10 ғасырдағы Германия Корольдігінің құрамындағы герцогтықтар

Кіріспе

Германия Корольдігінің құрамындағы герцогтік 10 ғасырда

Тайпалық герцогтік (Stammesherzogtum, Stamm – "тайпа" деген мағынаны білдіреді, франктар, сакстар, бавариялықтар және швабтарға сілтеме жасайды) – Каролингтер әулетінің құлау кезінде (911 жылы Людовик Баланың қазасы) және Отон империясының қалыптасуына әкелген кезеңде Германия Корольдігінің құрамындағы герцогтік болды. Каролингтер 8 ғасырда Империяның бастапқы тайпалық герцогтіктерін таратып жіберді. Каролингтер Империясы әлсіреген сайын, ескі тайпалық аймақтар жаңаша сипатқа ие болды. Бес тайпалық герцогтік (кейде Каролингтерге дейінгі тайпалық герцогтіктерден өзгеше, "жас тайпалық герцогтіктер" деп те аталады) – Бавария, Франкония, Лотарингия (Лотарингия), Саксония және Швабия (Алеманния) еді. Салиялық императорлар (1027–1125 жылдары билік еткен) Германияның негізгі бөлімдері ретінде тайпалық герцогтіктерді сақтап қалды, бірақ Хогенштауфендер кезінде ерте ортағасырлық кезеңде тайпалық герцогтіктер уақытқа сай келмей қалды, ал Фредерик Барбаросса 1180 жылы оларды көптеген аумақтық герцогтіктердің пайдасына жойды. "Stammesherzogtum" термині неміс тарихнамасында 19 ғасырдың ортасында пайда болды және бастапқыда ұлттық бірігу мәселесімен тығыз байланысты болды. Осыған байланысты, терминнің қолданылуы және ортағасырлық Германиядағы тайпалық герцогтіктердің мәні ұзақ жылдар бойы даулы болып келді. "Stem duchy" ағылшын тіліндегі әдебиетте 20 ғасырдың басында пайда болды. Кейінгі авторлар терминнің мағынасын "тайпалық" деген баламалы аударма арқылы нақтылауға бейім болғанымен, "тайпалық герцогтіктер" терминінің қолданылуы кең таралды.

Неміс тайпалары (Stämme)

Неміс халқының бірқатар неміс тайпаларынан (Deutsche Stämme; Volksstämme) шығу тегі 18-19 ғасырлардағы неміс тарихнамасы мен этнографиясында қалыптасты. Бұл неміс "тұқымдары" тұжырымы ерте және жоғары ортағасырлық кезеңге қатысты және оны кейінгі антикалық герман тайпаларынан ажырату керек. Кейде 10 ғасырда болған "көне тұқымдар" (Altstämme) мен "жаңа тұқымдар" (Neustämme) арасында ерекшелік жасалды. Екі ұғымның делінеуі қажетті түрде бұлыңғыр, сондықтан бұл тұжырымның саяси және ғылыми даудың тарихы бар. Қазіргі неміс тарихнамасында қолданылатын Stamm, Nation немесе Volk терминдері ортағасырлық дереккөздердегі орта латынша gens, natio немесе populus сөздерін көрсетеді. Дәстүрлі неміс тарихнамасында алты Altstämme немесе "көне тұқым" саналады: бавариялықтар, швабтар (алеманндар), франктар, сакстар, фриздер және тюрингтер. Олардың бәрі 8 ғасырдың соңына қарай Каролинг империясына қосылды. Кейінгі тұқымдық герцогтықтарда олардың төртеуі ғана бейнеленген: бұрынғы Меровинг герцогтігі Тюрингия 908 жылы Саксонияға қосылды, ал бұрынғы Фризия патшалығы 734 жылы Францияға басып алынды. Бұл топтардың әдет-ғұрыптық немесе тайпалық заңдары ерте ортағасырлық кезеңде жазылған (Lex Baiuvariorum, Lex Alamannorum, Lex Salica және Lex Ripuaria, Lex Saxonum, Lex Frisionum және Lex Thuringorum). Франкон, саксон және шваб заңдары күшінде болды және 13 ғасырға дейін императорлық заңдармен бәсекелесті. "Жаңа тұқымдар" немесе Neustämme тізімі әлдеқайда анық емес және маңызды өзгерістерге ұшырайды; осы тақырыпта тізімделген топтарға Märker, Lausitzer, Mecklenburger, Жоғарғы сакстар, Померан, Силезия және Шығыс Пруссия кіреді, бұл шамамен 12-15 ғасырлардағы неміс қоныстануын көрсетеді. Stämme, "тайпалар" терминінің Völker "ұлттар, халықтар" терминіне қарағанда қолданылуы 19 ғасырдың басында Германияны біріктіру жобасы аясында пайда болды. 1808 жылы Карл Фридрих Эйххорн әлі де Deutsche Völker "неміс халықтарын" қолданды. Фридрих Кристоф Дальман 1815 жылы өзінің тайпаларында (seinen Stämmen) неміс ұлтының (Volk) бірлігін сұрады. Бұл терминология стандартқа айналды және 1919 жылғы Веймар конституциясының преамбуласында көрініс тапты: "Das deutsche Volk, einig in seinen Stämmen" ("Неміс халқы, өзінің тайпаларында біріккен"). Бұл тұқымдардың немесе тайпалардың неміс халқының құрамы тарихи шындық ретінде қазіргі заманғы тарихнамада көбінесе танылады, бірақ олардың әрқайсысы этногенездің әртүрлі тарихы бар жеке жағдай ретінде қарастырылуы керек деген ескерту жиі айтылады, ал кейбір тарихшылар "тайпалар" (Stämme) емес, "халықтар" (Völker) терминологиясын қайта жаңғыртты. Бұл жіктеу қазіргі уақытта неміс диалектілерін франкон, алеман, тюринг, бавария және төменгі саксон (фризосаксонды қоса алғанда, фриз тілдері жеке тіл ретінде қарастырылады) болып жіктеуде қолданылады. Баварияның еркін мемлекетінде "Бавария тұқымдарына" (bayerische Stämme) бөліну Альтбайерн (Баварияның өзі), Франкония және Швабия халықтары үшін қолданыстағы болып қала береді.

