Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық жазушы және хабар таратушы
British writer and broadcaster
Дэниел Джеймс Негли Фарсон (8 қаңтар 1927 – 27 қараша 1997) – британдық жазушы және хабар таратушы, Ұлыбританиядағы коммерциялық теледидардың бастапқы кезеңдерімен тығыз байланысты болған. Оның өткір, зерттеушілік стилі BBC-дің одан да сыйлы қарым-қатынас мәдениетінен ерекшеленді. Фарсон көптеген кітаптардың авторы және өмірбаян жазушы, Сохоның богемдік өмірін және Шығыс Лондондағы Иттер аралындағы музыкалық зал-мәжліс басқару тәжірибесін суреттеген. Оның естеліктері "Ешқашан қалыпты адам болған емес" деп аталады.
Daniel James Negley Farson (8 January 1927 – 27 November 1997) was a British writer and broadcaster, strongly identified with the early days of commercial television in the UK, when his sharp, investigative style contrasted with the BBC's more deferential culture. Farson was a prolific biographer and autobiographer, chronicling the bohemian life of Soho and his own experiences of running a music hall pub on east London's Isle of Dogs. His memoirs were titled Never a Normal Man.
Ерте өмір
Фарсон Лондонның батысындағы Кенсингтонде америкалық журналист Негли Фарсон мен оның британдық әйелінің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның балалық шағы көбінесе Ұлыбритания мен Солтүстік Америка арасында бөлінді. Әкесі Негли нацистік режим туралы хабарлау үшін Германияға барғанда ол да осы сапарға қатысты, тіпті Адольф Гитлер оның басын сипап, оны "жақсы арийлік бала" деп атады. Фарсон қысқа ғана уақыт британдық жеке мектеп – Веллингтон колледжінде оқыды, бірақ оның әскери тәртібі оған ұнаған жоқ. Ол өзінің гомосексуализміне ерте жасынан-ақ мойын бұрды, бұл оған үлкен эмоционалдық күйзеліс тудырды. Жасөспірім шағында ол парламенттік тілші болып жұмыс істеді және Парламентте Еңбек партиясының депутаты Том Дриберг оны қуды.
Farson was born in Kensington, west London, the son of an American journalist, Negley Farson, and his British wife. His childhood was mostly divided between Britain and North America. He visited Germany with his father while Negley was reporting on the Nazi regime, and was patted on the head by Adolf Hitler, who described him as a "good Aryan boy". Farson briefly attended the British public school Wellington College, whose militaristic regime was not to his taste. He had already become intensely aware of his homosexuality, which sporadically caused him great emotional strain. As a teenager he worked as a parliamentary correspondent and was pursued in the House of Commons by the Labour Member of Parliament Tom Driberg.
1950 жылдар
Фарсон 1950-ші жылдардың ортасында алғашқы британдық коммерциялық телекомпания Associated Rediffusion-ға қосылды. Онда ол теледидар сұхбаттасушыларының (әрине, сол кездегі консервативті BBC-де жұмыс істейтіндер емес) батыл қадамдар жасауға дарығандарына куә болды. Оның "Қадамнан тыс" (1957) және "Ауыр жағдайдағы адамдар" (1958) атты сериалдары – ITV желісінде бір уақытта көрсетілмеген, бірақ 1960-шы жылдардың басында түрлі аймақтарда көп рет қайталанып көрсетілген – сол кездегі БАҚ көпшілігі жасыруға тырысқан әлеуметтік мүшекеулік пен бөтендік мәселелерін қамтыды. Бұл сериалдардың ең жақсы есте қалған бөлімдері – британдық теледидарда алғашқы жалаңаш әйелді көрсеткендігі туралы мәлімдеме жасаған нудизм туралы "Аут оф Степ" бағдарламасы ("натуризм" термині әлі кеңінен қолданылмаған) және соғыстан кейінгі иммигранттар британдық өмірге енбей басталған кезде өте сезімтал мәселе болған аралас некелер туралы "People in Trouble" бағдарламасы еді. Олар 1982 жылы Channel 4 арнасында қайта көрсетілді. 1958 жылы "Кепинг ин стэп" ("Қадаммен бірге жүру") атты тағы бір Фарсонның сериалдық туындысы, мемлекеттік мектептер сияқты институттарды, сол кездегі BBC бағдарламаларынан (тіпті басқа Associated Rediffusion бағдарламаларынан да) гөрі әлдеқайда алыстан қарастырды. Осы кезеңде Фарсонның бағдарламаларында тұрақты қонақ болған Джеймс Уэнтворт Дей, аграрлық оңшылдар мектебінің реакциялық британдық жазушысы, бағдарламада аралас некелер туралы пікір білдіріп, аралас нәсілді балаларды "қола түсті кішкентай әйгіс" деп атады және қара нәсілді адамдар ақ нәсілділерге қарағанда аз "мәдениетті" болуы керек деп мәлімдеді, себебі "олардың аталары бір-бірін жеп отырған" (Уэнтворт Дейдің пікірлері Виктор Льюис Смиттің "Buygones and TV Offal" сериалдық туындысында қамтылған). Фарсон әдетте осы сөздерге "Мен сізбен келіспеймін, бірақ сіз өзіңіздің сезіміңізді айта аласыз" деген сыпайы жауаппен жауап берді. Алайда, Уэнтворт Дей барлық гомосексуалистерді дарға асу керек деген кезде оның қатысуы тоқтатылды. Фарсон "People in Trouble" бағдарламасының, онда Уэнтворт Дей осы мәлімдемелерді жасаған (трансвестизм туралы), толыққаннан бұрын жойылғанын мәлімдеді. Ол тәуелсіз теледидар органы оны тыйым салатынын ашық айтты; шындығында Фарсон Уэнтворт Дей оны сотқа тартуға тырысады деп қорқып қалды. Осыдан кейін Фарсон дереу Уэнтворт Дейді өмірінен және бағдарламаларынан шығарды. Алайда Фарсонның телеарнадағы мансабы дамып келе берді. Фарсонның британдықтар туралы нұсқаулығы (1959–1960) өзгеше кезеңдегі ұлтты сын тұрғысынан қарастырды және Джек-Жарқаушының нағыз кім екенін табуға арналған ұзақ мерзімді ізденісінің алғашқы қоғамдық көрінісі болды. Басқа сериалдарға "Farson in Australia" (1961) және "Dan Farson Meets" (1962) кірді, онда көбінесе сол кездегі танымал әншілер болды. Бір рет көрсетілген "Beat City" (1963) бағдарламасы "The Beatles" тобының дүниеге келгеніне себеп болған Ливерпульдің атмосферасын және оның пайда болуына әсер еткен әлеуметтік факторларды көрнекті бейнеледі. 