Америкалық жасырын ізденіс ойыны

Кіріспе

US puzzlehunt

The Game – бұл 24-48 сағатқа созылатын үздіріссіз қазына іздеу, жұмбақтарды шешу немесе Сан-Франциско шығанағы мен Сиэтл аймақтарында өткізілетін жол раллисі. Командалар электр қуатымен және интернетке қосылған микроавтобустарды пайдаланады және жұмбақтар орналасқан жерлер арасында жүздеген шақырым қашықтықты жүріп өтеді, көбінесе ұйықтамай, физикалық және интеллектуалдық қиындықтарды жеңіп өтеді. Ойындар барысында командалар Space Needle мұнарасының шатырында серуендеуге, тірі егеуқұйрықтың ішінде жасырылған жұмбақты табуға және супергерой киімдерін киіп, жергілікті экожүйелерден дигидроген монооксидін тыйым салу туралы петиция жинауға міндеттелген. Ойынның негізін қалаушы Джо Белфиор бұл ойынды "Ренессанс адамдары мен әйелдері үшін ең қиын сынақ" деп сипаттаған.

Тарих

The Game ойынының алғашқы тамырларын 1973 жылы Лос-Анджелесте графикалық дизайнер Дональд Лускин және ұзақ жылдан бері дос Патрик Карлайл жасаған ойындарда табуға болады. Командалар түн бойы Лос-Анджелес қаласы бойынша 100 долларлық жүлде үшін жұмбақтарды шешіп жарысты. Ойын көбінесе құпия ұсталып, бірақ ақырында Лос-Анджелес Таймс газетінің назарын аударды. Кейіннен Уолт Дисней компаниясы Лускиннің ойыны негізінде "Түн ортасындағы ақылсыздық" ("Midnight Madness") атты фильм түсірді. 1985 жылы Джо Белфиор (сол кезде Clearwater Central Catholic High School студенті) және оның достары "Midnight Madness" фильмінен шабыт алып, фильмдегідей жарыс ұйымдастырды. Джо Стэнфорд университетіне оқуға түскенге дейін олар тағы төрт ойын өткізді. Стэнфордтағы сыныптастары Эли Бен Шошан мен Эндрю Рейснермен бірге ол "Bay Area Race Fantastique" (BARF) жарысын құрды, ол алты рет өткізілді, содан кейін "The Game" деп атала бастады. Бастапқы BARF жарыстары мен оларды толық аяқтаған командалардың саны туралы қызықты мәліметтер бар, себебі BARF форматының өте жоғары бәсекелестік деңгейі болды. Джо Белфиор бітіргеннен кейін Стэнфорд ойынын сипаттау үшін "Жәкелер ойыны" ("Gentleman's Game") термині қолданылды, яғни жеңіске жеткендерге сыйлық емес, тек мақтану құқығы берілді. Джо Белфиор Майкрософт компаниясында жұмыс істеу үшін Сиэтл қаласына көшіп барғанға дейін Сан-Франциско аймағында тағы екі шара өткізілді, ол ресми "The Game" атты ойынды өзімен бірге алып кетті (бірақ Сан-Франциско шығанағы аймағындағы адамдар өздерінің ойындарын да "The Game" деп санайды). Екі ойынның құрылымы бірдей, бірақ Сиэтлдегі ойындар көбінесе бәсекеге толы және көбірек технологиялық жабдықты қажет етеді. Стэнфордтан кейінгі ойындар 1995–2002 жылдары Сиэтл, Напа/Сонома, Нью-Йорк, Лос-Анджелес және Лас-Вегас қалаларында ұйымдастырылды. Қазіргі уақытта ойынның толық және қысқартылған (тек аяқпен жүруге арналған) нұсқалары Стэнфорд жатақханасының қызметкерлерімен тұрғындары арасында байланыс шарасы ретінде үнемі ұйымдастырылады. Сол сияқты, Microsoft компаниясы Стэнфорд түлектері жұмыс істейтін жазғы стажерлер үшін "Intern Game" ойынын ұйымдастыруды жалғастыруда.

