Кіріспе
Каноникус класының мониторы USS Tecumseh АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін Азамат соғысы кезінде салынған. Контр-адмирал Дэвид Фаррагуттың Батыс шығанақты блокадалау эскадрильясымен Мобил шығанағын қорғайтын Конфедерацияның бекіністеріне қарсы жоспарланған операцияларға дайындалған болса да, «Текумсе» 1864 жылғы сәуір айында уақытша Джеймс өзені флотилиясына жіберілді. Кеме өзенге кедергілер қоюға көмектесті және маусым айында Конфедерация артиллериялық батареяларымен шайқасты. «Текумсе» 1864 жылғы 5 тамызда Мобил шығанағы шайқасында минаға шағылысып, батты. Кеме Форт-Морганның солтүстік-батысында аударылып, түбімен қарап қалды. Смитсондар институты 1967 жылы оның қираған қалдықтарын зерттеп, оны көтеруді жоспарлады, бірақ ұсынылған қаржы тартылып алынған соң, жобадан бас тартты. Кемені көтерудің бірнеше басқа жоспарлары жасалды, бірақ ешқайсысы іске аспады.
USS Tecumseh was a built for the United States Navy during the American Civil War. Although intended for forthcoming operations against Confederate fortifications guarding Mobile Bay with Rear Admiral David Farragut's West Gulf Blockading Squadron, Tecumseh was temporarily assigned to the James River Flotilla in April 1864. The ship helped to plant obstacles in the river and engaged Confederate artillery batteries in June. Tecumseh was sunk on 5 August during the Battle of Mobile Bay when she struck a mine. The ship capsized and rests upside down northwest of Fort Morgan. The Smithsonian Institution surveyed her wreck in 1967 with the intent of raising it, but ultimately decided against the project when proffered funding was withdrawn. Several other plans to raise the wreck have been made, but all have fallen through.
Сипаттамасы мен құрылысы
Кеме жалпы ұзындығы 223 фут (68 м), ені 43 фут (13 м) және максималды су астындағы бөлігі 13 фут (4 м) болды. "Текумсех" кемесінің жүк көлемі 1034 тоннаны құрады және экипажы 100 офицер мен қатардағы жауынгерлерден тұрды. Қозғалтқыш кемеге ең жоғары жылдамдық берді. Ол көмірдің ізаларын тасыды. "Текумсехтің" негізгі қару-жарағы бір зеңбірек мұнарасына орнатылған екі тегіс ұңғылы, тұмсықтан зарядталатын Дальгрен зеңбіректерінен тұрды. Кеме қабығының ашық жақтары ағашпен нығайтылған бес қабаттан тұратын, соққыға төзімді темір пластиналармен қорғалған. Зеңбірек мұнарасының және рульдік бөлімінің бронясы бір дюймдік пластиналардың он қабатынан тұрды. Кеме палубасы қалың бронямен қорғалған. 1863 жылғы сәуір айында Чарльстон портының бірінші шайқасында болғандай, бұрынғы кемелерде болғандай, снарядтар мен сынықтардың мұнараны тоқтатып тастауына жол бермеу үшін мұнараның негізіне жұмсақ темір лента орнатылды. Үндіс басшысының атымен аталған "Текумсех" кемесіне жасалған келісімшарт бойынша, ол 12 қыркүйекте суға түсірілді және 19 сәуірде 1864 жылы Крейвен басқаруға кірісті.
Қызмет
Кеме тапсырыс бергеннен кейін Ньюпорт-Ньюс қаласындағы Солтүстік Атлантика блокадалық эскадрильясына қосылуға бұйырылды және 28 сәуірде сол жерге келді. Текумсеге 4 мамырда Бермуда жүздік жорығының басында генерал-майор Бенджамин Батлер армиясын тасымалдайтын көліктерді қорғау тапсырылды. Конфедерация әскери кемелерінің Джеймстен түсуіне жол бермеу үшін Одақ күштері 1864 жылдың маусым айының ортасында арнаны бұғаттады. Текумсе осы мақсат үшін төрт кеме мен бір шхунаны суға батырды және өзеннің ар жағына бірнеше бум орнатты. 