Кіріспе

Кез келген ерекше дағдысы, білімі және тәжірибесі бар жұмысшы. Білікті жұмысшы – бұл өз жұмысына қолдана алатын ерекше дағдылары, білімі және тәжірибесі бар жұмысшы. Білікті жұмысшы өз дағдыларын жұмыс тәжірибесі, жұмыс орнындағы оқыту, шәкірттікке алу немесе формалды білім арқылы меңгеруі мүмкін. Мұндай дағдылар көбінесе экономикалық тұрақтылыққа және жақсы нәтижелерге әкеледі. Білікті жұмысшының анықтамасы 20-шы ғасырда, әсіресе Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыстың өнеркәсіпке тигізген әсерінен өзгерген. Әлемдегі жаһандану процесі Батыс елдерінде бұл анықтаманы одан әрі өзгертіп, көптеген жұмыс орындары өндірістік секторлардан жоғары технологиялық және қызмет көрсету салаларына көшті. Формалды білімі бар білікті жұмысшылардың мысалдары инженерлер, ғалымдар, дәрігерлер және мұғалімдерді қамтиды, ал формалды емес білімі бар жұмысшылардың мысалдары кран операторлары, жүк көлігі жүргізушілері, станок операторлары, суретшілер, сантехниктер, шеберлер, аспаздар және бухгалтерлерді қамтиды.

Шолу

Терминнің жалпы қолданылуына қоса, әртүрлі агенттіктер немесе үкіметтер, федералдық және жергілікті деңгейде, білікті жұмысшылардан қосымша талаптарды орындауын қажет етуі мүмкін. Мұндай анықтамалар иммиграция, лицензия алу, сондай-ақ саяхаттауға немесе тұруға қабілеттілік сияқты мәселелерге әсер етуі мүмкін. Мысалы, АҚШ Азаматтық және Иммиграциялық қызметтерінің мәліметінше, білікті жұмысшы лауазымдары маусымдық немесе уақытша сипатта болмайды және кем дегенде екі жылдық тәжірибе немесе оқытуды талап етеді. Білікті жұмыстың түрі (қызмет көрсету мен еңбек), білім беру талаптары (оқушылықпен салыстырғанда жоғары білім) және қолжетімділігі (еркін жұмыс істеушілермен салыстырғанда жұмысқа шақыру негізінде) әртүрлі болуы мүмкін. Осы айырмашылықтар көбінесе лауазым атауында, мүмкіндіктерде, жауапкершілікте және (ең бастысы) жалақыда көрінеді. Білікті және білікті емес жұмысшылардың екеуі де еркін нарық және/немесе капиталистік қоғамның тиімді жұмыс істеуі үшін маңызды және қажет. Федералдық резервтік банктің бұрынғы төрағасы Алан Гринспеннің айтуынша, "Бастауыш және орта білім беруде нарықтық күштерге сезімталдық деңгейін арттыру АҚШ-та білікті жұмысшыларға деген сұраныс пен ұсыныс арасындағы тепе-теңдікті қалпына келтіруге көмектесуі керек". Дегенмен, әдетте, білікті жұмысшылар белгілі бір компания үшін білікті емес жұмысшылардан көбірек құнды болып саналады, себебі оларды ауыстыру қиын. Осының салдарынан білікті жұмысшылар өз еңбегі үшін көбірек қаржылық сыйақы талап етеді. Гринспеннің сөзіне сәйкес, корпоративтік менеджерлер білікті жұмысшыларды тарту үшін жалақыны арттыруға дайын, өйткені олар білікті кадрлардың жетіспеушілігін бүгінгі күннің ең маңызды проблемаларының бірі деп санайды.

Артықшылықтары

Білікті жұмысшылар компаниялар үшін ең бағалы активтер. Білікті жұмыс күшінің артықшылықтары: Өнімділіктің жоғарылауы – Компаниялар жұмысшылардың жоғары деңгейде дамытқан біліктілігі арқасында маманданудың артуынан пайда көре алады. Масштабты экономия – Білікті жұмысшылар тобы өнімділікті арттыру арқылы компанияға бірлік өнімнің өзін-өзі құны бойынша үнемдеуге және тиімділікті арттыруға мүмкіндік береді. Қауіпсіздіктің жақсаруы – Өз жұмысын жақсы білетін жұмысшылар өздеріне немесе басқа жұмысшыларға жарақат келтіруі мүмкін ірі қателіктер жасамайды. Проблемаларды шешу – Білікті жұмысшылар бір процесті көп рет қайталап орындау мүмкіндігіне ие. Олар компанияның уақытын және ақшасын үнемдеуге көмектесетін келеңсіздіктерді анықтап, проблемаларды шеше алады.

Электроника

Америка өнеркәсібінде білікті жұмысшылардың шоғырлануы бұрынғы экономикалық қуатқа ие болған салалардан, мысалы, болат, автомобиль, тоқыма және химия өнеркәсібінен, 21-ші ғасырдағы жаңа салаларға, мысалы, компьютерлер, телекоммуникациялар және ақпараттық технологияларға қарай өзгерді. Бұл өзгеріс американдықтардың тұрмыс деңгейіне кері әсер емес, керісінше, жақсарту әкеледі деп жиі айтылады.

Сатып алу

Жаһандану, білікті жұмысшылардың аймақтық тапшылығы, көші-қон, аутсорсинг және басқа да факторлардың әсерінен соңғы жылдары білікті жұмысшыларды іздеу және жұмаға алу әдістері өзгерді.