Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
SS Elingamite – 1887 жылы салынған және Худдарт Паркер компаниясына тиесілі 2585 тонналық австралиялық жолаушылар булы кеме. Кеме 1902 жылғы 9 қарашада Жаңа Зеландияның солтүстік жағалауында көп мөлшерде алтынмен бірге апатқа ұшырады. Бүгінде «Элингамит» кемесінің құлау орны – оқиғаға толы және қазына іздеушілердің сүйікті орны, себебі ол драмалық оқиғалармен және жоғалған қазына туралы аңызбен байланысты.
SS Elingamite was an Australian passenger steamer of 2,585 tons, built in 1887, and owned by Huddart Parker. The ship was wrecked on 9 November 1902 off the north coast of New Zealand carrying a large consignment of gold. Now the Elingamite wreck is a favourite site for adventurous divers because of the drama associated with it, and wild tales of lost treasure.
Кеме тарихы
Элингамит 1887 жылғы 22 қарашада Сиднейге келді. Ол Англиядағы Ньюкасл-апон-Тайн қаласынан 24 қыркүйекте шығып, сол жерде С. С. Сван & Хантер компаниясы салып бітірген болатын. Ол болаттан жасалған, ұзындығы 98 метр, ені 12 метр, су айдауы 7 метр болатын бұрандалы бу кемесі еді. Оны Wallsend Slipway & Engineering Company компаниясы жасаған үш кеңейімді бу машинасы қозғалтқан, ол оған жоғары жылдамдық берді. Кемеде 1-сыныпта 100, екінші сыныпта тағы 100 жолаушыға арналған орын болды. Виктория үкіметі оны қарулы крейсер ретінде пайдалану үшін таңдады, және ол бортында төрт Армстронг 36 фунттық зеңбірек (екісі алдыңғы жағында, екісі артқы жағында) және кеме ортасында пулеметтер орнатуға жабдықталған еді. Ол екі тік бағаналы шхуна түрінде жабдықталған.
Elingamite arrived at Sydney, on 22 November 1887, having departed from Newcastle upon Tyne in England on 24 September, where she had been built by C. S. Swan & Hunter. She was a steel hulled screw steamer 320 feet (98 m) long, 40 feet (12 m) in the beam, with a depth of 22 feet (7 m). She was powered by triple expansion compound steam engines, built by the Wallsend Slipway & Engineering Company, which gave her a top speed of There was accommodation for 100 passengers in 1st class, and another 100 in steerage. The Victorian government had selected her for use as an armed cruiser, and she had fittings in place for four Armstrong 36 pounder guns (two forward and two aft), and machine guns amidships. She was schooner rigged on two pole masts.
Суға бату
Элингамит 1902 жылғы 5 қарашада, жексенбі күні таңертең Сиднейден Сидней мен Окленд арасындағы Тасман теңізінің тұрақты бағытымен кетті. Капитан Эрнест Атвуд басшылық жасады. Кемеде 136 жолаушы, 58 экипаж мүшесі және Жаңа Зеландиядағы банктерге арналған 52 қорап монета, оның ішінде 6000 алтын жарты суверендер болды. Саяхат 9-ы күні таңның ортасына дейін оқиғасыз өтті, содан кейін кеме кенеттен қалың тұманға тап болды. Капитан Атвуд қажетті сақтық шараларын қабылдады, бірақ кеме Жаңа Зеландияның солтүстік жағалауындағы Реинга мүйісінің солтүстігінде орналасқан Үш король аралдары тобындағы Вест-Айленд аралына соқтығысты. Кеме 20 минут ішінде суға батып, шөкті, бірақ кемедегілер құтқару шалкектері мен саламен құтылып, аман қалғандардың кейбіреулері Король аралдарына, ал кейбіреулері құрлыққа жетті. Бір құтқару шалкегі қайтадан көрінбеді. Кеме шөгуі салдарынан 45 адам (28 жолаушы және 17 экипаж мүшесі) қаза тапты. Үш шалкектен құралған 75 адамдық топ Король аралының ортасындағы жартасты тік беткейге қонды және екі күннен кейін «Зеландия» кемесімен құтқарылып, Оклендке жеткізілді. Бір сал және төртінші шалкек Ұлы Король аралына жетті, ал бесінші шалкек 52 адаммен бірге Солтүстік аралдағы Хуораға, 80 миль қашықтыққа жүзді.
