Фурнаш, Азор аралдарындағы Португалияның Povoação муниципалитетіндегі ауыл. 2011 ж. 1439 тұрғын. Географиясы, тарихы және 1522 жылғы жер сілкінісі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фурнас – Португалияның Азор аралдарындағы Сан-Мигель аралындағы Повоасао муниципалитетіне қарасты азаматтық приход. 2011 жылғы халық санағы бойынша халқы 1439 адамды құрайды, ал ауданы 34,43 км² шамасында. Бұл приход аралдағы және Азор аралдарындағы ең ірі приходтардың бірі. Ол Лагоа және Понта-Делгададан шығысқа қарай, Повоасаодан батысқа қарай және Рибейра-Грандеден оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан.
Furnas is a civil parish in the municipality of Povoação on the island of São Miguel in the Portuguese Azores. The population in 2011 was 1,439, in an area of 34.43 km2. The parish is one of the largest in the island and in the Azores. It is located east of Lagoa and Ponta Delgada, west of Povoação and southeast of Ribeira Grande.
Тарих
Фурнас туралы ең алғашқы мәліметтердің бірі – 1522 жылы Вила Франка-ду-Камподағы жер сілкінісі мен тау жылауы салдарынан қираған көптеген үйлерді салуға көмектесу үшін Фурнас аңғарындағы ағаштарды жинаудан басталады. Бұл жоба, Донаторлық капитан Руи Гонсалвес да Камара бастаған, шіркеуді қайта жарақтандыру үшін көптеген ағаштарды қамтыды. 1553 жылы оның ізбасары Мануэль да Камара осы ағаштарды қайта отырғызу туралы жарлық шығарды. Аймақ толық дерлік ормансызданып қалғаннан кейін, оның ұлы Руи Гонсалвес да Камара басшылығымен жолдар кеңейтілді, бұл аңғарда 1577 жылдан кейін мал өсіруге мүмкіндік берді. Мануэль да Камараның кезінде 1613 жылы Носса Сеньора да Консоласа (Қуаныш Анамыз) құрметіне шағын шіркеу салынды, сондай-ақ жергілікті діни қызметкер үшін (мисса өткізуге және сакристиядағы шамды жағуға жауапты) шағын тұрғын үй салынды. 1615 жылға қарай осы аймақта тағы да көп үйлер пайда болды, ал шіркеудің жанында кішкентай монастырь бой көтерді. 1630 жылы аңғардағы жанартаудың атқылауы салдарынан аймақ уақытша тастап кетілді. Бірақ, жаңа қоныс аударушылар (көбінесе Понта-Гарса, Повоасао, Вила-Франка және Майядан) Фурнас аңғарына тез оралып келді, себебі жер құнарлы болып, үлкен халықты қамтамасыз ете алатын жағдайға келді. 1682 және 1683 жылдар аралығында Ларанжейра баронының қаржысымен жаңа жолдар салынды. Аймаққа оқшауланғандықтан, елді мекен қарақшылардың шабуылына ұшырау қаупінде болды. 1679 жылы алжирлік қарақшылар (Барбария жағалауынан) Портинхо-де-Агриаоға қонды, Рибейра-Квенте жағалаудағы ауылды тонады, содан кейін аңғардан бірнеше қошқар ұрлап, жағалауға қайтып кетті. Агриаоның жанында тұратын Хосе Перейра Содре Сан-Мигель губернаторынан Вила-Франкадағы қалалық әкімдікте сақталған зеңбіректердің біреуін беруді өтінді, осы қару аймақты болашақ шабуылдардан қорғау үшін қолданылатынын айтты, бірақ өтініші қабылданбады. 1832 жылы белгісіз ағылшын қоныс аударушы кратерлік көлдің маңындағы үлкен жер учаскесін үй салу үшін сатып алды, бірақ ол одан бас тартып, 1855 жылы Понта-Дельгададағы ағылшын бас консулы Винеске сатты. Винес мырза оның әйелінің туысқандық байланысын құрметтеп, Grená деп атаған бақшасы бар жазғы үй салды. Оның әйелі Ирландиядағы католик қозғалысын ұйымдастырған Дэниел О'Коннеллдің немересі болды және олардың ирланд туыстарының Grená деп аталатын үйінде тұрды. Консул Вайн қайтыс болғаннан кейін үйді Лондондық хирург Хинтон (гигиена және есту туралы көптеген еңбектердің авторы) пайдаланды, себебі Кэтрин Вайн Фурнасқа қайтуға ниеттемеді. Хинтон 1875 жылы қайтыс болғаннан кейін үйді Хорхе Браун пайдаланды, ол бірнеше жыл бойы жазғы туристер үшін қонақ үй ретінде пайдаланды. Осы кезеңде қонақ үйде көптеген саяхатшылар, соның ішінде "Азор аралдарындағы жаз және Мадейраға бір көз жүгіртіп қарау" ("A Summer in the Azores with a Glimpse of Madeira") атты кітабының авторы Элис Бейкер және аймақ туралы әдеби және ғылыми шолулар жазған басқалар да болды. 1882 жылы Кэтрин Вайннің ұлы Grená-ны Хорхе Хейске сатты, сол жылы Хорхе Браун қайтыс болды. Хосе до Канто осы үйді пайдаланды, ал оның үйі мен шіркеуі көлдің екінші жағында салынып жатқанда ол онда тұрды. 1840 жылдың маусым айында Фурнас аңғарындағы халық саны 1320 адамды құрады, олар бассейн бойындағы 334 үйге шашырап орналасқан.
