Кемедегі қаржы жөніндегі жауапты тұлға

Кіріспе

Кемедегі ақшаны басқаруға жауапты адам – бортындағы қаржыны басқаруға негізгі жауапты тұлға – кассир. Қазіргі заманғы сауда кемелерінде, Purser барлық әкімшілік (кеме жүгі мен жолаушылар тізімі қоса алғанда) және жабдықтау ісіне жауапты офицер болып табылады. Көбінесе аспаздар мен үй иелері де Purser-ге бағынады. Британдық теңіз жаргонында оларды "пусер" деп те атаған.

Тарих

Пурсер 14-шы ғасырдың басында Ұлыбритания Корольдік теңіз флотының уоррант-офицерлері қатарына қосылды және 1852 жылға дейін теңіз шенді ретінде сақталды. Уоррант-офицерлер жүйесінің қалыптасуы 1040 жылы басталды, сол кезде бес ағылшын порты король Эдуард Исповедникке әскери кемелер ұсынып, оның орнына белгілі бір жеңілдіктер алды. Олар сондай-ақ кеме экипаждарын да жинады, олардың офицерлері – кеме бастығы, боцман, кеме жасаушы және аспаз болатын. Кейіннен бұл офицерлер Ұлыбритания Адмиралтействосымен «уәкілдік алды». Пурсерлер жалақы алған жоқ, бірақ өздерінің кәсіби қызметінен түскен пайдаға құқылы болды. 18-шы ғасырда пурсер өзінің уәкілдігін 65 фунт стерлингке сатып алатын және Адмиралтействоға 2100 фунт стерлингтік кепілдік беруі қажет болды. Олар кемелерді күтіп, жөндеумен айналысып, теңіз флотының тұрақты офицерлері болып, кемелердің порда қалып, кемелерге күтім жасап, жөндеу және қайта жабдықтауды қадағалап отыратын. Тамақ-сусын, киім-кешек, төсек-орын, шам сияқты жабдықтарды басқаратын пурсер бастапқыда «бұрсердің хатшысы» деп аталды. Олар әдетте жеткізушіден сатып алу үшін 5% комиссия алып, ал тауарды экипажға қайта сатқанда айтарлықтай үстеме ақы қосатын. Пурсер жалақы төлемегенімен, экипаж өтеуге тиіс барлық жабдықтар үшін оны қатаң қадағалауға тиіс болды, себебі осы шығындарды жалақысынан шегеру пурсердің міндеті еді. Пурсер тамақ-сусыннан басқа барлық затты несиеге сатып алып, ресми түрде жеке саудагер рөлін атқарды. Өзінің ресми міндеттерінен өзге, пурсер әдетте темекі сияқты сәндік заттарды жеке саудагер ретінде сатумен және экипаждың банкірі болумен айналысты. Осының салдарынан пурсер ақшасын жоғалтып, борышкерлер түрмесіне түсу қаупіне тап болатын, ал экипаж бен офицерлер оның күрделі мәмілелерінен заңсыз пайда табуына күдікпен қарады. Пурсерлердің «жоқ» экипаж мүшелерінің жалақысын алу үшін жалақы тізімдерін жасау әдеті теңіз флотының кемеде кім жұмыс істегенін растау үшін тексеру жүргізуіне әкелді. Лауазым ақысыз болғанымен, үлкен пайда табу мүмкіндігіне байланысты оған үлкен сұраныс болды. Бай пурсерлер де болды, бірақ олардың байлығы кеме саяхаттары арқасында мүмкін болған қосымша бизнестен түскен пайданың нәтижесі еді. Қазіргі заманғы жолаушылар кемелерінде пурсер кеңсесі жалпы басқару, төлемдер, валюта айырбастау және жолаушылар мен экипаждың ақшаға қатысты барлық қажеттіліктерін қамтамасыз ететін көптеген қызметкерлерден тұрады.

The purser joined the warrant officer ranks of the Royal Navy in the early 14th century and existed as a naval rank until 1852. The development of the warrant officer system began in 1040, when five English ports began furnishing warships to King Edward the Confessor in exchange for certain privileges. They also furnished crews whose officers were the master, boatswain, carpenter and cook. Later these officers were "warranted" by the British Admiralty. Pursers received no pay but were entitled to profits made through their business activities. In the 18th century a purser would buy his warrant for £65 and was required to post sureties totalling £2,100 with the Admiralty. They maintained and sailed the ships and were the standing officers of the navy, staying with the ships in port between voyages as caretakers supervising repairs and refitting. In charge of supplies such as food and drink, clothing, bedding, candles, the purser was originally known as "the clerk of burser." They would usually charge the supplier a 5% commission for making a purchase and it is recorded they charged a considerable markup when they resold the goods to the crew. The purser was not in charge of pay, but he had to track it closely since the crew had to pay for all their supplies, and it was the purser's job to deduct those expenses from their wages. The purser bought everything (except food and drink) on credit, acting as an unofficial private merchant. In addition to his official responsibilities, it was customary for the purser to act as an official private merchant for luxuries such as tobacco and to be the crew's banker. As a result, the purser could be at risk of losing money and being thrown into debtor's prison; conversely, the crew and officers habitually suspected the purser of making an illicit profit out of his complex dealings. It was the common practice of pursers forging pay tickets to claim wages for "phantom" crew members that led to the Navy's implementation of muster inspection to confirm who worked on a vessel. The position, though unpaid, was very sought after because of the expectation of making a reasonable profit; although there were wealthy pursers, it was from side businesses facilitated by their ships' travels. On modern day passenger ships, the purser has evolved into a multiperson office that handles general administration, fees and charges, currency exchange, and any other money related needs of the passengers and crew.

Ұшақ

Қазіргі заманғы жолаушылар ұшақтарында кабина менеджерін (бас бортпроводник) көбінесе пурсер деп атайды. Пурсер ұшақ жолаушыларының қауіпсіздігі мен жайлылығын қамтамасыз ету үшін бортпроводниктердің жұмысын бақылайды. Пурсер егжей-тегжейлі есептерді толтырып, барлық қауіпсіздік процедуралары орындалғанын тексереді.