notita Dignitatum жинақталғанға дейін бір ғасыр бұрын узурпатор Караузиус монеталарында кездесетін мәліметтер.