Америкалық кеме өрттен зардап шекті. Пассажирлер артқа, экипаж алға жиналды. Кез келген көмек кешікті, бірақ Andrea F. Luckenbach, Monarch of Bermuda кемелері келді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық мұхиттық лайнер
American ocean liner
{|
Cut off by the fire amidships, passengers tended to move toward the stern. Most crew members, on the other hand, moved to the forecastle.
Ортасында өрт шыққандықтан жолаушылар көбінесе кормаға қарай жиналды. Ал, экипаждың көп бөлігі, керісінше, бауға жылжыды.
American ocean liner
{|
Cut off by the fire amidships, passengers tended to move toward the stern. Most crew members, on the other hand, moved to the forecastle.
Теңіздегі құтқару жұмыстары
Құтқарушылар тез әрекет етпеді. Оқиға орнына алғаш келген құтқару кемесі – «Андреа Ф. Лукенбах» болды. Тағы екі кеме – «Бермуда монархы» және «Саванна қаласы» SOS сигналын алғаннан кейін іс-қимылға кешігіп, бірақ соңынан оқиға орнына жетті. Құтқару операциясына қатысқан төртінші кеме моторлы қайық жіберді, ол «Моро қамалының» айналасында тез арада айналып өтті. Суда ешкім жоқ екенін көріп, қайықты кері алып, оқиға орнынан кетіп қалды. Жағалау күзетінің кемелері құрбандарды судан көру үшін тым алысқа орналасқандықтан, аз ғана көмек көрсетті. Жағалау күзетінің Нью-Джерси штатының Кейп-Мэйдегі әуе станциясы жергілікті радиостанциялар Нью-Джерси жағалауларында, Пойнт-Плезант жағалауынан Спринг-Лейкке дейін денелер жағаға шығып жатқанын хабарлағанға дейін жүзетін ұшақтарын жібермеді. Біраз уақыттан соң, тағы да көптеген шағын қайықтар оқиға орнына жетті. Үлкен мұхит толқындары үлкен қиындық тудырды, судан адамдарды көру өте қиын болды. Нью-Джерси губернаторы және Нью-Джерси гвардиясының қолбасшысы Гарри Мур басқарған ұшақ қанаттарын төмен түсіріп, белгілер тастау арқылы аман қалғандар мен денелерді табуға көмектесті. Өрт келесі екі күн бойы өршіді, нәтижесінде 549 адамның ішінде 135 жолаушы мен экипаж мерт болды. Кеме толығымен жарамсыз деп жарияланды, ал оның күйген қаңқасы 1935 жылдың 14 наурызында Асбери Парк жағалауынан сүйретіліп алынды. Бір мәлімет бойынша, кеме артқы жағымен батып, сүйретіп бара жатқанда суға шөгіп, қайтадан көтерілуіне тура келді. (Басқа мәліметтерде кеме ешқандай қиындықсыз сүйретілгендігі айтылады). Дегенмен, ол 1935 жылдың 29 наурызында Грейвсенд шығанағына, содан кейін Балтиморға сүйретіліп, металл тескісіне жіберілді.
The rescuers were slow to react. The first rescue ship to arrive on the scene was Andrea F. Luckenbach. Two other ships—Monarch of Bermuda and City of Savannah—were slow in taking action after receiving the SOS but eventually did arrive on the scene. The fourth ship to participate in the rescue operations was , which launched a motor boat that made a cursory circuit around the Morro Castle and, upon seeing nobody in the water along her route, retrieved her motor boat and left the scene. The Coast Guard vessels and positioned themselves too far away to see the victims in the water and rendered little assistance. The Coast Guard's aerial station at Cape May, New Jersey, failed to send their float planes until local radio stations started reporting that dead bodies were washing ashore on the New Jersey beaches, from Point Pleasant Beach to Spring Lake. In time, additional small boats arrived on the scene. The large ocean swells presented a major problem, making it very difficult to see people in the water. A plane piloted by Harry Moore, Governor of New Jersey and Commander of the New Jersey Guard, helped boats to find survivors and bodies by dipping its wings and dropping markers. The fires continued to smoulder for the next two days and, in the end, 135 passengers and crew (out of a total of 549) were lost. The ship was declared a total loss, and its charred hulk was finally towed away from the Asbury Park shoreline on March 14, 1935. According to one account, it later started settling by the stern and sank while being towed and had to be refloated. (Other accounts have it that the ship was towed without any issues). Regardless, it was towed to Gravesend Bay and then to Baltimore on March 29, 1935, where it was scrapped.
Өртке себеп болған факторлар
Кеменің дизайны, құрылысында қолданылған материалдар, сондай-ақ күмәнді экипаж тәжірибесі мен қателіктері кемедегі өрттің күшті өршіп, ақырында кемені толығымен жоюына себеп болды.
The design of the ship, the materials used in her construction, and questionable crew practices and mistakes escalated the on board fire to a roaring inferno that would eventually destroy the ship.