The derivation of the German people from a number of German tribes (Deutsche Stämme; Volksstämme) developed in 18th to 19th century German historiography and ethnography. This concept of German "stems" relates to the early and high medieval period and is to be distinguished from the more generic Germanic tribes of late antiquity. A distinction was sometimes made between the "ancient stems" (Altstämme), which were in existence in the 10th century, and "recent stems" (Neustämme), which emerged in the high medieval period as a result of eastward expansion. The delineation of the two concepts is necessarily vague, and as a result the concept has a history of political and academic dispute. The terms Stamm, Nation or Volk variously used in modern German historiography reflect the Middle Latin gens, natio or populus of the medieval source material. Traditional German historiography counts six Altstämme or "ancient stems", viz. Bavarians, Swabians (Alemanni), Franks, Saxons, Frisians and Thuringians. All of these were incorporated in the Carolingian Empire by the late 8th century. Only four of them are represented in the later stem duchies; the former Merovingian duchy of Thuringia was absorbed into Saxony in 908 while the former Frisian Kingdom had been conquered into Francia already in 734. The customary or tribal laws of these groups were recorded in the early medieval period (Lex Baiuvariorum, Lex Alamannorum, Lex Salica and Lex Ripuaria, Lex Saxonum, Lex Frisionum and Lex Thuringorum). Franconian, Saxon and Swabian law remained in force and competed with imperial law well into the 13th century. The list of "recent stems" or Neustämme, is much less definite and subject to considerable variation; groups that have been listed under this heading include the Märker, Lausitzer, Mecklenburger, Upper Saxons, Pomeranians, Silesians, and East Prussians, roughly reflecting German settlement activity during the 12th to 15th centuries. The use of Stämme, "tribes", rather than Völker "nations, peoples", emerged in the early 19th century in the context of the project of German unification. Karl Friedrich Eichhorn in 1808 still used Deutsche Völker "German nations". Friedrich Christoph Dahlmann in 1815 asked for unity of the German nation (Volk) in its tribes (in seinen Stämmen). This terminology became standard and is reflected in the preamble of the Weimar constitution of 1919, reading Das deutsche Volk, einig in seinen Stämmen [ ] "The German nation (people), united in its tribes (stems) ". The composition of the German population of these stems or tribes as a historical reality is mostly recognized in contemporary historiography, while the caveat is frequently made that each of them should be treated as an individual case with a different history of ethnogenesis, although some historians have revived the terminology of "peoples" (Völker) rather than "tribes" (Stämme). The division remains in current use in the former classification of German dialects into Franconian, Alemannic, Thuringian, Bavarian and Low Saxon (including Friso Saxon, with Frisian languages being regarded as a separate language). In the Free State of Bavaria, the division into "Bavarian stems" (bayerische Stämme) remains current for the populations of Altbayern (Bavaria proper), Franconia and Swabia.