Elingamite left Sydney early on Sunday morning, 5 November 1902, on the regular Tasman Sea run between Sydney and Auckland. Captain Ernest Atwood was in charge. On board were 136 passengers and 58 crew, and a consignment of 52 boxes of coins for banks in New Zealand, including 6,000 gold half sovereigns. The voyage was uneventful until mid morning on the 9th when the ship suddenly encountered thick fog. Captain Atwood took necessary precautions, but the vessel struck West Island, one of the islands in the Three Kings group, about north of Cape Reinga on the northern tip of mainland New Zealand. The vessel foundered and sank within 20 minutes, but those on board managed to escape in lifeboats and rafts, some taking survivors to King Islands and some to the mainland. One lifeboat was never seen again. 45 people were killed (28 passengers and 17 crew) when the ship foundered. A party of 75 people from three boats landed on a rocky ledge on the middle King Island and after two days were picked up by the SS Zealandia and taken to Auckland. A raft and a fourth boat reached the Great King island and a fifth boat with 52 people on board sailed to Houhora on the North Island, 80 miles away.
Салдары
Суға бату бойынша сауалдасу 28 қарашада Оклендте басталды және шамамен екі айға созылды. Капитан Атвудты өте бейхаттықпен кеме жүргізгені үшін (және басқа да мәселелер бойынша) кінәлі деп таныды, оның кеме басқарушы куәлігі күштен тоқтатылды. Сегіз жыл өткен соң, Австралия Әскери-теңіз базасы Үш корольдер аймағының картасы дұрыс емес екенін хабарлады. 1911 жылы "Терра-Нова" кемесі аймақты зерттеп, Үш корольдер тобының Капитан Атвудтың картасында көрсетілген орнынан бір шақырым оңтүстікке және үштен бір шақырым шығысқа қарай орналасқанын анықтады. Сауалдасу қайта ашылды және сот карта дұрыс болғанда, кеме суға батпаған болар еді деген шешімге келді. Капитан Атвуд барлық айыптамалардан босатылып, кейін Веллингтонда кеме сарапшысы болып жұмыс істеді.
A court of enquiry into the sinking began at Auckland on 28 November and lasted about two months. Captain Atwood was found guilty of grossly negligent navigation (and on other matters), and his master's certificate was suspended. Eight years later the Australian Naval Station reported that the Three Kings were wrongly charted. In 1911, the Terra Nova surveyed the area and established the Three Kings group to be a mile and a quarter south, and a third of a mile east, of their position shown on Captain Atwood's chart. The enquiry was reopened and the court found that the sinking would never have happened had the chart been accurate. Captain Atwood was cleared of all charges and later became a ship surveyor at Wellington.
Құтқару
Жылдар бойы кемеде тіркелмеген алтын болған деген әңгімелер тарады, сондай-ақ кеме батқан кездегі монеталардың нақты құны жөнінде асыра сілтеулер айтылды. Оның құны 17 320 фунт стерлинг (2004 жылғы АҚШ долларымен шамамен 2 миллион долларға тең) болды, бұл үлкен сома, бірақ қалалық аңызда айтылғаннан кем. Шамамен 30 жыл бойы «Элингамит» тақырыпты теңізшілердің сүйікті нысаны болды, және кеңінен тарап, қазір сирек болғанымен, бірнеше монеталар табылды. Кейіннен Келли Тарлтон осы кемеге бірнеше құтқару экспедицияларын ұйымдастырды, олардың барысында темір емес металдарды қатып қалған шөгінділерден және темірдің тозуынан босату үшін жарылғыш заттар қолданылған болуы мүмкін. Қазір кеме жеке меншікте, бастапқы сақтандыру компаниясы кеменің құқықтарын аукционға салғаннан кейін бірнеше қолынан өтті.
Over the years there have been exaggerated claims that there was unregistered bullion aboard, and inflated tales about the true value of the coins on board when she sank. It was worth £17,320 (approximately equivalent to $2 million in 2004 US dollars) which was a lot of money, but less than claimed by urban legends. For almost 30 years the Elingamite wreck has been a favourite site for adventurous divers and although widely dispersed and now relatively scarce, some coins have been recovered. The late Kelly Tarlton ran several salvage expeditions to this wreck, during which explosives may have been used to free non ferrous metals from solidifying precipitate and ferrous corrosion. The wreck is now privately owned, having passed through several hands after auction of the rights to the wreck by the original insurance company.