The earliest roots of The Game can be found in games created in Los Angeles in 1973 by a graphic designer named Donald Luskin and longtime friend, Patrick Carlyle. Teams competed all night long solving puzzles across L. A. for a $100 first prize. The game was a mostly underground affair, but eventually drew the attention of the Los Angeles Times. and later the Walt Disney Company, who produced a movie, Midnight Madness, based on Luskin's game. In 1985 Joe Belfiore (at that time a student at Clearwater Central Catholic High School) and his friends, inspired by Midnight Madness, created a race like the one in the film. They played four more games before Joe moved to Stanford University to go to school. With Stanford classmates Eli Ben Shoshan and Andrew Reisner, he created the Bay Area Race Fantastique (BARF) which occurred six times before changing its name to 'The Game'. There are some interesting notes about the initial BARFs and number of teams that actually completed them due to the hyper competitive aspect of the BARF format. The term "Gentleman's Game" was used to describe the Stanford Game shortly after Joe Belfiore graduated, meaning there was no prize for winning, only bragging rights. Two more events were held in the Bay Area before Joe Belfiore moved to Seattle to work for Microsoft, taking the official "The Game" with him (although the San Francisco Bay Area people still consider their games to also be "The Game"). Structurally, the two Games are identical, but the Seattle Games tend to be more competitive and require more technological gear. The post Stanford Games were organized in Seattle, Napa/Sonoma, New York, Los Angeles and Las Vegas throughout 1995–2002. Currently, versions of The Game (both full blown and abbreviated foot transportation only) are organized regularly by Stanford dorm staff members as a bonding activity for their residents. Similarly, Microsoft continues running the "Intern Game" for summer interns, organized by Stanford Alums employed at Microsoft.

Құрылымы

Ойынның жалпы құрылымы – "Клюстар" деп аталатын жұмбақтардың сериясы. Әрбір жұмбақ келесі жұмбақты табуға болатын орынды ашады. Ойын барысында команда көбінесе қаланың әртүрлі жерлерін аралайды. Көбінесе, кез келген жұмбақтың жалпы тақырыбы немесе барлық жұмбақтарды байланыстыратын оқиға болады.

Ойын қауымдастықтары

Келесі ойынды әр жыл сайын қабілеті, шапағаты және оны жүзеге асыруға деген ынтасы бар команда өткізуге бейім болды. BARF-тің алғашқы күндері мен одан кейінгі Сиэтл ойындарында алдыңғы ойынды жеңген командаға бірінші кезектегі бас тарту құқығы берілді. Сан-Франциско аймағындағы болашақ ойын басқарушылары (GC) әдетте бұрынғы GC-лердің тәжірибесіне және «Капитан тізіміне» ие болудың заңдылығына сүйенді. Сан-Франциско аймағында «Орталық жүйе» немесе «Орталық меншік» деп аталатын ештеңе жоқ, керісінше, автономды ойыншылар ұжымы (бір-бірімен байланыс жасайтын командалар тобы) және модерацияланған сайт бар. Ойын кеңейген сайын, ол технологиялық және психологиялық тұрғыдан күрделене түсті, себебі әр ойын алдыңғы ойындардан «өтпек» болып бағаланды. Мысалы, команда мүшесінің барлық киімі мен көзілдірігі алынып, тек ауруханалық халатымен қалдырылып, келесі жұмбақ оның мойнының артына кері жазылып, содан кейін стриптиз клубына жеткізілуі мүмкін. Командалар бәсекелестікке бой беріп, тіпті ережелерді бұзып, басқа командаларды жаңылыстырып, үстемдікке ие болуға тырысты, бұл басқа қатысушылар мен ұйымдастырушылардың наразылығын тудырды. Мұндай командалар қоғамдық пікірде қара тізімге енгізіліп, болашақ ойындарға шақырылмауы мүмкін. Өзін-өзі тексерудің (орталықтандырылмаған басқару және ауыздан ауызға тарату) осы қағидасы, бақылаудан шығып кеткен командалардың жоғары деңгейдегі іс-шараларды бұзуына жол бермейді. Ойын мәдениеті Сан-Франциско аймағында бірнеше қосалқы ойындарға әкелді, оларға Сан-Франциско аймағындағы қазына іздеу (BATH), Сан-Франциско аймағындағы түнгі ойын (BANG), Паркке шақыру және Темір жұмбақ кіреді. Солтүстік Американың басқа аймақтарында да бірнеше қосалқы ойындар пайда болды. Нью-Йоркте Ойынға өте ұқсас үш жылдық ойын бар: Түн ортасындағы шатақ, Астық және Ұлы түнгі ойын. Арканзас штатының Хот-Спрингс қаласында да жыл сайын «Түн ортасындағы шатақ» ойыны өткізіледі. Флорида штатының Brevard округінде «Түн ортасындағы шатақ» Brevard жыл бойына көптеген іс-шаралар ұйымдастырады. Vermont штатындағы Midnight Madness MMVT іс-шараларын жыл бойына бірнеше рет өткізеді. 2009 жылы Дебора Голдштейннің бастамасымен алғашқы көп қалалық ойын құрылды. Boston, MA, Washington, DC, Houston, TX, Los Angeles, CA, Palo Alto және San Francisco, CA, Portland, OR, және Seattle, WA қалаларындағы командалар жасаған жұмбақтарды қамтитын Different Area Same Hunt (DASH) ойыны барлық сегіз қалада бір уақытта өтті. 2009 жылдан бері DASH бірнеше рет өткізілді және ойын қауымдастықтарын бірлесіп, көп қалалық, нақты уақыт ойындарда біріктіруді жалғастыруда. 2012 және 2015 жылдардағы Black Letter Game сияқты өзгертілген форматтары бар бірнеше жаңа ойындар пайда болды, онда ойыншыларға пошта арқылы ай сайын жіберілетін физикалық артефактілерге енгізілген жұмбақтарға басымдық беріледі. Саяхаттау қажет емес.