One of the earliest references to Furnas came from the harvesting of trees in the valley of Furnas, in order to assist the construction of many of the homes destroyed by the 1522 earthquakes and landslides in Vila Franca do Campo. This includes numerous trees used to rebuild the parochial church, a project begun by Donatary Captain Rui Gonçalves da Câmara. In 1553, his predecessor Manuel da Câmara, issued an edict to re plant these trees after the area was nearly deforested, and roadways were expanded under his son, Rui Gonçalves da Câmara, in order to develop the area, allowing cattle herding in the valley after 1577. Still during the tenure of Manuel da Câmara, a chapel was constructed to the invocation of Nossa Senhora da Consolação (Our Lady of Consolation) in 1613, and small residence built for the local priest (who was responsible for masses and the lighting of a lamp in the sacristy). More homes soon appeared in this area around 1615, and a small convent was constructed near the chapel. In 1630, as a consequence of a volcanic eruption in the valley, the area was abandoned. But, new settlers quickly returned to the Furnas valley (mostly from Ponta Garça, Povoação, Vila Franca and Maia) as the land became fertile and better able to sustain a larger population. New roads were constructed on orders between 1682 and 1683, donated by the Baron of Larangeiras. Even isolated in the interior, the village continued to be vulnerable to pirate attacks. In 1679, Algerian pirates (from the Barbary coast) landed in the Portinho de Agrião, sacked the coastal village of Ribeira Quente, and proceeded to the interior, where they robbed several rams from the valley before returning to the coast. José Pereira Sodré, a resident near Agrião petitioned the governor of São Miguel for one of the cannons that existed at the city hall in Vila Franca; he intended that the armament would be used to defend the area from future attacks: it was rejected. In 1832, an unknown English settler purchased a large parcel around the crater lake to build a home, but abandoned it and sold it to the English Consul General at Ponta Delgada, named Vines, in 1855. There Mr. Vines constructed a summer home, with garden, which he named Grená in honour of his wife's familial relations: his spouse was the niece of Daniel O'Connell (who organized the Catholic movement in Ireland) and stayed at their Irish relatives' home, also called Grená. Upon Consul Vine's death, the home was used by a London surgeon named Hinton (who was a publisher of many works on hygiene and hearing), since Catherine Vine did not wish to return to Furnas. After Hinton's death in 1875, the home was used by Jorge Brown, who exploited the home as a hotel for summer tourists for several years. During this period many travellers stayed at the hotel, including Alice Baker (who wrote "A Summer in the Azores with a Glimpse of Madeira") and others who produced literary and scientific reviews of the region. In 1882, Grená was sold by Catherine Vine's son to Jorge Hayes, following the death of Jorge Brown in the same year. It was occupied by José do Canto while his home and chapel were being constructed on the other side of the lake. In June 1840, the population of the valley of Furnas numbered 1320 inhabitants scattered in 334 homes throughout the basin.