Құрылыс материалдары
Оның құрылысында қолданылған материалдарға қатысты айтсақ, кемедегі әсем, бірақ өте тез тұтанатын әрлеу – жұқа ағаш қаптамалары мен желімделген фанера панельдері – өрттің жылдам таралуына ықпал етті.
As far as the materials used in her construction were concerned, the elegant but highly flammable decor of the ship—veneered wooden surfaces and glued ply paneling—helped the fire to spread quickly.
Жауапкершілік талаптары
The New York Times 1937 жылғы 27 наурызда тергеудің аяқталғанын хабарлады, федералды судья Джон К. Нокстың бұйрығымен жауапкершілік 890 000 долларға белгіленді, яғни әр құрбан болғанға орташа есеппен 2225 доллардан. Шағымдардың шамамен жартысы өлім жағдайларымен байланысты болды. Бұйрыққа талапкерлердің 95% келісім білдіргені хабарланды. Бұл бұйрық сонымен қатар кеме операторы – пароход компаниясы және оның еншілес компаниясы Agwi Navigation Company-ға қарсы қосымша талаптарды да тоқтатты. Морро Касл комитетінің адвокаттары әр шағымды жеке-жеке қарастыру үшін бірнеше ай жұмыс істеуге тиіс болды. Өтемақы "Ашық теңіздегі өлім туралы" заңға сәйкес белгіленді.
The New York Times reported the end of the inquiry on March 27, 1937, with an order by Federal Judge John C. Knox affixing liability at $890,000, an average of $2,225 per victim. About half the claims were for deaths. The order reportedly included agreement by 95% of the claimants. The order also barred further claims against the steamship company and its subsidiary, the Agwi Navigation Company, operators of the vessel. Several months' work remained in deciding each claim individually by the lawyer members of the Morro Castle Committee. Damages were fixed under the Death on the High Seas Act.
Себептер
Ресми түрде өрттің себебі анықталған жоқ. 1980 жылдардың ортасында HBO телеарнасы "Катастрофа" сериалының "Моро замогының құпиясы" атты эпизодында өрттің драматизациясын көрсетті. Драматургиялық фильмде Джон Гудман радио офицері Джордж Роджерс рөлін ойнады және Роджерсті өртке кінәлі деп айыптады. 2002 жылы A&E телеарнасы оқиға туралы деректі фильм түсірді. HBO-ның драмалық түсірілімі де, A&E деректі фильмі де өрттің іс жүзінде кеме экипажының бір мүшесі жасаған өртке қатысты деген болжамдарды қайта оятты. Басқа теориялардың арасында шкафтың артқы бөлігінен өтетін электр сымдарының қысқа тұйықталуы, шкаф ішіндегі химиялық заттармен өңделген одеялдардың өздігінен жануы немесе шкафтың жанында орналасқан кеменің жалғыз жұмыс істейтін түтін құбырының қызып кетуі болды. Сонымен қатар, кубалық жазушы Рене Мендес Капоте трагедия орын алған кезде Нью-Йоркке жол тартқан еді, ол Парижге бара жатқан, онда Куба консулдығының басқаруын өз қолына алуы тиіс болған. Кеме өртеніп жатқанда кабинасында қалып қойған ол, экипаж мүшелерімен табылған. Оның дене бітіміне байланысты, оны люк арқылы шығаруға тура келді. Американдық стюард Кэрол Приор өзінің құтқару жилетін оған беріп, осылайша оның өмірін сақтап қалды. Нью-Йоркке келгеннен кейін ол американдық баспасөзге сұхбат берді. Кубаның коммунистік партиясына деген симпатиясын білдіргендіктен, оны "коммунистік науқас қозушы" және кемені жойған өрттің себепшісі деп айыптады. Кейіннен Капоте: "Бұл өрт – сөзсіз, менің өмірімдегі ең жаман естелік" деді.
Officially, the fire's cause was never determined. In the mid 1980s, HBO television aired a dramatization of the fire in an episode of their Catastrophe series, titled "The Mystery of the Morro Castle". The dramatization starred John Goodman as Radio Officer George Rogers and blamed Rogers for causing the fire. In 2002, the A&E television network made a documentary about the incident. Both the HBO dramatization and the A&E documentary reawakened speculation that the fire was actually arson committed by a crew member. Other theories included a short circuit in the wiring that passed through the rear of the locker, the spontaneous combustion of chemically treated blankets in the locker, or an overheating of the ship's one functioning funnel, situated just aft of the locker. Furthermore, Cuban writer Renée Méndez Capote was aboard when the tragedy happened, en route to New York City where she would travel to Paris to take over administration of the Cuban Consulate there. Trapped in her cabin as the ship became engulfed in flames, she was found by crew members. Because of her corpulence, she had to be removed through a hatch. American steward Carol Prior gave her his flotation device, thereby saving her life. Upon her arrival in New York City, she was interviewed by the American press. Because she expressed sympathy with the Cuban communist party, she was accused of being a "communist agitator" and the author of the fire that destroyed the ship. Capote later declared, “That fire is—undoubtedly—the worst memory I've ever had."