1960 жылы ол "Living For Kicks" атты, Beat Music дәуіріндегі британдық жасөспірімдердің көңілінің тоқырауы мен белгісіздігі туралы деректі фильм түсірді, онда Даффи Пауэр сұхбат берді. "Daily Sketch", сол кезде Associated Newspapers-ке тиесілі таблоидтық газет (олар Associated Rediffusion-те "Associated" бөлігі болған, бірақ олар осы уақытқа дейін компаниядағы үлестерін сатқан), деректі фильмге қарсылық білдірді. "Daily Mirror" британдық жасөспірімдерді қорғап жауап берді; екі газет арасында қызу пікір алмасу болды, онда "The Daily Mirror backs the young!" ("Daily Mirror жастарды қолдайды!") деген жарнамасы мәселе бойынша өз ұстанымын көрсетті.
Farson joined Associated Rediffusion, the first British commercial television company, in the mid 1950s. Here he took risks that few television interviewers (certainly not those employed at the then conservative BBC) would dare to take. In his series Out of Step (1957) and People in Trouble (1958) – never shown at the same time throughout the ITV network, but much repeated in various regions well into the early 1960s – he dealt with issues of social exclusion and alienation that most of the media at the time preferred to sweep under the carpet. The best remembered editions of these series are the Out of Step programme on nudism (the term "naturism" had yet to become commonplace), which claimed to show the first naked woman on British television, and the People in Trouble programme on mixed marriages (a highly sensitive issue at the time as post war immigrants tentatively began to integrate into British life). They were repeated in 1982 on Channel 4. Another 1958 Farson series, entitled Keeping in Step, looked at establishment institutions such as public schools from a distinctly more distanced perspective than that seen on virtually all BBC programmes (and even most other Associated Rediffusion programmes) of the time. A regular guest on Farson's programmes at this stage was James Wentworth Day, a reactionary British writer of the Agrarian Right school, who commented in the programme about mixed marriages, referring to mixed race children as "coffee coloured little imps" and argued that black people must be less "civilised" than white people because "their grandfathers were eating each other" (Wentworth Day's remarks were featured in Victor Lewis Smith's series Buygones and TV Offal). Farson would usually respond to these diatribes with a polite statement along the lines of "I couldn't disagree with you more, but at least you do say what you really feel". However, Wentworth Day's appearances came to an end when he said all homosexuals should be hanged. Farson insisted that the episode of People in Trouble in which Wentworth Day had made those remarks – concerning transvestism – was scrapped before it had been completed. He publicly insisted that the Independent Television Authority would ban it; in reality Farson was terrified that Wentworth Day would attempt to bring him to trial. After this, Farson immediately froze Wentworth Day out of his life and his programmes. Farson's broadcasting career, however, continued to flourish. Farson's Guide to the British (1959–1960) took a critical eye at a nation in transition and was the first public expression of his long term quest for the true identity of Jack the Ripper. Other series included Farson in Australia (1961) and Dan Farson Meets (1962), which usually featured popular singers of the time. The one off programme Beat City (1963) was an atmospheric evocation of the Liverpool scene which had given birth to The Beatles and the sociological factors which had brought it into being. In 1960, he helmed Living For Kicks, a documentary about the frustrations and uncertainties of British teenagers in the Beat Music era, in which Duffy Power was interviewed. The Daily Sketch, a tabloid paper then owned by Associated Newspapers (who were the "Associated" in Associated Rediffusion, although they had sold their stake in the company by this time), led the chorus of revulsion to the documentary. The Daily Mirror responded with a defence of British teenagers; a considerable war of words then developed between the two papers, with the Mirrors well remembered TV commercials ("The Daily Mirror backs the young!") representing its position on the matter.