Физикалық география
Фурнас Сан-Мигель аралындағы үш белсенді трахиттік жанартаудың ең шығысында, тарихи тұрғыдан белсенді Фурнас жанартау кешенінде орналасқан. 100 000 жылдық күрделі тарихы бар Фурнас жанартауының орталық кальдерасы екі негізгі кальдерадан тұратын, қалыптасу, құлау және жарылыс арқылы массивтің табиғи тарихын белгілеген табиғи жарылғыш трахиттік құрылым. Ең көне кальдераның диаметрі шамамен 7 * 5,5 км, оның тіктелігі солтүстікке, солтүстік-шығысқа және оңтүстік-шығысқа қарай Рибейра Квенте аңғарына дейін Повоасао жанартау кешенінің лава құрылымдарын кесіп өтеді. Тарихы бойында Фурнас жанартауының белсенділігі негізінен жарылғыш болған, бірақ атылу стилі жұмсақ эффузиялық белсенділіктен 30 000 және 12 000 жыл бұрын болған кем дегенде екі кальдераны қалыптастырған атылуларға дейін өзгерген. Ол өте белсенді деп есептеледі, өйткені соңғы 5000 жыл ішінде он Плинийге дейінгі атылулар болды, олардың жалпы ауданы 0,9 шаршы километр біртекті трахиттік магманы құрайды. Алғашқы тарихи атылу 1440 жылы, Сан-Мигель жағалауын алғашқы қоныстандырушылар мекендей бастағаннан кейін болды. Соңғы атылу 1630 жылы, Азор аралдарына қоныстанғаннан кейін болды және 200 адамның қаза болуына себеп болды. Жоғарғы Фурнас тобының атылулары негізінен магмалық және фреатомагмалық белсенділіктің кезектесіп жүзеге асуымен сипатталады, нәтижесінде жанартау күлінің және лапиллинің араласқан шөгінділері пайда болды, олар іргелес Фого жанартауының кең таралған негізгі шөгінділерінің үстіне орналасқан. Бұл атылулардың кем дегенде үшеуі атылудың соңғы кезеңдерінде трахит күмбездерінің сыртқа шығуымен бірге жүрді. Екі кальдераның батысында Лагоа дас Фурнас кратерлік көлі жартылай толтырылған, көлдің солтүстік бөлігінде көптеген фумаролалар мен лайлы көлдер орналасқан. Ауылдың орталық бөлігінде бұлақтар мен гейзерлер көптеп кездеседі; әрқайсысы әртүрлі температура мен химиялық құрамға ие тридцать бұлақ, соның ішінде темірге бай жылы ағындар және минералды бай жылы және суық судың құбырлары бар. Гейзерлер натрий бикарбонаты, бор, фтор және көмірқышқыл газына бай бірнеше бассейндерде орналасқан. Жергілікті тұрғындар гейзерлерде қазандық сияқты тағамдар пісіреді. Гидротерапиялық орналасқан жерлер паркте орналасқан және 19 ғасырда салынған.
