Кіріспе

Ливерпульдегі II* санаттағы неоклассикалық ғимарат

Лицей – Ливерпуль қаласының Болд-стрит көшесінде орналасқан II* санаттағы неоклассикалық ғимарат. Ол 1802 жылы жаңалықтар орталығы және Англияның алғашқы жазылымдық кітапханасы (1758–1942) ретінде салынған, кейіннен джентльмендер клубына айналды. 1952 жылы клуб басқа жерге көшкеннен кейін ғимарат көп жыл бойы бос тұрды, соңында тозығы жетті. 1970 жылдардың соңында оны бұзу туралы ұсыныстар айтылды, бұл ғимаратты сақтап қалу науқанына бастама берді. Кейін ол пошта бөлімшесі, содан кейін Кооперативтік банктың филиалы ретінде қайта ашылды. 2024 жылдың мамыр айына қарай, оның арендаторлары – қытай мейрамханасы (Church St кіреберісі) және One Below деп аталатын мини-гольф пен бар (басты кіреберіс).

Құрылыс

1757 жылы шағын әдеби клуб мүшелері Уильям Эверардтың үйінде жиналып, рецензиялар, мерзімдік басылымдар және кейіннен кітаптарды талқылады, оларды бір-біріне таратты. 1958 жылдың 1 мамырында Ливерпуль кітапханасы құрылды және бастапқыда Эверардтың кабинетіндегі үлкен сандықта сақталған кітаптар, коллекция өскен сайын қала орталығындағы әртүрлі ғимараттарға көшірілді. 1800 жылдың 12 мамырында клуб мүшелеріне Лорд-стриттегі қазіргі орнынан тысқары асып кеткен, кеңейіп жатқан коллекциясын орналастыру үшін арнайы салынған кітапхана салу туралы ұсыныс енгізілді. Честер қаласынан келген архитектор Томас Харрисонның жобасы қабылданды, ол ғимараттың Чирч-стритке қарап тұрғанын көрсетті; бірақ бұл жергілікті жағдайларға сәйкес кейінірек өзгертілді. Кітапхананың 892 абонентінің әрқайсысы құрылысқа 12 гинея (12,60 фунт стерлинг) үлестірді. Жер 50 жылға жалға алынып, 1800 жылы Уильям Слейтердің жетекшілігімен құрылыс жұмыстары басталды. Екі жылдан кейін 11 000 фунт стерлинг сомасында аяқталғаннан кейін келісімге қол қойылды. Келісімге қол қойғандардың арасында Джон Лайтбоди, Джон Керри, Парадайс-стрит унитариян шіркеуінің пасторы Джон Йейтс және, ең бастысы, аболиционист Уильям Роско болды. Лицей 1802 жылдың 17 желтоқсанында ашылды, жаңалықтар бюросы мен кітапхана жекелеген мекемелер ретінде жұмыс істеді, жаңалықтар бюросы үшін 12 гинея, кітапхана үшін бес гинея бағасында акция ұсынды. Осы акцияларды сатудан 2089 фунт 10 шиллинг түсті. Он жылдан кейін, ғимаратта бір жарым ғасыр өткен соң, клуб қала орталығындағы жаңа ғимаратқа көшіп, Лицей 1952 жылдың 28 маусымында II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді. Ғимарат құрылыс салушыларға сатылды, олар 1971 жылы Ливерпуль қалалық кеңесінен оны бұзуға рұқсат сұрады, бұл сауда орталығы мен Ливерпуль орталық теміржол станциясын кеңейтуге жол ашты. "Лицейді сақтау" петициясы және SAVE Britain's Heritage ұйымының қатысуы үкіметтің Қоршаған ортаны қорғау департаментін ғимаратты сатып алуға мәжбүр етті. 1984 жылы Лицейді Пошта кеңсесі 320 000 фунтқа сатып алды, оны қалалық бас кеңсеге және филателиялық мұражайға айналдыруды жоспарлады. Алайда, Post Office Counters Ltd деп аталатын жеке компания құрылған ірі ұлттық қайта құрудың нәтижесінде, шектеулі ресурстарға байланысты жоспарлар іске аспады. Post Office Counters Ltd Лицейді құрылыс салушыларға қайта сатты, олар оны бұзуға рұқсат сұрады. Ливерпуль қалалық кеңесі мен Англия мұрасы қарсылық білдірген кезде, құрылыс салушылармен келісімге келіп, қалпына келтірілген ғимараттың бір бөлігі Пошта кеңсесіне жалға берілді, ал қалған бөліктері сауда орындарына айналдырылды. Жабылудан кейін көп ұзамай басқа да сауда орындары жабылып, төменгі қабаттағы "Кооператив Банкі" филиалынан басқа бүкіл ғимарат бос қалды. Екі жылдан кейін, жылжымайтын мүлік компаниясы Landlord Harbour View Estates ғимаратты 7,8 миллион фунтқа сатып алды, бірақ компания банкротқа түскеннен кейін 2008 жылы оны 4,25 миллион фунтқа қайта сатуға ұсынды. 2010 жылы жылжымайтын мүлік инвестициялық компаниясының директоры Джон Дойл, еркін меншікті сатып алу туралы келіссөздер жүргізіп, оны Англо Ирланд банкінен 2,85 миллион фунтқа сатып алды, бұл бұрынғы сату бағасы 7,3 миллион фунт стерлингке қарағанда айтарлықтай төмендеді. 2017 жылдың сәуірінде Кооператив Банкі ғимаратты толықтай бос қалдырып, кетіп қалды. Қазіргі уақытта ғимарат қала орталығындағы қытай мейрамханасы ретінде жалға берілген. Ғимараттың төменгі үштен бірінде толық терезелер мен екі есік бар. Тарихи тұрғыдан бұл ғимараттың жартылай дөңгелек аймағында ағаштар өскен, содан бері бұл аймақ белгіленіп, қоршаулар қосылды. Сыртқы қабырғасы 1980 жылдары қалпына келтірілді, тасқа жиналған күйеге ұқсас қара нөмірлер тазартылды.

Интерьер

Шіркеу көшесіне қараған бұрынғы жаңалықтар бюросының сегменттік күмбезді төбесі және терезелерге қараған фриздермен аркалы ойысы бар. Фриздер классикалық бейнелеу өнеріне ұқсатып, сұр тонмен боялған және Парфенон мен Бассадағы Аполлон Эпикурий храмынан бейімделген деп есептеледі. Гаррисонның бастапқы төбесі 1900 жылдардың басында үстіне еден салынғаннан кейін жоғалған деп саналған, бірақ кейін 1990 жылы Ливерпуль қалалық жоспарлау бөліміндегі жобалар табылып, Эдмунд Перси Шеррер мен Хикс оны қайта қалпына келтірді. Ливерпульдегі Лицей.