1960 жылдар
1962 жылы Фарсон өзі тұратын Лондонның шығыс бөлігіндегі пабтардағы ойын-сауық туралы Associated Rediffusion үшін деректі фильм түсірді. Бұл фильм «Time Gentlemen Please» деп аталды (осы фильм компанияның кейінірек шығарған «Stars and Garters» сериасына тікелей себеп болды, алайда Фарсон оған жеке қатыспады). Содан кейін ол Шығыс Лондондағы «The Waterman's Arms» пабын сатып алды, мақсаты – ескі заманғы музыкалық зал дәстүрін қайта жаңғырту еді, бірақ бұл жоба сәтсіз аяқталды. Кейін ол жоғалтқан ақшаның сол кезде (1963 жылы) бірнеше үй сатып алуға жететінін айтты. 1964 жылдың соңына қарай ол Associated Rediffusion (кейін Rediffusion London деп аталды) жұмысынан кетіп, өмірінің соңына дейін көпшілік назарынан тыс өмір сүрді. Ол Лондоннан Девон қаласындағы ата-анасының үйіне көшіп барды (әкесі 1960 жылы қайтыс болған еді), бірақ Соходағы пабтар мен ішімдік клубтарына үнемі баруын тоқтатпады.
In 1962 Farson made a documentary for Associated Rediffusion about pub entertainment in the East End of London where he lived, called Time Gentlemen Please (this led directly to the company's later series Stars and Garters, with which Farson was not, however, personally involved). Soon after this he bought a pub, The Waterman's Arms, in the East End with the explicit intent of reviving old time music hall, but it failed. He later said the money he lost would have been enough to buy a row of houses at the time (1963). By the end of 1964 he had resigned from Associated Rediffusion (by then renamed Rediffusion London). He kept a lower public profile for the rest of his life. He moved from London to live in his parents' house in Devon (his father had died in 1960), but continued to make regular visits to the pubs and drinking clubs of Soho.
1970-1990 жылдар
Фарсон шығармашылық жағынан өнімді болды және бірнеше томдық естеліктер жазды. "Сохоның 50-ші жылдары" (1987) кітабында ол Сохоның "богемиялық" өміріне қатысқанын еске алды. "Limehouse Days" (1991) шығармасы Шығыс Лондондағы (East End) паб бизнесіндегі сәтсіздігін баяндайды. Осы және басқа да кітаптарына оның түсірген фотосуреттері қоса берілді. 1972 жылы Фарсон "Жек Риппер" атты кітабын жазды, онда Монтегю Джон Друитт күдікті ретінде қарастырылды. Ол суретшілер мен жазушылар туралы көптеген зерттемелер жазды. "Дракула авторы" (1975) – оның әкесінің туысы Брэм Стокердің өмірбаяны. Солтүстік Девондағы әкесінің ескі үйінде тұрғанда Фарсон Джеймс Вентворт Дейдің аграрлық оңшыл жақтасы Генри Уильямсонмен жақын дос болып, кейіннен Уильямсонның өлімінен бес жыл өткен соң, 1982 жылы "Генри: Генри Уильямсонге арналған эссе" кітабын шығарып, оған құрмет көрсетті. "Қасиетті монстрлар" (1988) – ол танысқан суретшілер мен жазушылар туралы эсселер жинағы. Фарсон сондай-ақ досы, суретші Фрэнсис Бэконның ресми өмірбаянын жазды, ол "Фрэнсис Бэконның алтынмен қапталған өмірі" (1994) деп аталды. Бэконның тікелей талабымен кітап суретшінің өлімінен кейін ғана жарияланды. 1998 жылы түсірілген "Love Is the Devil: Study for a Portrait of Francis Bacon" фильмінде Дерек Джейкоби мен Дэниел Крейгтің қатысуымен Фарсон (Адриан Скарборо рөлінде) Бэконмен араласып, оны телеарнада сұхбатқа алатыны көрсетілді. Фильм Фарсонның естелігіне арналған. Оның соңғы кітабы – суретшілер Гилберт пен Джорджтың "портреті", ол 1999 жылы, оның өлімінен кейін жарық көрді. Ол бұрын, 1991 жылы, олармен бірге Мәскеуге жасаған саяқаты туралы еркін стильдегі есеп жариялаған еді. Фарсон Channel 4 телеарнасы үшін "Галерея" атты өнерлік викторинаны ойлап тапты және "The Mail on Sunday" газетінде телешоулар мен кейіннен өнер туралы сыншы ретінде жұмыс істеді. Ол сонымен қатар "Түркиядағы саяхатшы", "Түркияға тәуелсіз саяхатшының нұсқаулығы" және "Тауларға құрғақ кеме" (Волга бойымен және Кавказ арқылы әкемнің ізімен) сияқты саяхат кітаптарын жазды, сондай-ақ балалар телесериалының кітапқа алынған нұсқасы "Клифтон үйінің құпиясы" (1978 жылы ITV үшін HTV West шығарған) және Мари Ллойд пен мюзик-холлға арналған эсселер де жазды.