Furnas is located in the easternmost of three active trachytic volcanoes on the island of São Miguel, in the historically active Volcanic Complex of Furnas. With a complicated 100,000 year history, the central caldera of the Furnas Volcano is a naturally explosive trachyte structure composed of two main calderas, that through formation, collapse and explosion have marked the natural history of the massif. The oldest caldera has a diameter of approximately 7*5.5 km whose escarpment cuts the lava structures of the neighbouring Volcanic Complex of Povoação to the north and northeast and southeast to valley of Ribeira Quente. Throughout its history, volcanic activity at Furnas has been essentially explosive but eruptive styles have varied from mild effusive activity to at least two caldera forming eruptions 30,000 and 12,000 10,000 years ago. It is considered very active, since ten sub Plinian eruptions have occurred within the past 5,000 years, producing a total area of 0.9 kilometres square of fairly homogeneous trachytic magma. The first known historical eruption occurred in 1440, just after early settlers started populating the coasts of São Miguel. The latest eruption occurred after the settlement of the Azores archipelago in 1630 A. D., and caused the deaths of 200 people. Eruptions of the Upper Furnas Group were mainly characterised by alternating episodes of magmatic and phreatomagmatic activity producing deposits of inter bedded volcanic ash and lapilli that overlie the widespread main deposits from the adjacent Fogo volcano. At least three of these eruptions were accompanied by trachyte dome extrusions in the final phases of the eruption. The western of the two calderas is partially filled by a crater lake, Lagoa das Furnas, at an elevation of and populated by several fumaroles and mud pools are located at the northern part of the lake. In the central part of the village, springs and geysers are prevalent; thirty springs, each of differing temperatures and chemical compositions, including warm iron rich streams and piped examples of mineral rich warm and cold water. The geysers are situated in several basins rich in sodium bicarbonate, boron, fluorine and traces of carbon dioxide. The local inhabitants cook stew type dishes in the geysers. The installations of hydrotherapy are in the park and were built in the 19th century.
Климат
Фурнас мұхиттық климатқа ие, жазда ыстық, қыста жұмсақ және ылғалды болады. Аралдың төмен бойындағы жерлерге қарағанда түнгі температурасы төмендеу.
Furnas has an oceanic climate with warm summers and mild, wet winters. It has cooler night time temperatures than other places at lower altitudes on the island.
Экономика
Тарихи тұрғыдан алғанда, аңғардағы басты экономика бал мен балауыз өндірісі болды: иезуит миссионерлері бұл істі бастап, жылына бір немесе бір жарым баррель өндірген. Осы қоныстану кезеңінде жергілікті шаруалар бидай, бақша өсімдіктері, таро, қабақ, аққауын және жолбарыс жаңғағын да кеңінен өсірген. 1661 жылы Коррегидор Андре Лопес Пинто э Васкончеллос Фернас округіндегі жер иелеріне аштықтан сақтану, шошқаларға жем беру және кейіннен экспортқа шығару үшін кем дегенде бір алкейр таро егуді міндеттеді. Бұл кезеңде лупин де маңызды дақыл болды, әдетте қазан және қараша айларында егілді, топырақтың құнарлылығын арттыру және жүгері, бұршақ және бидай сияқты негізгі дақылдарды қолдау мақсатында кейде өзгерістер енгізілді. 2016 жылы Еуроодақ сүт квоталарын алып тастағаннан кейін, жас малшы Паула Рего, жергілікті ыстық сулармен жуылған, минералдық заттарға бай Queijo do Vale деп аталатын жаңа ірімшік түрін ойлап тапты.
Historically, the principal economy in the valley was the production of honey and wax: Jesuit priests had introduced this activity originally, producing a barrel or one and a half barrels annually. Valley farmers also routinely cultivated wheat and legumes, taro, pumpkin, squash and tiger nuts during this period of settlement. In 1661, the Corregidor André Lopes Pinto e Vasconcellos ordered the landowners in Furnas to plant at least one alqueire of taro in order to stave off malnutrition, provide feed for pigs and later in order to provide a source of export trade. Lupin beans were also important crops during this period, usually planted between October and November, with some variation in order to increase soil nutrients and support standard crops, such as maize, fava beans and wheat. In 2016, an EU lifting of milk quotas caused a young dairy farmer, named Paula Rego, to invent a new kind of cheese called Queijo do Vale, whose distinguishing feature is the fact that it is bathed in water collected from local hot springs, giving it a high mineral content.