The next Game each year would typically be run by whatever team felt the ability, chutzpah and desire to do so. In the early days of BARF and in the subsequent Seattle Games, the first right of refusal fell to the team who won the previous Game. Future Game Controls (GCs) in the Bay Area tended to rely on the expertise of previous GCs and the so called legitimacy of owning the "Captain's List". In the Bay Area there is no "Central System" or "Central Ownership" per se, but rather an autonomous collective of Gamers (a group of teams that communicate with one another) and a group moderated site. As the Game grew, it became increasingly more high tech and more psychological in nature, a result of each Game trying to "outdo" the previous Games. For instance, a team member might find themselves stripped of all clothes and spectacles, be dressed in nothing but a hospital gown, have the next puzzle be written on the back of their neck in reverse lettering, and then be deposited at a strip club. Teams became increasingly competitive and would even break the rules and mislead other teams in order to gain an advantage, much to the fellow participants' and organizers' displeasure. Such teams can become blacklisted by the community at large and no longer find themselves invited to future Games. This nature of self policing (decentralized control and word of mouth) prevents out of control teams from destroying the elaborate events. The Game culture has spawned several spinoffs in the Bay Area, including the Bay Area Treasure Hunt (BATH), Bay Area Night Game (BANG), Park Challenge, and The Iron Puzzler. There have been several spinoffs in other parts of North America as well. There are three yearly games in New York City that are very similar to The Game: Midnight Madness, The Haystack, and The Great All Nighter. There is also a yearly game in Hot Springs, Arkansas also called Midnight Madness. Midnight Madness Brevard also puts on events many times a year in Brevard County, Florida. Midnight Madness Vermont hosts MMVT events several times a year as well. In 2009, the first multicity Game was created, the brainchild of Deborah Goldstein. Different Area Same Hunt, or DASH, the Game featured puzzles created by teams in Boston, MA, Washington, DC, Houston, TX, Los Angeles, CA, Palo Alto and San Francisco, CA, Portland, OR, and Seattle, WA. DASH was played in all 8 cities simultaneously. Since 2009, DASH has occurred several times, and continues to create and unite game communities in collaborative, multicity, realtime games. Several new Games have appeared with modified formats, including the Black Letter Game (2012, 2015) in which the emphasis is on puzzles embedded in physical artifacts that are mailed to players on a monthly basis. No travel is required.

Ескерткіш оқиғалар

1999 жылғы Ойын кезінде Нью-Йорк қаласындағы Әлемдік сауда орталығындағы ойын алаңында Marriott қонақ үйінің қызметкері ашық жасыл сұйықтықтың бөтелкесін тапты, бұл қонақ үйдің ішінара эвакуациялануына әкеп соқты. 2002 жылғы "Шелби Логанның қашуы" ойынында ойыншы Боб Лорд бір нұсқауды дұрыс түсінбегендіктен, пайдаланылмаған шахтаға отыз фут биіктіктен құлап, ауыр жарақат алды. Ойыншылар Лас-Вегастың шөлді аймағына жіберілді, оларға "1306 анық көрсетілген. Тек 1306 нөмірін енгізіңіз. Басқаларын енгізбеңіз" деген ескерту бар нұсқау берілді. Күтпеген бағыттан келген Лорд шахталар нөмірленгенін түсінбеді және 1296 нөмірі бар шахтаға қате кірді, ал шахта қабырғаларына жазылған анонимді ескертулерді ойынның бөлігі деп ойлап, назар алмады. Құлау салдарынан бірнеше омыртқасы сынып, Лорд төрт мүшесін қозғалта алмайтын халге келді, сол жылы ойынды ұйымдастырушыларға қарсы сот ашылды, олар ойынға қатысу шартында қауіп туралы ескертпегені үшін сынға ұшырады. 2002 жылғы ойыннан кейін үш жыл бойы Сиэтлде ойын өткізілмеді, бірақ Сан-Франциско аймағындағы ойын үздірілмей жалғасты. 2005 жылдың тамызында Сиэтлде "Mooncurser's Handbook" ойыны өткізілді, оны Сиэтлдің он екі тәжірибелі ойыншысының тобы ұйымдастырды, қауіпсіздікке ерекше назар аударылды.