Farson remained a prolific author and produced several volumes of memoirs. Soho in the Fifties (1987) recalled his participation in the "Bohemia" of Soho. Limehouse Days (1991) recalled his disastrous East End pub venture. These and other books were illustrated with his own photographs. In 1972, Farson authored Jack the Ripper which proposed the Montague John Druitt as a suspect. He wrote a number of studies of artists and authors. The Man Who Wrote Dracula (1975) is a biography of his grand uncle, Bram Stoker. While living at his father's old house in North Devon Farson established a close friendship with the writer Henry Williamson, an Agrarian Right ally of James Wentworth Day), and later he paid tribute to Williamson with a book, Henry: An Appreciation of Henry Williamson published in 1982, five years after Williamson's death. Sacred Monsters (1988) is a collection of essays on artists and writers he had known. Farson also wrote the authorised biography of his friend the painter Francis Bacon, The Gilded Gutter Life of Francis Bacon (1994). At Bacon's insistence it was not published until after the artist's death. The 1998 film Love Is the Devil: Study for a Portrait of Francis Bacon starring Derek Jacobi and Daniel Craig draws heavily on the book, showing Farson (played by Adrian Scarborough) socialising with Bacon, as well as interviewing him on television. The film is dedicated to Farson's memory. His last book was a "portrait" of the artists Gilbert and George, published posthumously in 1999. He had already, in 1991, published an informal account of a trip he took with them to Moscow. Farson devised the Channel 4 art quiz Gallery, and he worked as TV critic and, later, art critic for The Mail on Sunday. He also wrote travel books, including A Traveller in Turkey, The Independent Traveller's guide to Turkey and A Dry Ship to the Mountains (Down the Volga and Across the Caucasus in My Father's Footsteps), the book version of the children's TV series The Clifton House Mystery (produced by HTV West for ITV in 1978), and an appreciation of Marie Lloyd and music hall.
Соңғы жылдар
Оның әкесі алкоголик болған, ал Фарсон өзі 1950-ші жылдары Сохода болған кезінен бастап көп ішетін болған. Кейінгі жылдары алкоголизмнің әсері көбірек байқала бастады. 1997 жылы наурыз айында "Ешқашан қалыпты адам" деген өзі туралы сыни естеліктері (бұл сөз тіркесі іріс әкесін сипаттау үшін қолданылған, өзін емес) жарық көрген кезде, ол рактан қайтыс болатынын білді. Ол осы кітабын насихаттау үшін BBC Radio 4 арнасының Midweek бағдарламасына мас күйінде келді. Ол 1997 жылы 27 қарашада Девон графтығындағы Джорджхамда қайтыс болды.
His father had been an alcoholic, and Farson himself had been a heavy drinker since his days in Soho in the 1950s. In later years the effects of alcoholism became more apparent. He knew he was dying of cancer in March 1997, when his self deprecating autobiography, Never A Normal Man (a phrase actually used to describe his father, not himself), was published. He was hung over when he appeared on the BBC Radio 4 programme Midweek to promote this book. He died at his house in Georgeham in Devon on 27 November 1997.