21 маусымда командир Крейвен Howlett фермасында жаудың бекіністерін салғанын байқады және кеме жұмысшыларға оқ ашты. Конфедерация әскерлері төрт зеңбірекпен жауап берді, ал оның қарындастары Каноникус пен Саугус бомбалауға қосылды. Жарты сағаттан кейін Голландтық Gap маңында Конфедерация кемелері қосылды, бірақ олардың атысы тиімсіз болды, өйткені олар соғыс бақылаушыларына соқыр түрде атуда. Қатысу кезінде Текумсе 46 15 дюймдік снарядты атты және оған Конфедерацияның ешқандай снаряды тимеді. Крейвен бір қару-жарақ орнын жойғанын мәлімдеді. Екі күннен кейін Текумсе Джеймс өзенінен Норфолк, Вирджинияға қарай жүзіп кетті, бірақ оның қазандықтарының ыстығынан сымдық руль арқандары жартылай күйіп кеткен кезде жол бойына қақты. Төрт сағаттан кейін кеме Норфолкте бір апта бойы жөндеу жұмыстарын жасап, керек-жарақты алды. 5 шілдеде кеме Флорида штатының Пенсакола қаласына батыс шығанақты блокадалау эскадрильясына қосылу үшін жолға шықты. Кеме қозғалтқышы жол бойында қызып кетті және Оңтүстік Каролинадағы Порт-Роялда бір апталық жөндеуді қажет етті. Аугустаға қозғалтқыштағы проблемалармен қайтуға тура келді, бірақ Еута және Текумсе 28 шілдеде Пенсаколаға келді. Бүйір дөңгелекті канонерлік қайықпен сүйретілген "Бьенвилл" мониторы 4 тамызда кешке Мобил шығанағына келді. Фаррагут Крейвенге өзінің кемесінің шайқастағы рөлі туралы баяндады. Ол мен оның әпкесі Манхэттен Форт-Морганды басып өткен кезде темір қақпақты CSS Теннесиді ағаш кемелерден алыс ұстап, оны батыратын болды. Өзен бақылаушылары Виннебаго мен Чикасо барлық ағаш кемелер өткенше фортқа шабуыл жасауы керек еді. Төрт монитор кемелердің оң жақ батысында Форт Морганға жақын орналасқан, Текумсе жетекшілік ететін, ал ағаш кемелер портқа қарай бөлек батысты құрайтын. Форт Морганға жақын каналдың шығыс жағында кедергілер жоқ еді, бірақ "торпедалар" каналдың батысында көрнекті қара бояудан батысқа қарай бар екені белгілі болды. 06:47 Текумсе өз қаруын сынап көру үшін Форт-Морган маякқа оқ ашты. Конфедерация әскерлері өздерінің атысын 07:05 дейін ұстады, содан кейін олар екі бағанадағы кемелерге де оқ атуды бастады. Осы уақытқа дейін Конфедерация кемелері өздерін арнаның аузынан орналастырды, Теннесси қорғалмаған жағына қарады, олар да оқ атуды бастады. 07:30-да Текумсе Теннессиден шамалы алыстады және Крейвен өзінің кемесінің нашар маневрлеуі салдарынан "торпедалар" алаңынан өтіп кетпесе, Хартфорд каналға кірмес бұрын Конфедерацияның темір кемесін ұстап алатынын ойламады. Ол ұшқышқа Теннессиге тікелей баруға бұйрық берді. Он минуттан кейін Текумсе Теннессиден 100 метр қашықтықтағы "торпедоға" соқтығысты, бірақ монитор батып кеткенге дейін оны қауіпсіз жерге жете алмады. Крейвенді қоса алғанда, кемедегі 94 адам суға батып кетті. "Метакомет" атты канонерлік қайықтың командирі Джеймс Джоуетт аман қалғандарды құтқару үшін Генри Нильдс басқарған қайықты жіберді. Олар ұшқышпен бірге он адамды құтқарып, оларды Виннебагоға жеткізді. Текумсехтің қайықтарына жеті адам жетті, ал тағы төрт адам жағаға жүзіп келіп, тұтқындалды. 1960 жылдардың ортасында Смитсонов институты Текумсе жобалық командасын құрды, ол кемені Вашингтондағы Ұлттық қарулы күштер музей паркінің орталық бөлігі ретінде көтеруді көздеді. Команда 1967 жылы ақпанда апатты кемелерді тапты, ол Форт Морганның жанында бұрылып, көмілді, бірақ негізгі донор қаржыландыруды тоқтатуға мәжбүр болды, сондықтан жоба тоқтатылды. 1993 жылы Шығыс Каролина университетінің археологтары зерттеулер жүргізген кезде, кеме қабығының бетінде тек қана беткей зақымданумен бірге, қазылмалы қабық бар екені туралы хабарлаған". 1974 жылы Джек Френдке Текумсехті көтеру мүмкіндігін тексеру тапсырылды және оның құны шамамен 10 миллион долларға жетеді деп қорытындылады. Қазіргі кездегі бағалаулар бойынша, құтқару және сақтау құны 80 миллион долларды құрайды. Смитсонов институтының су астында жүзушілері 1967 жылғы экспедициялары кезінде кеме табақтарынан, кеме ас залынан және басқа да көптеген артефакттарды тауып алды. Текумсехтің қозғалтқыш бөлмесіндегі қоңырауы да алынып, қазіргі уақытта Хэмптон-Роудс теңіз музейінде қойылған. Апат орны белгіленген және одан әрі сақтау жұмыстары күтіліп тұрғандықтан АҚШ жағалау күзетінің бақылауында. Ол соғыс қабірі саналады және АҚШ Әскери-теңіз министрінің рұқсатынсыз бұзылуына жол берілмейді.