Шығыс Франция

Шығыс Францияда ішкі бірліктің белгілі бір деңгейіне ие болған, кейде бұрынғы мәртебесіне байланысты патшалықтар (regna) деп аталатын ірі герцогтіктер болды. Олардың алғашқылары – Карл I бағындырған Саксония мен Бавария, және 746 жылы франктар басқаруына берілген Аламанния. Немец тарихнамасында оларды jüngere Stammesherzogtümer, яғни «жаңа тайпалық герцогтіктер» деп атайды, бірақ ағылшын тілінде «түбірлік герцогтіктер» термині жиі қолданылады. Герцогтіктерді көбінесе «жас» (жаңа, соңғы, т.б.) деп атау, оларды Меровинг монархтарының вассалдық мемлекеттері болған ескі герцогтіктерден ажырату үшін қолданылады. Тарихшы Гервиг Вольфрам ескі және жас түбірлік герцогтіктер арасындағы, сондай-ақ Германияның түбірлік герцогтіктері мен Каролинг империясының басқа бөліктеріндегі ұқсас аумақтық княздықтар арасындағы нақты айырмашылықты жоққа шығарды: Мен Батыс франк, «француз» principautés territoriales және Шығыс франк, «неміс» түбірлік герцогтіктері арасындағы айырмашылықтың қасиетті доктринасын жоққа шығаруға тырысамын. Әрине, олардың аттары Көшпенділер дәуірінде пайда болған. Дегенмен, олардың саяси, институционалдық және биологиялық құрылымдары көбінесе түбегейлі өзгерген. Сонымен қатар, мен älteres Stammesfürstentum [ескі тайпалық княздықтар] мен jüngeres Stammesfürstentum [жаңа тайпалық княздықтар] арасындағы негізгі айырмашылықты жоққа шығардым, себебі мен Карл I-ге дейінгі және одан кейінгі герцогтіктерді негізінен бірдей франк институты деп санаймын. Верден (843), Мерсен (870) және Рибемон (880) шарттары бойынша Корольдық бөлінгеннен кейін, Бавария, Алеманния және Саксониядан Шығыс франк Корольдігі немесе Шығыс Франция құрылды. Корольдық 864–865 жылдары Людовик Германның ұлдары арасында, негізінен рулар бойынша бөлінді. 899 жылдан кейін Людовик Баланың билігі кезінде корольдік билік тез ыдырады, бұл жергілікті билеушілерге герцогтіктерді тәуелсіз бірліктер ретінде қайта жаңғыртуға және өз руларын корольдің жоғарғы билігімен басқаруға мүмкіндік берді.

Within East Francia were large duchies, sometimes called kingdoms (regna) after their former status, which had a certain level of internal solidarity. Early among these were Saxony and Bavaria, which had been conquered by Charlemagne, and Alamannia, placed under Frankish administration in 746. In German historiography they are called the jüngere Stammesherzogtümer, or "more recent tribal duchies", although the term "stem duchies" is common in English. The duchies are often called "younger" (newer, more recent, etc.) in order to distinguish them from the older duchies which were vassal states of the Merovingian monarchs. Historian Herwig Wolfram denied any real distinction between older and younger stem duchies, or between the stem duchies of Germany and similar territorial principalities in other parts of the Carolingian empire:
I am attempting to refute the whole hallowed doctrine of the difference between the beginnings of the West Frankish, "French", principautés territoriales, and the East Frankish, "German", stem duchies. . Certainly, their names had already appeared during the Migrations. Yet, their political institutional, and biological structures had more often than not thoroughly changed. I have, moreover, refuted the basic difference between the so called älteres Stammesfürstentum [older tribal principalities] and jüngeres Stammesfürstentum [newer tribal principalities], since I consider the duchies before and after Charlemagne to have been basically the same Frankish institution. . After the division of the Kingdom in the Treaty of Verdun (843), Treaty of Meerssen (870), and Treaty of Ribemont (880), the Eastern Frankish Kingdom or East Francia was formed out of Bavaria, Alemannia, and Saxony together with eastern parts of the Frankish territory. The kingdom was divided in 864–865 among the sons of Louis the German, largely along the lines of the tribes. Royal power quickly disintegrated after 899 under the rule of Louis the Child, which allowed local magnates to revive the duchies as autonomous entities and rule their tribes under the supreme authority of the King.

Мұра

Орта ғасырлардағы Киелі Рим империясының күрделі саяси тарихы ерте ортағасырлық герцогтіктердің көпшілігінің бөлінуіне немесе тарауына әкелді. 1180 жылы Фредерик Барбаросса көптеген аумақтық герцогтіктер пайдасына тамыр герцогтіктер жүйесін жойды. Бавария герцогтігі – қазіргі Германия құрамындағы Бавария еркін мемлекеті ретінде пайда болған аумақтық герцогтікке өтуді жүзеге асырған жалғыз түпкі герцогтік. Басқа кейбір түбіртек герцогтіктер Киелі Рим империясының бөлімдері ретінде пайда болды; Саксония сайлаушылығы, Саксония герцогтігін тікелей жалғастырмаса да, қазіргі Саксония мемлекетінің құрылуына себепкер болды. Франкония және Швабия герцогтіктері, керісінше, ыдырап, Швабия мен Франконияның қазіргі аймақтарымен тек шамалы байланысты. Меровингтердің Тюрингия герцогтігі Киелі Рим империясының түпкі герцогтігіне айналмады, бірақ 908 жылы Саксония ішінде ландграфтыққа төмендетілді, ал қазіргі Тюрингия мемлекеті 1920 жылы құрылды.