Жерлеу
Өрттен зардап шеккендердің бір бөлігі Нью-Джерси штатының Нептун қаласындағы Маунт Проспект зиратында жерленген, ол теңіз жағасында орналасқан.
Some victims of the fire are buried in the Mount Prospect Cemetery in Neptune, New Jersey, along the coast.
Шақыру белгісі
Morro Castles кемесінің радио шақыру белгісі KGOV, оның қаза болғаннан соң шамамен 90 жыл өтсе де, әлі де FCC-де тіркелген және сондықтан хабар тарату станциялары оны пайдалана алмайды.
The Morro Castles radio call sign, KGOV, is still registered to the ship by the FCC nearly 90 years after her demise, and is therefore unavailable for use by broadcast stations.
Ескерткіш
2009 жылдың 8 қыркүйегінде Моро Касл апатының құрбандары, құтқарушылары және аман қалғандарына арналған алғашқы және жалғыз ескерткіш Асбери Парктегі Конгресс-холлдың оңтүстік жағында, кеменің өрттенген қалдығы соңғы рет құрғаққа шыққан жерге жақын орналастырылды. Бұл күн апаттың 75 жылдығын белгіледі. Моро Касл кемесінің қоңырауы қазір SUNY Maritime-дың Fort Schuyler қалашығында сақтаулы.
On September 8, 2009, the first and only memorial to the victims, rescuers, and survivors of the Morro Castle disaster was dedicated on the south side of Convention Hall in Asbury Park, very near the spot where the burned out hull of the ship finally came aground. The day marked the 75th anniversary of the disaster. The Morro Castle ship's bell is now at SUNY Maritime's Fort Schuyler.
Қоян
2023 жылдың қыркүйегінде Нью-Джерси штатындағы Пойнт-Плезант-Бич суларынан «Морро Касл» кемесінің 5 тонналық Болдт ілмегі (зәкірі) құтқарылды.
In September 2023, the Morro Castle's 5 ton Baldt anchor was recovered from the water in Point Pleasant Beach in New Jersey.
Музыка саласында
Моро қамалының трагедиясын еске алған алғашқы артистер Сантьяго-де-Кубаның «Матаморос» триосы болды, олар «El desastre del Morro Castle» (1934) әнімен танымал болды. «Моро қамалы» апаты мұхит лайнерінде өтетін «Енді барыңыз» комедиялық мюзиклінің премьерасына дайындық кезінде болды. Аталған жағдайға байланысты, продюсерлер осылай істеудің дұрыс болмайтынына келісіп, премьераны тоқтатты. Содан кейін мюзикл 1934 жылдың соңында ашылғанға дейін бірнеше рет қайта жазылды. 1970 жылы Батыс жағалауының музыка сыншысы Филип Элвуд Брюс Спрингстин жетекшілік еткен және Асбери Паркте орналасқан «Steel Mill» тобын «Жерси жағалауындағы «Моро қамалы» кемесінің су сызығына дейін өртенгеннен бері Асбери Паркте болған алғашқы маңызды оқиға» деп сипаттады.
The first artists to remember the tragedy of the Morro Castle were the members of the Trio Matamoros of Santiago de Cuba, with the song "El desastre del Morro Castle" (1934). The Morro Castle disaster occurred when the musical Anything Goes, a comedy set aboard an ocean liner, was about to open. Under the circumstances, the producers decided that going ahead would be in bad taste, and cancelled the opening. The musical was then subjected to several rewrites before finally opening later in 1934. In 1970, the West Coast music critic Philip Elwood described the early Bruce Springsteen led, and Asbury Park based, Steel Mill as "the first big thing that's happened to Asbury Park since the good ship Morro Castle burned to the waterline of that Jersey beach in '34".
Әдебиетте
Кеме Сэмюэл Беккеттің 1938 жылы жарық көрген "Мерфи" романында еске алынады. Кеме Уильям Берроуздың "Твиглайттың соңғы жарқырауына" шабыт берді, оның бір нұсқасы "Nova Express" кітабында жарияланды. Кеме Уильям Гасстың "Туннель" романында айтылады. Кеме Шанель Клитонның "Куба мұрагері" романының негізгі тақырыбы болып табылады. Кеме апаты 1958 жылғы қарашада "REAL MEN" журналында жарияланған Лоуренс Блоктың "Sheldon Lord" туындысынан "137 мәйіттің демалыс круизі" атты мақаласында жарық көрді.
The ship is referenced in Samuel Beckett's novel Murphy, published in 1938. The ship provided inspiration for William Burroughs' "Twilight's Last Gleamings", a version of which was published in his Nova Express. The ship is referenced in William H. Gass’s novel The Tunnel. The ship is the main focal point in Chanel Cleeton’s novel The Cuban Heiress. The ship disaster is covered in the article "Pleasure Cruise for 137 Corpses" "Sheldon Lord" (Lawrence Block) published in REAL MEN November 1958.